Ta kthesh mjekësinë në xhelat

​REDAKSIONALE

Një video e shkurtër, e regjistruar në korridoret e Psikiatrisë në Tiranë, ka bërë atë që qindra raporte zyrtare, strategji mizerabël në letra dhe fjalime propagandistike nuk e bëjnë dot kurrë. Ka zhveshur edhe njëherë lakuriq fytyrën e vërtetë të shëndetësisë sonë publike.

Pamjet janë tronditëse dhe dëshpëruese. Një paciente e mbytur në brishtësinë e saj mendore, refuzon të marrë medikamentet me pretendimin lëndues dhe human se është shtatzënë. Në çdo cep të botës së qytetëruar, ky do të ishte momenti ku do të hynte në lojë protokolli, durimi, psikologu, shkenca dhe, mbi të gjitha, empatia. Por jo tek ne.

Në shëndetësinë tonë publike, përgjigjja ndaj klithmës për ndihmë është një shpërthim banal, një fjalor rruge që vjen nga goja e asaj që paguhet për të shëruar: “Ik se po të sh**j robt” (!!!!!)

A është ky një incident i izoluar? A është kjo “një infermiere që humbi qetësinë”? Kam frikë se ky është kulmi i një sistemi të kalbur, ku kufiri mes kujdesit shëndetësor dhe abuzimit sistematik është fshirë me kohë. Denoncimet që pasuan videon flasin për një realitet edhe më të tmerrshëm. Përdorim të forcës fizike, presionit dhe dhunës si metodë “standarde” për të nënshtruar ata që nuk mund të mbrohen.

Po ​kush i ruan të pambrojturit? Sektori i shëndetit mendor është testi më i vështirë i humanizmit të një shoqërie. Pacientët psikiatrikë nuk bëjnë dot statuse në rrjete sociale, nuk mbajnë konferenca për shtyp dhe rrallëherë besohen nga familjarët apo institucionet kur ankohen për keqtrajtim. Ata janë plotësisht në mëshirë të fatit dhe të bluzave të bardha. Ja kjo ndodhi përpara kamerës. Po çfarë ndodh në ato dhoma ku nuk ka dëshmitarë? Sa raste të tjera janë mbytur brenda atyre mureve pa u parë e pa u dëgjuar kurrë?
​
​Faji në këtë histori nuk mbaron te punonjësja që shau dhe dhunoi. Ajo është produkti final i një zinxhiri të tërë dështimesh. Dështimi fillon te rekrutimet partiake, klienteliste dhe nepotike, ku njerëz pa asnjë lloj filtri psikologjik, etik apo profesional veshin bluzën e bardhë.
​Ku vazhdon? Te mungesa e trajnimit, te mungesa e kontrolleve të brendshme dhe te kultura e pandëshkueshmërisë ku kolegët mbrojnë kolegët dhe drejtuesit mbyllin sytë për të mos prishur “gjatësinë e valëve” të propagandës.

​Në majë të kësaj piramide qëndron Ministria e Shëndetësisë e më sipër qeveria. Është e lehtë për të bërë llogje në podkaste apo sfilata me ERTV.

Kulla, kulla, kulla. Vetëlëvdata të pështira. Po ku janë themelet e punëve të mira që do garantonin që jeta dhe dinjiteti i qytetarëve të mos nëpërkëmben?! Nuk mund të fshihet më pas “pezullimeve të menjëhershme” të rasteve individuale pasi ato bëhen virale në media. Kjo nuk është zgjidhje. Vetëm sa fshhet pluhuri dhe futet nën qilim.
​
​Shteti ka detyrimin kushtetues dhe moral të garantojë që kushdo që kalon pragun e një spitali publik të trajtohet si qenie njerëzore. Dhuna e ushtruar ndaj kësaj pacienteje është dhunë ndaj dinjitetit të secilit prej nesh.

Nëse Ministria dhe organet kompetente nuk ndërhyjnë me inspektime rrënjësore, me shkarkime të atyre që lejuan këtë situatë dhe me reformim të plotë të strukturave psikiatrike, atëherë ata janë bashkëpunëtorë në këto sjellje kafshërore.

Si doni ta quajmë ​një shoqëri që lejon dhunimin e më të pambrojturve?

DITA