Vendimet e Presidentit Joe Biden për të furnizuar Ukrainën me mina dhe lejimi i përdorimit të raketave amerikane me rreze të gjatë veprimi në territorin rus, kanë ardhur për shkak të të dhënave se Rusia po përparon në mënyrë të shpejtë përgjatë vijës së frontit.
Sipas të dhënave të Institutit për Studimin e Luftës, Rusia ka marrë gati gjashtë herë më shumë territor në vitin 2024 sesa në vitin 2023, duke kërcënuar qendrat logjistike kryesore të Ukrainës në rajonin lindor të Donbasit.
Në të njëjtën kohë, ofensiva e Ukrainës në rajonin rus të Kurskut është dobësuar. Trupat ruse kanë zmbrapsur sulmet ukrainase, dhe disa ekspertë e kanë përshkruar ofensivën si një “katastrofë strategjike” për Ukrainën për shkak të mungesës së trupave ushtarakë.
Përparimet ruse në Ukrainën lindore
Në fazat e para të luftës, Rusia avancoi me shpejtësi, por më pas u zmbraps nga kundërofensiva ukrainase. Por shifrat e reja të ISË tregojnë një kthesë në favor të Rusisë në vitin 2024. Deri më tani, Rusia ka kapur rreth 2,700 km katrorë të territorit ukrainas, ndërsa në vitin 2023 vetëm 465 km katrorë.
Sipas ISË, fokusi i përparimeve ruse ka qenë në zonat e Kupianskut në Kharkiv dhe Kurakhove, një rajon afër qendrës kryesore logjistike të Pokrovsk në Donetsk. Forcat ukrainase kanë bërë rezistencë të fortë, por linjat e tyre mbrojtëse janë nën presion të vazhdueshëm.
Situata në Kursk
Ofensiva e Ukrainës në rajonin rus të Kurskut filloi në gusht, duke shkaktuar një reagim të ngadaltë nga Rusia. Trupat ukrainase fillimisht fituan territor në kufirin rus, por kundërsulmet ruse kanë rimarrë pjesën më të madhe të këtij territori. Ekspertët thonë se ofensiva e Ukrainës në Kursk synonte të tërhiqte burimet ruse nga Donbasi, por rezultati ka qenë i kufizuar. Shumica e përforcimeve ruse erdhën nga zona të tjera më pak të ashpra, si Kherson dhe Zaporizhzhia, duke ruajtur presionin e tyre në lindje.
Perspektiva të ndryshme për negociatat e mundshme
Kontrolli i territorit është thelbësor për pozicionin negociues të secilës palë. Ukraina shpresonte të fitonte ndikim politik me ofensivën e saj, por Rusia, me fitimet e saj në Donbas dhe rimarrjen e territorit në Kursk, mund të ketë një pozicion më të fortë në bisedimet e ardhshme. Ndërkohë, kandidati i zgjedhur për president i SHBA, Donald Trump, ka deklaruar se mund të ndërmjetësojë një marrëveshje paqeje brenda 24 orëve nga marrja e detyrës, por nuk ka detajuar se si do ta arrijë këtë.
Ukraina mbetet e shqetësuar se një reduktim i ndihmës ushtarake amerikane mund të ndikojë ndjeshëm në aftësinë e saj për të rezistuar kundër forcave ruse. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka paralajmëruar se humbja e mbështetjes perëndimore do ta dobësonte vendin në mënyrë kritike, duke rrezikuar humbjen e luftës.
Në këtë klimë të pasigurt, përparimet ruse dhe mbështetja ndërkombëtare për Ukrainën do të jenë faktorë kyç për të ardhmen e konfliktit.
j.l./ dita
