Parlamenti i Mbretërisë së Bashkuar ka miratuar në orët e para tëditës së sotme projektligjin që do t’i lejojë qeverisë të dërgojë azilkërkuesit në Ruandë, në mënyrë që pretendimet e tyre të shqyrtohen nga kombi i Afrikës Lindore.
Përpjekjet e kryeministrit britanik Rishi Sunak kishin mbetur midis opozitës në Dhomat e Parlamentit dhe sfidave në gjykatat britanike, pasi ligjvënësit dhe aktivistët kanë kërkuar të prishin legjislacionin për arsye të të drejtave të njeriut. Paaftësia e Sunak për të zbatuar politikën ka shkaktuar një konflikt të konsiderueshëm, pasi qeveria britanike ka dërguar miliona paund në Ruandë për të financuar një skemë e cila deri më sot nuk ka dhënë asnjë rezultat.
Plani i Ruandës është krijuar për të penguar migrimin e parregullt në Mbretërinë e Bashkuar, veçanërisht njerëzit që udhëtojnë me varka të vogla të paligjshme dhe të rrezikshme nga Franca, udhëtime këto të organizuara nga bandat kriminale.
Në teori, legjislacioni do të shohë që disa zbarkime në MB do të dërgohen në Ruandë, ku do të shqyrtohet kërkesa e tyre për azil. Nëse kërkesa e tyre pranohet, ata do të qëndrojnë në Ruandë. Nëse refuzohet, projektligji thotë se ata nuk mund të deportohen nga Ruanda në askund tjetër përveç Mbretërisë së Bashkuar, megjithëse është e paqartë se çfarë do të ndodhte përfundimisht në këtë skenar. Dy vjet pasi skema u konceptua për herë të parë, mungesa e ndonjë dëbimi deri më tani është konsideruar si një dështim i madh për Sunak, i cili më parë ka konsideruar ndalimin e varkave të vogla si një përparësi kryesore.
Gjykata e Lartë e Mbretërisë së Bashkuar vendosi vitin e kaluar se politika është e paligjshme sepse ka arsye të konsiderueshme për të besuar se azilkërkuesit do të përballeshin me një rrezik real të keqtrajtimit për shkak të rikthimit në vendin e tyre të origjinës nëse do të zhvendoseshin në Ruandë. “Refoulement” është praktika ku azilkërkuesit ose refugjatët kthehen me forcë në një vend ku ata do të përballeshin me persekutim ose rrezik, kundër parimeve të rëndësishme të ligjit ndërkombëtar për të drejtat e njeriut.
Gjyqtarët zbuluan gjithashtu se sistemi i azilit në Ruandë, rekordi i dobët i të drejtave të njeriut dhe dështimi i mëparshëm për të përmbushur marrëveshjet e mos-kthimit nënkuptonin se qeveria britanike nuk mund të ishte e sigurt se azilkërkuesit do t’i shqyrtonin kërkesat e tyre në mënyrë të sigurt dhe të duhur. Ata vunë në dukje gjithashtu se, deri në vitin 2021, qeveria e Mbretërisë së Bashkuar kritikoi Ruandën për vrasje jashtëgjyqësore, vdekje në paraburgim, zhdukje me forcë dhe tortura.
Qeveria u përgjigj duke prezantuar Projektligjin për Sigurinë e Ruandës (Azili dhe Emigracioni) në janar të këtij viti, i cili në mënyrë efektive parashikon në ligjin e Mbretërisë së Bashkuar që Ruanda është një vend i sigurt, duke anashkaluar shqetësimet e gjyqtarëve. Sekretari i Brendshëm James Cleverly tha në një video të postuar në X të hënën se “Ligji për Sigurinë e Ruandës ka kaluar në Parlament dhe do të bëhet ligj brenda disa ditësh”.
Ai shtoi se akti do të “parandalonte njerëzit nga abuzimi me ligjin duke përdorur pretendime të rreme për të drejtat e njeriut për të bllokuar largimet. Dhe e bën të qartë se Parlamenti i Mbretërisë së Bashkuar është sovran, duke i dhënë qeverisë fuqinë për të refuzuar masat e përkohshme bllokuese të vendosura nga gjykatat evropiane,”.
Edhe me miratimin e projektligjit, ka mundësi që qeveria të përballet me sfida ligjore në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut, pasi Britania e Madhe është ende nënshkruese e Konventës Evropiane të të Drejtave të Njeriut. Gjykata Evropiane e ka ndaluar më parë dërgimin e azilkërkuesve në Ruandë.
Projektligji ka pësuar vonesa të gjata për shkak të përpjekjeve për ta ndryshuar atë. Një proces i njohur në gjuhën e folur si “ping pong”, ku dy pjesët e parlamentit të Mbretërisë së Bashkuar – Dhoma e Komunave dhe Dhoma e Lordëve – dërgojnë legjislacionin përpara dhe me radhë, ka vazhduar prej muajsh. Sa herë që Dhoma e Lordëve bën ndryshime në projekt-ligj, Dhoma e Komunave, ku Sunak ka shumicën, duhet të votojë për t’i hequr ato.
Miratimi i projekt-ligjit nuk është domosdoshmërisht një fitore e madhe politike për Sunak. Edhe nëse politika ndalonte të gjitha kalimet me varka të vogla që Sunak thotë se dëshiron t’i parandalojë, ajo ende mezi do të prekte palët për sa i përket shifrave neto të emigracionit në Mbretërinë e Bashkuar. Në vitin 2022, numri i njerëzve që mbërrinin me varka të vogla ishte 45,744, sipas Observatorit të Migracionit në Universitetin e Oksfordit. Migrimi neto në të njëjtin vit, sipas shifrave të qeverisë, ishte 745,000.
Marrë nga CNN.
