Shtetet e Bashkuara njoftuan se përfaqësuesit e Ukrainës dhe Rusisë do të takohen më 10 dhe 11 nëntor në Abu Dabi, për një rund të ri bisedimesh që synojnë t’i japin fund luftës në Ukrainë.
Uashingtoni shpreson se armëpushimi i përkohshëm i javës së kaluar do t’i hapë rrugë përparimit në negociata.
I dërguari i posaçëm amerikan, Steve Witkoff, tha se SHBA-ja do t’i ndërmjetësojë bisedimet, të cilat do të përqendrohen në masat për garantimin e sigurisë pas përfundimit të luftës, uljen e tensioneve, ndihmën humanitare dhe hapat e ardhshëm drejt paqes.
Sipas një zyrtari të lartë amerikan, Uashingtoni pritet të përfaqësohet nga Witkoff dhe Jared Kushner, të cilët udhëheqin përpjekjet amerikane për negociata.
Presidenti rus, Vladimir Putin, pranoi që bisedimet të zhvillohen në formatin trepalësh, me pjesëmarrjen e SHBA-së, Ukrainës dhe Rusisë, pas një takimi me Witkoffin në Shën Petersburg, dy javë më parë.
Kjo nismë e re diplomatike vjen ndërsa presidenti amerikan, Donald Trump, po përpiqet të arrijë përparim drejt përfundimit të luftës më vdekjeprurëse në Evropë që nga Lufta e Dytë Botërore.
Rundi i fundit i bisedimeve trepalëshe, me ndërmjetësimin amerikan, u mbajt në shkurt.
Procesi u ndërpre më pas, për shkak të luftës që përfshiu SHBA-në, Izraelin dhe Iranin.
Shpresat për rifillimin e negociatave u rritën pas një armëpushimi të përkohshëm, të ndërmjetësuar nga SHBA-ja, javën e kaluar.
Ai mundësoi dërgimin e ndihmave humanitare në qytetin Oleshki, në jug të Ukrainës, i cili është nën pushtimin rus.
Banorëve iu dha gjithashtu mundësia të largoheshin nga qyteti, nëse dëshironin.
Por, pavarësisht përpjekjeve diplomatike, sulmet mes Rusisë dhe Ukrainës kanë vazhduar.
Më 3 nëntor, sulmet ruse plagosën së paku 62 persona në një institucion shëndetësor në Harkiv dhe dëmtuan infrastrukturën energjetike në pjesë të tjera të Ukrainës.
Ndërkohë, sipas zyrtarëve, dronët ukrainas goditën një rafineri nafte në qytetin rus të Jarosllavlit.
Analistët dhe ish-zyrtarët amerikanë, me të cilët bisedoi Radio Evropa e Lirë, paralajmërojnë se nuk ka shumë arsye për të pritur ndonjë përparim të madh në Abu Dabi.
Sipas tyre, qëndrimet e Moskës dhe Kievit vazhdojnë të jenë shumë larg njëra-tjetrës dhe ende nuk ka shenja të qarta se Putin është i gatshëm të pranojë një armëpushim.
William Taylor, ish-ambasador i SHBA-së në Ukrainë dhe më vonë i ngarkuar me punë në Ambasadën amerikane gjatë mandatit të parë të Trumpit, tha se çështja kryesore është nëse Rusia e ka ndryshuar qëndrimin e saj ndaj armëpushimit.
“A ka vendosur Putin ta pranojë armëpushimin?”, pyeti Taylor, duke kujtuar se si Uashingtoni, ashtu edhe Kievi, e kanë shprehur vazhdimisht mbështetjen për të.
Ai rikujtoi se Trump ka propozuar më herët një armëpushim që do të ndalonte sulmet ndaj infrastrukturës energjetike.
Ukraina e ka pranuar propozimin, por Rusia e ka refuzuar.
Gjatë bisedimeve të mëparshme trepalëshe, të zhvilluara në nivel ekspertësh në janar dhe shkurt, negociatorët kanë shënuar përparim në disa çështje teknike, përfshirë mënyrën se si mund të mbikëqyrej respektimi i një armëpushimi të mundshëm.
Megjithatë, sipas Taylorit, ata nuk kanë arritur marrëveshje për vetë armëpushimin.
“Pjesa e vështirë, dhe ajo që do të përbënte përparim të vërtetë, do të ishte që Putin të thoshte po, se e pranon armëpushimin”, tha Taylor për Radion Evropa e Lirë.
Armëpushimi mbetet pengesa kryesore
Për Taylorin, suksesi i bisedimeve në Abu Dabi varet nga një gjë: nëse Rusia pranon t’i ndalë luftimet.
Nëse merret ky vendim politik, ekspertët ushtarakë dhe teknikë mund të përcaktojnë më pas se si do të mbikëqyret dhe zbatohet armëpushimi.
Kjo mund të përfshijë përdorimin e mjeteve të vëzhgimit nga ajri, dronëve dhe sensorëve, si dhe përcaktimin e procedurave për reagim ndaj shkeljeve të mundshme.
Por Heather Conley, eksperte në Institutin Amerikan të Ndërmarrjeve dhe ish-zyrtare e lartë e Departamentit amerikan të Shtetit për çështjet evropiane dhe euroaziatike, u shpreh më skeptike për mundësinë e arritjes së ndoonjë përparimi të madh.
“Nuk besoj se mund të presim shumë nga këto takime teknike, përveç faktit që bisedimet po rifillojnë”, tha Conley për Radion Evropa e Lirë.
“Nuk do të ketë ndonjë përparim vendimtar, por është e mundur të caktohet një takim tjetër”, shtoi ajo.
Sipas saj, shkëmbime të tjera të të burgosurve mund të jenë ndër rezultatet më realiste të këtyre bisedimeve.
Krahas negociatave në Abu Dabi, zyrtarët amerikanë do të takohen këtë javë në Bruksel me përfaqësuesit evropianë, për të diskutuar garancitë e sigurisë për Ukrainën, organizimin e ardhshëm të sigurisë në Evropë dhe mbështetjen financiare për rindërtimin e Ukrainës.
Sipas një zyrtari të lartë amerikan, në takime do të marrin pjesë përfaqësues të Francës, Gjermanisë, Britanisë së Madhe, Bashkimit Evropian dhe NATO-s.
Bisedimet synojnë të vazhdojnë përpjekjet diplomatike të zhvilluara së voni në Kiev, Oslo dhe Shën Petersburg.
j.l./ dita
