RAPORTI: BE shpenzon më shumë për naftën dhe gazin rus sesa ndihmën financiare për Ukrainën

Një raport i publikuar nga Qendra për Kërkime për Energjinë dhe Ajrin e Pastër, Krea në përvjetorin e tretë të pushtimit ka bërë me dije se BE-ja po shpenzon më shumë para për lëndët djegëse fosile ruse sesa për ndihmën financiare për Ukrainën. BE bleu 21.9 miliardë euro naftë dhe gaz rus në vitin e tretë të luftës pavarësisht përpjekjeve që po bëhen për të shuar varësinë e kontinentit ndaj karburanteve që financojnë luftën në Ukrainë të Vladimir Putinit.

Shuma është një e gjashta më e madhe se 18.7 miliardë euro që BE i ndau Ukrainës në ndihma financiare në vitin 2024, sipas një gjurmuesi nga Instituti i Kielit për Ekonominë Botërore (Ifw Kiel). Vaibhav Raghunandan, një analist në Crea dhe bashkëautor i raportit, tha se blerja e lëndëve djegëse fosile ruse është, fare qartë, e ngjashme me dërgimin e ndihmës financiare në Kremlin dhe mundësimin e pushtimit të tij. Ai shtoi se është një praktikë që duhet të ndalet menjëherë për të siguruar jo vetëm të ardhmen e Ukrainës, por edhe sigurinë energjetike të Evropës.

Studiuesit përpiluan të dhëna tregtare për të vlerësuar vlerën e karburanteve ruse që u shitën në mbarë botën në vitin e tretë të pushtimit. Ata parashikojnë të dhëna për shkurt 2025, të cilat nuk janë ende të disponueshme, bazuar në importet në janar. Në vitin kalendarik 2024, BE-ja shpenzoi 39% më shumë për importet ruse të lëndëve djegëse fosile se sa për Ukrainën. Shifra e ndihmës nuk përfshin kontributet ushtarake apo humanitare.

Christoph Trebesch, një ekonomist në Ifw Kiel, i cili nuk ishte i përfshirë në analizë, tha se kishte një hendek midis sasisë së ndihmës që donatorët kishin mobilizuar për Ukrainën në krahasim me luftërat e kaluara, me donatorët evropianë që shpenzonin mesatarisht më pak se 0.1% të PBB-së në vit.

Ai tha se shumë vende ishin më bujare në konfliktet e kaluara. Sipas tij Gjermania mobilizoi shumë më tepër ndihmë, më shpejt për çlirimin e Kuvajtit në 1990/91 sesa për Ukrainën në një periudhë të krahasueshme kohore. Raporti zbuloi gjithashtu se Rusia fitoi 242 miliardë euro nga eksportet globale të karburanteve fosile në vitin e tretë të pushtimit të saj në shkallë të plotë të Ukrainës, me të ardhurat që nga fillimi i luftës “tani afrohen më shumë me shifrën trilionë” ndërsa vendi përshtatet me sanksionet.

Rusia merr deri në gjysmën e të ardhurave të saj nga taksat nga sektori i naftës dhe gazit dhe ka kërkuar të anashkalojë sanksionet duke lëvizur karburantet në një “flotë hije” cisternash të vjetër dhe të pasiguruar. Anijet e panjohura janë përgjegjëse për transportin e rreth një të tretës së të ardhurave të saj nga eksporti i karburanteve fosile, sipas Crea.

Të mërkurën, ambasadorët e BE ranë dakord për masa të reja për të synuar flotën hije të Rusisë në raundin e 16-të të sanksioneve që nga fillimi i luftës. Studiuesit Crea vlerësuan se të ardhurat ruse nga karburantet fosile mund të bien 20% duke forcuar sanksionet ekzistuese dhe duke mbyllur boshllëqet. Masat përfshijnë mbylljen e një “hapësire rafinimi” përmes së cilës Evropa mund të blejë naftën bruto ruse që është përpunuar në një vend tjetër dhe kufizimin e rrjedhave të gazit përmes tubacionit Turkstream.

Raporti bëri thirrje gjithashtu për një goditje ndaj gazit natyror të lëngshëm (LNG). Evropa ka ulur importet e saj të gazit rus me tubacione që nga fillimi i luftës në Ukrainë, por ka ngopur një pjesë të urisë së saj për energji me dërgesat e gazit super të ftohtë, përfshirë edhe nga Rusia.

Jan-Eric Fahnrich, një analist gazi në Rystad Energy, tha se roli i LNG-së në BE dhe MB është rritur në mënyrë dramatike që nga fillimi i luftës, duke u rritur nga niveli maksimal i paraluftës prej 81.3 miliont në 2019 në 119 miliont në 2022-shin.

j.l./ dita