BE-ja ka ngritur shqetësime për sigurinë në lidhje me tregtinë e “pasaportave të arta” dhe është zotuar të forcojë kontrollet e vizave pasi zbuloi se pesë shtete të Karaibeve u kanë shitur shtetësinë 88,000 individëve nga vende përfshirë Iranin, Rusinë dhe Kinën. Një raport i publikuar nga Komisioni Evropian përcakton për herë të parë shkallën e vërtetë të tregtisë së pasaportave në Karaibe. Një numër vendesh u shesin shtetësinë shtetasve të huaj, me çmime që fillojnë nga 100,000 dollarë për kokë.
Dominika, një ishull me një popullsi prej pak më shumë se 70,000 banorë, ka lëshuar 34,500 pasaporta. Numri është më shumë se katërfishi i totalit të zbuluar më parë nga qeveria e Dominikës. St Kitts dhe Nevis, me një popullsi prej 48,000 banorësh, ka lëshuar 36,700 pasaporta, dy herë më shumë sesa vlerësohej deri në vitin 2018.
Shitja e pasaportave në Dominika u rrit pas vitit 2015, kur qytetarëve të një numri shtetesh të Karaibeve iu dha leja të udhëtonin në shumicën e vendeve anëtare të BE-së për 90 ditë në vit pa vizë. St Kitts arriti marrëveshje për udhëtimin pa viza me BE-në në vitin 2009. Në përgjithësi, BE-ja ka marrëveshje udhëtimi pa viza me 60 vende.
Komisioni po propozon rishikimin e rregulloreve, duke thënë se është i shqetësuar se pasaportat e arta mund të mundësojnë infiltrimin e krimit të organizuar, pastrimin e parave, evazionin fiskal dhe korrupsionin. Ajo kërkon fuqinë për të pezulluar përjashtimin e vizave për vendet që u shesin shtetësinë blerësve që nuk kanë një lidhje të vërtetë me vendin.
Sipas kushteve të skemës së Dominikës, blerësit nuk kanë nevojë të kenë një shtëpi atje apo edhe të vizitojnë vendin. Në një propozim që i kërkon parlamentit evropian të miratojë legjislacionin e ri, komisioni tha: BE duhet të ketë mundësinë të pezullojë përjashtimin e vizave për një vend të tretë që zgjedh të operojë një skemë nënshtetësie investitori ku shtetësia jepet pa ndonjë lidhje të vërtetë me vendin e tretë në fjalë.
Komisioni tha se atyre që fituan një shtetësi të dytë po lejoheshin të ndryshonin emrat dhe identitetin. Praktika të tilla mund të pengojnë kontrollet kufitare dhe zbatimin e sanksioneve ose urdhërarresteve të Interpolit. Komisionerja për çështjet e brendshme të BE-së, Ylva Johansson, tha: Ne kemi vende brenda regjimit pa viza me BE-në që po u shesin pasaporta/shtetësi mjaft të lira njerëzve që janë rreziqe sigurie ose rreziqe të mundshme të sigurisë për BE-në. Ata ndonjëherë lejohen të ndryshojnë emrat dhe identitetin e tyre disa herë pas marrjes së shtetësisë së re, dhe sigurisht që ky është gjithashtu rreziqe sigurie për BE-në që ne duhet të shqyrtojmë.
Johansson ngriti gjithashtu shqetësime rreth migrimit, duke u thënë gazetarëve se 150,000 pasagjerë kishin përdorur aranzhimet e udhëtimit pa viza për të hyrë në BE dhe më pas për të kërkuar azil.
“Kjo sigurisht nuk është se si duhet të përdoret udhëtimi pa viza,” tha Johansson.
Ai gjithashtu ngriti shqetësime rreth kombësive të mbajtësve të pasaportës së artë, duke thënë se shumica e aplikantëve vinin nga Kina dhe Rusia, Siria, Irani, Iraku, Jemeni, Nigeria dhe Libia, të gjitha vendet që kanë nivele të larta të korrupsionit të perceptuar.
“Qasja pa viza në BE nuk duhet të përdoret si një mall tregtar për tu shitur dhe blerë,” thuhet në raport.
Margaritis Schinas, nënkryetari i Komisionit Evropian i cili po koordinon ndryshimet e migracionit, tha se rregullat duhet të “mprehen” me një listë arsyesh të reja për të pezulluar vizat. Udhëtimi pa viza ka përfituar Evropën duke rritur turizmin dhe udhëtimet e biznesit, por duhej të sigurohej që politika e vizave nuk është keqpërdorur.
Dominica ka publikuar emrat e 7,700 personave që kanë marrë nënshtetësinë me investime (si dhe rrugë të tjera si martesa) midis 2009 dhe 2018. Megjithatë, analiza e të dhënave buxhetore nga Guardian dhe OCCRP sugjeroi se 19,000 mund të jenë bërë qytetarë midis 2016 dhe 2022 Të dhënat e BE-së sugjerojnë se edhe ky vlerësim është 80% nën shifrën e vërtetë.
Udhëtimi pa viza në vende të tilla si BE dhe SHBA është një nga përfitimet kryesore të reklamuara nga shtetësia e Karaibeve nga skemat e investimeve. Çdo kërcënim ndaj këtij privilegji mund të prekë drejtpërdrejt qytetarët domenikanë të lindur në vend, siç ndodhi në korrik kur Britania e Madhe tërhoqi udhëtimin pa viza nga ish-kolonia e saj, duke përmendur abuzimin e qartë dhe të dukshëm të skemës, duke përfshirë dhënien e shtetësisë për individët e njohur paraqesin rrezik për Mbretërinë e Bashkuar.
j.l./ dita
