I nxehti ekstrem ka mbërthyer tokën prej disa javësh. Në shumë shtete është ndezur alarmi i kuq i rritjes ekstreme të temperaturave, si pasojë e të cilave janë regjistruar edhe viktima.
Nga Evropa, në SHBA dhe Kanada, kushdo po përiqet që të mbajë nën kontroll efektet shëndetësore që vapa shkakton. S
Sipas bluzave të bardha, rritja ekstreme e temperaturave mund të shkaktojë shqetësime të shumta shëndetësore dhe jo vetëm.
Por a e dini se çfarë ndodh në të vërtetë me trupin e një personi nën nxehtësinë e madhe?
Temperatura mesatare e qenieve njerëzore është rreth 37°C.
Ndërkohë që temperatura e trupit mbi 38°C konsiderohet një ethe, e cila është një përgjigje nga sistemi ynë imunitar, zakonisht ndaj një forme infeksioni ose sëmundjeje.
Pra, çfarë ndodh në të vërtetë me trupin tonë kur është shumë nxehtë?
Trupat tanë kanë mekanizma termo-rregullimi, një prej tyre është procesi i djersitjes.
Por ka disa mënyra të tjera që trupi ynë përpiqet të na mbajë në një temperaturë të shëndetshme.
Gjëja e parë që ndodh kur është shumë nxehtë është se truri juaj fillon të dërgojë mesazhe në gjëndrat tuaja të djersës për të rritur prodhimin e djersës.
Pastaj gjithçka ka të bëjë me pompimin e më shumë gjakut në lëkurë, gjë që arrihet nga një rritje e rrahjeve të zemrës.
Duke pompuar më shumë gjak në lëkurë, organet si veshkat, mëlçia dhe zorrët do të kenë më pak furnizim me gjak.
Ndikimi i gjakut të pasur me oksigjen që devijohet nga organet vitale në lëkurë mund të çojë në dështim të organeve pasi ato bëhen hipoksi (nivele të ulëta të oksigjenit).
“Kur ju keni goditje të nxehtësisë, trupi nxehet aq shumë sa fillon të denatyrojë proteinat kështu që ai nuk mund të rregullojë temperaturën e trupit tuaj dhe për këtë arsye organet kryesore mund të dështojnë”, thotë Mike Tipton, një profesor nga Universiteti i Portsmouth.
Rreziku i sulmit në zemër
“Ju keni më shumë gjasa të keni një atak në zemër, pasi sistemi juaj kardiovaskular duhet të përpiqet më shumë për të transmetuar gjak në indet tuaja sesa kur është i freskët”, shton më tej Tipton.
Pse trupi përpiqet ta ngrohë lëkurën?
Mund të tingëllojë kundërproduktive, por trupi në fakt punon për ta ngrohur lëkurën më shumë se temperatura e jashtme.
Qëllimi është të krijohet një fenomen i transferimit të nxehtësisë të quajtur konvekcion, i cili rrjedhimisht do të ndihmojë në largimin e nxehtësisë nga ju. Kjo, megjithatë, mund të bëjë më shumë tendosje në një zemër të dobët.
Nxehtësia e tepërt mund të çojë në faza të ndryshme të sëmundjes së nxehtësisë, si më poshtë (bazuar në ashpërsinë në rritje): djegie nga dielli, të fikët, rraskapitje dhe goditje nga nxehtësia.
Ndikimi në tru
Kjo është kur ndodh goditja e nxehtësisë. Kur trupi ynë nuk është në gjendje të ftohet, temperatura jonë e brendshme fillon të rritet nga niveli ynë bazë në diku më afër (40°C) ose (40,5°C).
Kjo rritje e temperaturës më pas fillon të ndikojë në tru. Kjo mund të duket si një dhimbje koke e shurdhër në fillim, por gjërat mund të bëhen serioze nëse indet e trurit fryhen.
Marramendje, konfuzion, humbje e vetëdijes, madje edhe hemorragji në tru mund të ndodhin si rezultat i nxehtësisë së madhe.
Ne kemi një pengesë në zorrën tonë të quajtur kryqëzimi i ngushtë, i cili i mban bakteret të hyjnë në qarkullimin tonë të gjakut. Kur trupi ynë arrin temperatura të tilla ekstreme, ai ndalon së kryeri punën e tij.
Për shkak se shumica e hulumtimeve kryhen te njerëzit që në fakt kanë vdekur nga goditjet e nxehtësisë, si dhe te kafshët në laboratorë, ka ende shumë që ne nuk dimë për këtë.
Grupet me rrezik të lartë
Ndërsa nxehtësia ekstreme me siguri mund të vrasë këdo, besohet se foshnjat dhe ata mbi 65 vjeç janë në rrezik më të madh për t’u përballur me komplikacione.
Po ashtu edhe personat që janë me të ardhura më të ulëta, të cilët kanë më shumë gjasa të jetojnë në apartamente pa akses në ajër të kondicionuar, janë gjithashtu në rrezik më të madh.
Freskueset përdoren në mbarë globin për t’i mbajtur njerëzit të freskët, por, sipas një studimi, ato nuk janë të përshtatshme për të gjitha kushtet. Një studim zbuloi se freskueset, kur përdoren në kushte të nxehta dhe të lagështa, ishin efektive në ftohjen e temperaturës së trupit dhe reduktimin e tendosjes kardiovaskulare.
Megjithatë, ato nuk dukej se kishin të njëjtin efekt në kushtet e nxehtësisë së thatë, ku u tregua se në fakt kishin efektin e kundërt, duke rritur temperaturën e trupit.
Dehidratimi
Dehidrimi është gjithashtu një shkak mjaft i zakonshëm i vdekjes kur bëhet fjalë për hiperterminë. Djersitim më shumë dhe gjaku trashet, duke rritur rrezikun e mpiksjes.
Dehidratimi ndikon në aftësitë tona njohëse, që do të thotë se truri do të ketë probleme në dërgimin e sinjaleve të duhura në trup.
Si të qëndrojmë të sigurtë
Ka disa hapa që mund të ndërmerrni për të qëndruar të sigurtë gjatë nxehtësisë ekstreme dhe për të minimizuar rreziqet. Këto përfshijnë qëndrimin në ambiente të mbyllura (ose nisjen për në një vend të freskët me kondicioner, si p.sh. në një qendër tregtare).
Qëndroni të hidratuar, minimizoni ekspozimin tuaj ndaj rrezeve të diellit, vishni veshje të lehta, që marrin frymë, shmangni ushtrimet e forta, hani ushqime të lehta dhe bëni një dush të vakët.
Dhe, sigurisht, mos harroni të kontrolloni ata që janë në rrezik më të madh dhe të mbani të informuar për parashikimin e motit.
p.k\dita
