Veteranët dhe liderët botërorë takohen në Normandi sot për të shënuar 80-vjetorin e zbarkimit të 6 qershorit 1944 të ‘Ditës D’, kur më shumë se 150,000 ushtarë aleatë mbërritën në Francë nga deti dhe ajri për të dëbuar forcat e Gjermanisë naziste. Me luftën të ndezur në Ukrainë, në kufijtë e Evropës, përkujtimi i sivjetshëm i kësaj kthese të madhe në Luftën e Dytë Botërore do të ketë një jehonë të veçantë.
Përvjetori zhvillohet gjithashtu në një vit me shumë zgjedhje, duke përfshirë për Parlamentin Evropian këtë javë dhe në SHBA në nëntor teksa liderët kanë vendosur të bëjnë paralele me Luftën e Dytë Botërore dhe të paralajmërojnë për rreziqet e izolacionizmit dhe të së djathtës ekstreme.
“Demokracia është fjalë për fjalë në fletëvotim këtë vit”, tha presidenti i SHBA-ve Joe Biden përpara se të udhëtonte për në Francë, duke thënë se sakrificat nga Dita D nuk duhet të hiqen. Me numrin e veteranëve, shumë të moshës 100 ose më shumë, që po pakësohet shpejt, kjo ka të ngjarë të jetë ceremonia e fundit e madhe në Normandi që i nderon ata në praninë e tyre.
Rreth 200 veteranë, shumica prej tyre amerikanë ose britanikë, do të marrin pjesë në ceremoni gjatë gjithë ditës në plazhet me erë që ende mbajnë plagët e luftimeve që shpërthyen në Ditën D. Mes atyre që do të marrin pjesë është 101-vjeçari Bob Gibson, i cili ishte në valën e dytë të ushtarëve për të zbritur në plazhin e Jutas të Normandisë.
“Është sikur ndodhi dje. Nuk do ta besoni atë që kam parë. E tmerrshme. Disa nga të rinjtë nuk arritën kurrë në plazhin kryesor… ndonjëherë ju zgjon natën”, tha ai për Reuters.
j.l./ dita
