Finlanda kryesoi Raportin e Lumturisë Botërore për të gjashtën vit radhazi këtë vit dhe dashuria e finlandezëve për saunat ka të ngjarë të luajë një rol.
Një artikull i gjerë nga gazeta britanike Guardian shqyrton se si kultura e saunës ndikon dhe përmirëson jetën e përditshme të finlandezëve dhe perceptimin e tyre për jetën. Ndryshe nga vendet e tjera, ku saunat zakonisht shihen si një aktivitet i shtrenjtë për pak njerëz, në Finlandë ato kanë një rol shumë më të përditshëm.
Shumë njerëz kanë një sauna në shtëpinë e tyre, ka finlandezë të moshuar të lindur në një sauna. Por ato konsiderohen gjithashtu hapësirë të shenjtë dhe një vend për të gjetur komunitetin si dhe paqen. Finlanda ka kryesuar renditjen e raportit të lumturisë në botë për gjashtë vitet e fundit, a mund të ketë të bëjë kultura e saunës me të, pyet The Guardian.
Dhe përgjigja duket të jetë një PO e madhe.
E ndërtuar në vitin 1906, sauna Rajaportti është unike në llojin e saj. Rreth 15 minuta para orës së hapjes ka një linjë nga dera dhe në orën 14:00 njerëzit hyjnë përmes biletave dhe më pas shkojnë në dhomat e zhveshjes për burra ose gra.
Por funksioni i saj si sauna është vetëm një aspekt i rolit të saj në jetën e përditshme. Nga dhoma e shërimit në pijetore, vendstrehimi, debati në shoqëri dhe çerdhe, është një vend ku njerëzit e të gjitha moshave lidhen.
Disa vijnë direkt nga zyra për një orë për të larguar stresin e ditës, ndërsa të tjerë kalojnë orë të tëra atje me miqtë duke pirë pije. Mund të jetë gjithashtu një vend për t’u ndjerë më pak vetëm me mendimet tuaja.
Në Finlandë, saunat janë të shumta, vlerësohet se ka 3.3 milionë në një popullsi prej 5.6 milionë banorësh – dhe kultura rreth tyre është unike. Duke qenë se është krijuar për të përmbushur një nevojë shumë praktike për ngrohje dhe higjienë, rëndësia e saunës në shoqërinë finlandeze tani shkon shumë më thellë – ndoshta edhe në thelbin e asaj që do të thotë të jesh njeri.
Trashëgimia e saunës publike të Tamperes daton në fillim të shekullit të 19-të, kur qyteti ishte një qendër industriale, nga nevoja për një hapësirë komunale për njerëzit e klasës punëtore për t’u larë, thotë Tuomas Paloniemi, nga zyra e turizmit Visit Tampere. “Ata kishin nevojë të laheshin dhe banjat apo saunat private nuk ishin aq të zakonshme në ato shtëpi“.
Tradita e saunës në Finlandë besohet se daton që nga vendbanimet e para pas Epokës së Akullit, kur njerëzit besohet se kanë hapur gropa në tokë dhe i kanë mbuluar me lëkurë kafshësh. Gjatë epokës së hekurit, saunat mendohet se janë ndërtuar nga trungje, duke rezultuar në një sauna pa tym që mbeti e njohur deri në vitet 1930, pas së cilës saunat me ngrohje të vazhdueshme filluan të fitojnë terren, e ndjekur nga saunat elektrike.
j.l./ dita
