Historiani Dorian Koçi i ftuar në emisionin “Shqip” në Dritare Tv foli për shpalljen e Pavarësisë së Shqipërisë. Koçi tregoi se përse u vonua shpallja e Pavarësisë së Shqipërisë, në një kohë kur shtetet ballkanike ishin shpallur të pavarura. Historiani shprehet se, Shqipëria nuk pati kohë mjaftueshëm për të zbatuar reformat.
“Pas rënies së pashallëqeve të tyre shqiptarët humbën vetëqeverisjen lokale që kishin nën ombrellën e shtetit osman. Për këtë arsye ku ndodhën përplasjet e mëdha në 1908-ën kur xhonturqit vijnë në pushtet.
Ata ishin të detyruar dhe donin të krijonin një shtet të fortë otoman në të cilin nuk dëshironin të ndanin pushtet me kombësi të tjera. Këtu nis kontradikta e madhe e kombësive që ishin veç Perandorisë Osmane, mes tyre edhe shqiptarët të cilët shikojnë që kanë humbur një kohë të jashtëzakonshme.
Reformat filluan që në 1839-ën, por ne Shqipëri për shkak se nuk mund te zbatoheshin, kjo periudhë vajti deri ne vitin 1875, pra zbatoheshin edhe vendoseshin në vende të ndryshme. Labëria beri një kryengritje të madhe në 1883-shin, në Maqedoni ku kishte shqiptarë, Dervish Cara në 1844-ën dhe në Kosovë nuk pranoheshin. Shkodra nuk pranonte fare të paguante taksa.
Pra kishte jo njëtrajtshmëri në zbatimin e këtyre reformave çka bëri të mundur që menjëherë pas Kongresit të Berlinit, shtet ballkanike morën pavarësinë e tyre, ndërkohë që Shqipëria nuk arriti as të kishte autonomi dhe kjo ishte një nga problemet më të mëdha për t’iu përgjigjur edhe pyetjes nëse ishim të gatshëm për ta marrë menjëherë pavarësinë.
Nëse gjithë shtetet e tjera kishin bërë të mundur të kalojnë një 30-40 vjeçar nëpërmjet reformave të ndryshme në arsim, taksim, shkollimin e njerëzv jashtë elitave të reja, Shqipëria këtë gjë nuk e pati të mundur. Sepse hapësira kohore nga 1908-ta deri në vitin 1912 ku plasin luftërat ballkanike ishte shumë e vogël. Shqiptarët humbën bastin me kohën historike.”, tha profesor Koçi.
m.b./dita
