SHBA dhe Kina mund të rrëshqasin në një përplasje të hapur ushtarake nëse vijojnë të ndjekin politikat e tyre të tanishme, paralajmëroi ish-Sekretari amerikan i Shtetit Henry Kissinger në një intervistë.
Duke folur për Bloomberg, ish-burri i shtetit, i cili konsiderohet gjerësisht se ka qenë arkitekti i detantit kino-amerikan në vitet 1970, u pyet nëse mendonte se Kina do përpiqej të rimerrte Tajvanin në të ardhmen e afërt.
Ndërsa Kissinger nuk dha një përgjigje përfundimtare, ai paralajmëroi se ‘në trajektoren e tanishme të marrëdhënieve, mendoj se një konflikt ushtarak është i mundshëm’.
Ai pretendoi se marrëdhëniet Kinë-SHBA kanë arritur një ‘situatë unike’ pasi të dy vendet e shohin njëri-tjetrin me dyshim të thellë.
“Kërcënimi më i madh për Kinën është Amerika, në perceptimin e saj, dhe e njëjta gjë është e vërtetë edhe këtu në SHBA”, tha Kissinger.
“Nga ana tjetër, luftërat janë bërë ose të pafitueshme…ose të fitueshme vetëm me kosto tejet të larta”, shtoi ish-diplomati, duke paralajmëruar se të dyja vendet duhet të tërhiqen tani pasi qëndrojnë në ‘majë të greminës’.
Kissinger këmbënguli se ‘trajektorja e tanishme e marrëdhënieve duhet të ndryshohet’ dhe vuri në dukje shenjat që të dyja palët po kërkojnë uljen e tensioneve.
Megjithatë, ai argumentoi se ishte e diskutueshme nëse SHBA-ja dhe Kina do ishin në gjendje të qetësonin tensionet.
“Ata nuk janë përfshirë ende në llojin e dialogut që unë kam sugjeruar. Por unë mendoj se ata po ecin drejt tij”, tha ai.
Diplomati veteran me sa duket i referohej vizitës së ardhshme të Sekretarit Amerikan të Shtetit Antony Blinken në Kinë. Sipas Uashingtonit, të dy palët synojnë të ‘diskutojnë rëndësinë e mbajtjes së linjave të hapura të komunikimit’, si dhe një numër çështjesh dypalëshe shqetësuese.
Udhëtimi historik vjen në një pikë të ulët në marrëdhëniet mes dy vendeve, me Tajvanin ndër çështjet më përçarëse. Kina e konsideron ishullin e vetëqeverisur si pjesë të territorit të saj sovran dhe është zemëruar nga blerjet e pajisjeve ushtarake amerikane nga Taipei.
Zyrtarët e lartë kinezë kanë deklaruar vazhdimisht se do parapëlqenin një ribashkim paqësor me Tajvanin, por nuk e kanë përjashtuar përdorimin e forcës për të arritur këtë qëllim.
j.l./ dita
Kush i ka jetuar ose edhe lexuar lidhjen e marredhenieve midis SHBA dhe Kines ne ate kohe e di mire se ajo ishte ideja e presidentit Nikson per te hapur per industrine, teknologjine dhe tregtine amerikane tregun gjigand te Kines. Kjo behej pasi kancelari Willi Brandt nisi “Ostpolitiken” qe hapi tregun e BRSS te asaj kohe per mallrat dhe teknologjine gjermano-perendimore. .
Keshtu lidhja dhe zbutja me KInen, ishte nje “Ostpolitike” e Niksonit per te cilen Kisingeri ka luajtur rolin e nje te derguasri te Niksonit.
Kanë thënë se “lufta është mjeti i vetëm për të pastruar nevojtoret e paqes!”. Kjo pavarësisht kostove. Dhe ky çast vjen kur në marrëdhëniet midis shteteve shterojnë mjetet politike dhe ato të diplomacisë si armë e saj. Sidoqoftë për shumë arsye mendoj se një luftë midis Kinës dhe Amerikës, nuk do ketë. Si ato të mëparshmet, kryesisht lokale, të ndodhura pas luftës së dytë botërore dhe si kjo e fundit Rusi-Ukrainë, ka patur dhe do të ketë gjithmonë. Vetë armatimi i ethshëm, që nga prodhimi dhe tregëtia e tyre e armëve, që shtetet bëjnë janë një provë.