“Jam i zhgënjyer nga Zelensky”, bisedimet për paqe, Trump fajëson Ukrainën për fillimin e luftës

Donald Trump ka vënë në shënjestër Ukrainën pasi presidenti i saj, Volodymyr Zelensky, tha se ishte një “çudi” që vendi i tij nuk ishte ftuar në bisedimet në Arabinë Saudite për t’i dhënë fund luftës me Rusinë. Duke thënë se ishte “i zhgënjyer” nga reagimi i Ukrainës, ai duket se fajësoi Ukrainën për fillimin e luftës, duke thënë se vendi “mund të kishte bërë një marrëveshje” më herët.

Më herët të martën, ministri i jashtëm rus Sergei Lavrov u takua me Sekretarin e Shtetit të SHBA Marco Rubio në Riad për bisedimet e para të nivelit të lartë, ballë për ballë midis dy vendeve që nga pushtimi.

Ata ranë dakord të caktojnë ekipe për të filluar negociatat për përfundimin e luftës. Lavrov tha se vendi i tij nuk do të pranonte forca paqeruajtëse nga vendet e NATO-s në Ukrainë sipas ndonjë marrëveshjeje paqeje, një propozim i ngritur në një takim të anëtarëve evropianë të NATO-s në Paris të hënën.

Shtetet evropiane të NATO-s, të cilat mbeten të përkushtuara për të mbështetur Ukrainën kundër Rusisë, janë zgjuar duke u mënjanuar nga iniciativa e njëanshme e paqes e Trump, e cila përmbysi politikën e vendosur pro-ukrainase të paraardhësit të tij si president, Joe Biden. Duke folur me gazetarët në rezidencën e tij në Mar-a-Lago, Trump u pyet nga BBC se cili ishte mesazhi i tij për ukrainasit që mund të ndiheshin të tradhtuar.

“Dëgjoj se ata janë të mërzitur që nuk kanë një vend, mirë, ata kanë një vend për tre vjet dhe shumë kohë më parë. Kjo mund të ishte zgjidhur shumë lehtë,” tha ai. “Nuk duhet ta kishe filluar kurrë. Mund të kishe bërë një marrëveshje,” shtoi ai më vonë.

“Unë mund të kisha bërë një marrëveshje për Ukrainën,” tha ai. “Kjo do t’u kishte dhënë atyre pothuajse të gjithë tokën, gjithçka, pothuajse të gjithë tokën – dhe nuk do të kishte vrarë njerëz dhe asnjë qytet nuk do të ishte shkatërruar.”

Pas takimit në Riad, Trump tha se ishte “shumë më i sigurt”.

“Ishin shumë të mirë. “Rusia dëshiron të bëjë diçka. Ata duan të ndalojnë barbarizmin e egër.” “Unë mendoj se kam fuqinë për t’i dhënë fund kësaj lufte,” shtoi ai.

I pyetur në lidhje me perspektivën e dërgimit të trupave nga vendet evropiane në Ukrainë, Trump tha: “Nëse ata duan ta bëjnë këtë, kjo është e mrekullueshme, unë jam për të. Nëse ata duan ta bëjnë këtë, mendoj se do të ishte mirë. Dua të them, e di që Franca e ka përmendur, të tjerët e kanë përmendur, Britania e Madhe e ka përmendur.”

Megjithatë, ai shtoi: “Ne nuk do të duhet të vendosim asnjë atje sepse, ju e dini, ne jemi shumë larg.”

Pas takimit të së hënës në Paris, kryeministri britanik Sir Keir Starmer tha se çdo marrëveshje paqeje me Ukrainën do të kërkonte një “mbrapa të SHBA” për të penguar Rusinë që të sulmonte sërish fqinjin e saj.

Sir Keir tha se “garancia e sigurisë së SHBA-së ishte e vetmja mënyrë për të penguar në mënyrë efektive Rusinë” dhe u zotua të diskutojë “elementet kyçe” të një marrëveshjeje paqeje me Trump në Uashington javën e ardhshme. Gjithashtu në bisedimet në Riad ishin i dërguari i SHBA-së për Lindjen e Mesme, Steve Witkoff dhe këshilltari i sigurimit kombëtar të SHBA, Mike Waltz, si dhe ndihmësi i presidentit rus, Yury Ushakov dhe kreu i fondit sovran të pasurisë së Rusisë, Kirill Dmitriev.

Duke theksuar se Moska nuk do të pajtohej që forcat paqeruajtëse nga vendet e NATO-s në Ukrainë në asnjë marrëveshje paqeje, Lavrov tha: “Çdo paraqitje e forcave të armatosura nën ndonjë flamur tjetër nuk ndryshon asgjë. Sigurisht që është krejtësisht e papranueshme.”

Ai tha se SHBA dhe Rusia do të caktojnë ambasadorë në vendet e njëra-tjetrës sa më shpejt të jetë e mundur dhe do të krijojnë kushte për të “rivendosur plotësisht bashkëpunimin”.

Konflikti shpërtheu në luftë të gjithanshme kur Rusia pushtoi Ukrainën më 24 shkurt 2022. Përpjekjet e Moskës për të marrë kontrollin e kryeqytetit Kiev u penguan, por forcat ruse kanë marrë rreth një të pestën e territorit të Ukrainës në lindje dhe jug, dhe kanë kryer sulme ajrore në të gjithë vendin.

Ukraina është kundërpërgjigjur me sulme artilerie dhe drone, si dhe një ofensivë tokësore kundër rajonit perëndimor të Kurskut të Rusisë. Është e vështirë të arrihet numërimi i saktë i viktimave, por vlerësohet se qindra mijëra njerëz, shumica prej të cilëve ushtarë, janë vrarë ose plagosur, dhe miliona civilë ukrainas janë larguar si refugjatë.

j.l./ dita