Banka Qendrore Europiane është gati të rrisë normat e interesit për herë të parë në 11 vjet, ndërsa përpiqet të vendosë një kapak mbi inflacionin rekord të ushqyer nga rritja e çmimeve të energjisë.
Çfarë po ndodh: BQE ka bërë të qartë se do të rrisë normat në mbledhjen e saj të enjten për herë të parë në 4,032 ditë. Pyetja e vetme është madhësia e rritjes, e cila mund të jetë deri në gjysmë pikë përqindjeje.
Strategët mendojnë se banka qendrore ka të ngjarë t’i përmbahet një rritjeje më të vogël prej një çerek pikë përqindjeje, duke vënë bast se BQE do të hezitojë të kundërshtojë udhëzimet e kaluara që u dha tregjeve. Por ata gjithashtu shqetësohen se një rritje më e vogël e normës mund të jetë një gabim. Inflacioni vjetor në Bashkimin Europian u hodh në 9.6% në qershor. Ai arriti në 8.6% për 19 vendet që përdorin euron.
Sfida me të cilën përballet BQE nuk është vetëm shkalla e inflacionit. Është gjithashtu se banka qendrore po ecën shumë prapa kolegëve të saj. Normat e interesit janë ende në një territor negativ, gjë që kritikët thonë se po e përkeqëson rritjen e çmimeve.
Pas uljes së normave në zero në fillim të pandemisë, Fed ka qenë në një zbavitje të rritjes së normave që nga marsi, duke rritur normën e saj standarde në rritje të mëdha gjatë muajve të fundit për të luftuar inflacionin e arratisur. Vetëm Banka e Japonisë e cila të enjten mbajti politikat e saj super të lehta nuk ka lëvizur.
Por BQE po përballet me një grup rrethanash edhe më të vështira se bankat e tjera qendrore. Rritja e çmimeve të energjisë në Europë, e përkeqësuar nga pushtimi rus i Ukrainës, janë kontribuuesi më i madh në inflacionin e shfrenuar. Megjithatë, ajo që ndodh në këtë front është krejtësisht jashtë kontrollit të BQE-së.
Gazprom i Rusisë rifilloi dërgesat e gazit përgjatë gazsjellësit vendimtar Nord Stream 1 të enjten, duke lehtësuar frikën se nuk do të rikthehej në linjë pas një periudhe mirëmbajtjeje të planifikuar. Megjithatë, ankthi mbetet se Rusia mund të mbyllë gazin në një moment në të ardhmen si hakmarrje për sanksionet. Çmimet europiane të gazit natyror ranë përsëri, por mbeten të ngritura pasi arritën nivelin më të lartë që nga marsi në fillim të këtij muaji.
Italia, ekonomia e tretë më e madhe e Europës, është gjithashtu në grahmat e një krize politike që po trondit tregjet e aksioneve dhe obligacioneve të vendit. Kryeministri italian Mario Draghi, një investitor i preferuar, i paraqiti dorëheqjen presidentit të enjten pasi humbi mbështetjen e disa partive kryesore në koalicionin e tij qeverisës. Kjo mund të çojë në zgjedhje të parakohshme.
BQE pritet të zbulojë një mjet të ri që synon qetësimin e tregjeve të obligacioneve në vendet më të cenueshme në eurozonë si Italia. Megjithatë, do t’i duhet t’i zgjedhë fjalët e saj me kujdes, pasi dëshiron të shihet se qëndron mbi grindjen politike.
Duke parë përpara: Rreziqet e recesionit në Europë po rriten ndjeshëm. Kjo mund të kufizojë aftësinë e BQE-së për të mbajtur rritjen e normave të interesit, të cilat ndihmojnë në luftimin e inflacionit, por edhe ngadalësojnë ekonominë. Banka qendrore mund të mos ketë shumë hapësirë për të kandiduar përpara se të detyrohet të ndryshojë kursin.
o.j/dita
