Rekuiem për Novruz Hysenin nga Hekali i Mallakastrës

Sefer Pasha

Në gazetën ku botoj herë pas here ruaj me redaktorët marrëdhënie korrekte [Në rini për një reportazh me vinte honorari në malin e Buretos]. Por tani ndodh që ndonjë shkrim të mos botohet. Është një gjë normale. Gazeta është si lumi i Vjosës. Në brigje hedh dhe kucra. Dhe ne publicistët i dërgojmë gazetës dhe kucra. Edhe kur më ka qëlluar që ndonjë shkrim të mos e shoh në faqet e gazetës nuk bëj kurrë gër – mëre. Kështu kohët e fundit redaktori i gazetës nuk e pa të arsyeshme të më botonte një reportazh nga Kruma e Hasit. U brengosa. Pse? Në faqet e reportazhit kisha qëndisur disa rreshta për një mikun tim nga fshati Hekal i Mallakstrës. Quhej Novruz Hyseni. Pasi mbaruam shkollën e Ministrisë së Brendshme mua më dërguan me shërbim në Gjirokastër, kurse Novruz Hysenin në Kukës. Novruzit ju ngarkua një detyrë e vështirë, që nga mali i Korabit në Qafën e Prushit të Tropojës. Në Krumë të Hasit Novruzi u njoh me instruktoren e rinisë, të bijën e patriotit Bilal Muja dhe me të u martua.

Në takimin që patëm në Krumë me vëllain e Adem Jasharit, Rifatin, ku kishte dhe shumë hasian mora vesh një lajm që më tronditi. Novruz Hyseni i cili banonte në Durrës kishte vdekur nga kovidi. Më erdhi keq që nuk e kisha marë vesh këtë hata ta mikut tim. Heshta me dhimbje. Miqtë nga Kruma e kujtonin me respekt Novruz Hysenin nga Hekali i Mallakastrës. Novruzi kur qe i ri mori në malin e Pashtrikut një çift me pëllumba të egër dhe i shpuri tek nëna në Hekal. Pëllumbat e Pashtrikut u shumuan në Mallakastër, por nuk e harruan Pashtrikun. Ata si të qenë një parashytë fluturonin që nga Hekali dhe ndalnin mbi Krumë e në pranverë në majën e malit të Pashtikut, ku i kishte marë Novruz Hyseni. Kur “parashyta” e pëllumbave kthehej në Hekal kooperativistët që punonin në ara i vinin duart mbi ballë dhe thoshin: – “Erdhën kufitarët e Novruz Hysenit”.

Mikut tim Novruz Hysenit i ngarkuan detyra të rëndësishme në veri në luftë me serbët dhe ai i kreu më së miri. Ishte 21 vjeç kur u ngjit tek piramida c/5 në majën e Malit të Pashtrikut. Aty pa për herë të parë me dylbi Prizrenin. Dhe u mahnit. Kur shkoi me lejë në Hekal ja tha nënës që kishte parë nga afër Prizenin[Novruz Hyseni ishte rritur pa baba].

Në drekën që shtruan hasianët për familjen Jashari sipas zakonit u ngritën dolli dhe për kujtimin e dhëndrrit nga Mallakastra Novruz Hysenin. U ndjeva mirë. Edhe në Krumë ashtu si në Mallakastër përdoret shprehja proverbiale:-  “Të rroni dhe ta kujtoni”!

“Shtëpia me Gjethe” dhe bashkëpunëtori i Sigurimit të Shtetit me inicalet “I. M.”

Nuk jam futur ndonjëherë tek “Shtëpia me gjethe” e cila sot cilësohet si një kuçedër me shtatë kokë. Por për mua ajo mbetet simboli i një lufte të paharrueshme kundër armiqve të Shqipërisë. Prej “Shtëpisë me Gjethe” janë zbarpsur e shkatërruar zbulimet e CIAS, të KGB -së, UDB -së, ASFALI-së e të dreqit me të birin. Vetë personaliteti Toni Bler ka pranuar dështimin e zbulimit britanik në përballje me zbulimin shqiptar. Mjafton një ilustrim i thjeshtë. Terroristi Anastas Mari në Dropull u shndërrua në përbindësh. Hodhi në erë me tritol mapon e re në Dropullin e Sipërm, të cilën do ta inaguronte Mehmet Shehu. Me urdhër të Enver Hoxhës zbuluesit shqiptar e morën Anastas Marin me valixhe në një nga hotelet me pesë yje në qëndër të Athinës. E prunë maleve të gjallë dhe e varën tek Rrapi i Vriserasë në Dropullin e Sipërm, pikërisht aty ku terroristi kishte minuar mapon e madhe, të cilën do ta inaguronte Mehemet Shehu. Qysh nga ai çast u vendos rendi në Dropull dhe në Gjirokastër. Më kanë treguar se oficerët që prunë me valixhe terroristin Anastas Marin e hëngrën mëngjesin në zallin e lumit të Drinos dhe pa u takuar me familjet ikën përsëri maleve drejt Athinës. Disa nuk kishin as shtëpi.

Rasti që përshkrova është sporadik. Për 50 vjet me radhë organet e Zbulimit të Jashtëm në bashkëveprim me Sigurimin e Shtetit kanë shkëlqyer në disa operacione të vështira. Kanë ulur në gjunjë zbulues të mdhenj. Kur isha i ri kam punuar me disa dosje si “Liqeni i Vajkalit” e të tjerë. Dhe më kanë trazuar heronjtë si Hekuran Pobarti, Asim Aliko, Jorgo Suljoti e shumë të tjerë, që janë anonim. Ja dhe një shëmbull i vockël. Ma ka treguar mjeku “kirurg” që u zgjodh nga Kadri Hazbiu për të plagosur Pal Mlyshin, në çastin kur ai në përpjekje me Sigurimin e Shtetit dhe me Forcat e Ndjekjes i gjakosur do të hidhej në krahët e bandës që mezi e priste. “Kirurgu” që bëri llogaritjen me milimetra për të mos ja rrezikur jetën Pal Mlyshit, kur e shkrepi këmbzën e  Pistoletës “T. T.” gaboi. Plagën e hapi më të madhe. Hemoragjia u derdh si rrëke. Pal Mlyshi ashtu i mbytur në gjak përfundoj në duart e banditëve, të cilët sa e panë të larë në gjak e besuan. “Kirurgu” që gaboi pësoi infarkt.

Bshkëpunëtorët e çdo niveli janë kapitali i çmueshëm për një shtet. Pa ata ai nuk mbahet dot në këmbë. Nuk e kam fjalën për ata informator të rëndomtë që i mbushnin dosjet me “domate e turshi”. Kjo është pjesa më vulgare e “Shtëpisë me Gjethe”. Tani kohët kanë ndryshuar me ligj. Bashkëpunëtori ka tjetër mision megjithëse në thelb është e njëjta gjë. Shoqëria moderne nuk ka “spiun” nëpër pyje. Ata janë në Parlament e në qeveri. “Zgjebarakët” nuk i pranojnë zbulimet e tipit të Putinit, që i derdhin rublat me thaës. “Zgjebaraku” i djeshëm sot është Kryetar Partie. Po çfarë ka bërë bashkupuntori i Sigurimit të Shtetit me inicalet  “I. M.” për të cilin po bëhet kaq shumë zhurmë? Kush e di? Vetëm dreqi e mer vesh. Mbase është një Pal Mlysh i kohëve kibernetike? Të shohim kur të shfletohet ajo dosje me rreth 200 faqe.