Nga: Ikonom Stavrofor Atë Petro Thanasi
“Dhe do ta njihni të vërtetën, dhe e vërteta do t’ju bëjë të lirë.” (Ungjilli sipas Joanit 8:32)
Këto fjalë të Ungjillit janë një thirrje për çdo njeri që kërkon drejtësinë dhe dritën e Perëndisë. Ato na kujtojnë se e vërteta nuk është subjekt i manipulimit apo i interesave të çastit, por një realitet i pandryshueshëm që duhet njohur dhe dëshmuar me guxim.
Në vitet e fundit, fatkeqësisht, por edhe tani pas fjetjes në Zotin të Kryepiskopit Anastas, kemi dëgjuar shpesh zëra që përpiqen të errësojnë figurën e tij, duke hedhur baltë mbi veprën e tij të jashtëzakonshme në ringritjen e Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë. Këto zëra shpesh nuk burojnë nga e vërteta, por nga keqinformimi, paragjykimi ose qëllime të errëta.
Ne, si bij të së vërtetës dhe të dritës, nuk duhet të biem pre e një fryme përçarëse, por të dëshmojmë me paqe dhe urtësi atë që është e drejtë. Ungjilli na mëson:
“Lum ata që përndiqen për hir të drejtësisë, sepse e tyre është mbretëria e qiejve.” (Ungjilli sipas Mateut 5:10)
Kryepiskopi Anastas nuk ishte vetëm një klerik i madh, por edhe një rilindës shpirtëror, një njeri që ringriti nga hiri Kishën Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë.
Pas një periudhe të errët persekutimi dhe shkatërrimi total të institucioneve fetare, ai e gjeti Kishën si një trup të martirizuar, por e la të gjallë dhe të fuqishme, duke u bërë vetë dëshmitar i fjalëve të Krishtit:
“Unë do ta ndërtoj Kishën time dhe dyert e ferrit nuk do ta mundin atë.” (Ungjilli sipas Mateut 16:18)
Me përkushtim dhe vizion të jashtëzakonshëm, ai ndërtoi mbi 150 kisha të reja, restauroi mbi 70 të tjera, hapi seminare dhe akademi për formimin e klerikëve të rinj, dhe vuri në jetë një sistem të gjerë ndihme sociale dhe arsimore për të gjithë shqiptarët, pa dallim feje apo etnie.
Gjatë këtyre dekadave, përtej sfidave dhe kundërshtimeve, ai mbeti besnik ndaj së vërtetës dhe shërbesës së tij. Në vend që të përfshihej në debate të kota, ai dëshmoi me vepra, duke ndërtuar një Kishë të fortë, të pavarur dhe të gjallë në zemrën e popullit shqiptar.
Përballë akuzave të padrejta dhe fyerjeve që i bëhen atij edhe pas fjetjes në Zotin, detyra jonë si besimtarë dhe qytetarë është të mbajmë qëndrim të drejtë dhe të dëshmojmë të vërtetën. Kjo është një përgjegjësi e çdo njeriu të ndershëm, siç e thotë edhe Ungjilli:
“Le të jetë ‘po-ja’ juaj ‘po’ dhe ‘jo-ja’ juaj ‘jo’, sepse çfarë është më tepër se këto vjen nga i ligu.” (Ungjilli sipas Mateut 5:37)
Edhe filozofët e mëdhenj e kanë kuptuar se e vërteta nuk mund të mbetet e fshehur. Aristoteli thoshte:
“Amicus Plato, sed magis amica veritas.” (Plato është miku im, por më e rëndësishme është e vërteta.)
Në të njëjtën mënyrë, Kurani, libri i shenjtë i besimit Islam, udhëzon:
“Mos e fshihni të vërtetën me gënjeshtra dhe mos e fshehni atë me qëllim, kur ju e dini.” (Kur’ani, Sure El-Bekare 2:42)
Prandaj, ne nuk mund të heshtim përballë padrejtësive dhe keqinterpretimit të qëllimshëm të veprës së Kryepiskopit Anastas. Shqiptarët, në historinë e tyre, kanë treguar gjithmonë një ndjenjë të lartë etike dhe vlerësimi për ata që kanë dhënë kontribut për këtë vend. Kryepiskopi Anastas ishte një nga ata burra të mëdhenj që me dashuri dhe përkushtim e rilindi Kishën Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë dhe e vendosi atë në një nivel të lartë botëror.
Drita e veprës së tij është e pamohueshme. Dhe siç thotë një shprehje e urtë: “Njerëzit e mëdhenj nuk maten me zërat e armiqve të tyre, por me veprat që lënë pas.”
Gjatë shërbesës së varrimit të Kryepiskopit Anastas, përveç nderimeve të shumta, komuniteti i Sant’Egidio shprehu respektin e tij për këtë njeri të jashtëzakonshëm, duke thënë:
“Me Anastasin vdes Lideri i fundit i madh orthodhoks që ka njohur Luftën e Dytë Botërore dhe që ka kuptuar saktë atë që tha Patriku i madh Athenagora i Kostandinopojës: ‘Kishat Motra, Popujt Vëllezër.’”
Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, në fjalën e tij gjatë shërbesës së varrimit të Kryepiskopit, tha:
“Ai ishte një njeri i jashtëzakonshëm, i cili la një trashëgimi të pashlyeshme në Shqipëri. Historia do ta gjykojë drejt dhe me mirënjohje.”
Ndërsa Mitropoliti i Korçës, njëherësh Mbikëqyrës i Fronit të Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë, hirësia e tij z. Joan, në të njëjtën shërbesë, tha:
“Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë ka pasur shumë martirë, por Kryepiskopi Anastas ishte ai që e ringriti atë nga gërmadhat, me një përkushtim të pashoq dhe me një dashuri të madhe për këtë vend dhe këtë popull.”Konkluzion
Pjesëmarrja e lartë e autoriteteve kombëtare, ndërfetare dhe elitave nga bota orthodhokse në shërbesën e varrimit të Kryepiskopit Anastas është një dëshmi e qartë e respektit dhe vlerësimit të madh për të. Historia do ta vendosë në vendin e duhur figurën e tij, por detyra jonë si besimtarë dhe qytetarë është të mos lejojmë që e vërteta të shtrembërohet nga zëra dashakeqës.
Kryepiskopi Anastas nuk kërkoi kurrë lavdi për veten e tij, por punoi me përkushtim për lavdinë e Perëndisë dhe të Kishës së Tij. Ai mbetet një figurë e ndritur, një model për të gjithë ata që besojnë në të mirën, në dashurinë dhe në fuqinë e ringjalljes.
“Lutemi që drita e veprës së tij të vazhdojë të ndriçojë dhe që shpirti i tij të gjejë paqen në Mbretërinë e Perëndisë.”
