Kur kalon nëpër rivierën shqiptare ka disa zona anës rrugës nacionale ku mund të shijosh pamje shumë të veçanta të detit.
Në zonën Borsh-Piqeras-Lukovë përballë në det shihet qartë Korfuzi por krah tij ka disa ishuj të vegjël që pak e dinë si quhen dhe a janë të banuar.
Këta katër ishuj që duken në hartë përballë Sarandës, në veri të Korfuzit, janë pjesë e kompleksit të ishujve të Diapontisë, që i përkasin Greqisë. Ata quhen:
1. Othonoi – më i madhi prej tyre dhe më perëndimori.
2. Ereikousa
3. Mathraki
4. Një ose më shumë shkëmbinj të vegjël përreth (si Diaplo ose Trachia, varësisht nga këndi i pamjes).
Janë shumë afër brigjeve shqiptare, sidomos nga zona e Lukovës apo Borshit mund të duken qartë në ditë të kthjellëta.
Disa prej tyre janë të banuar, por me popullsi shumë të vogël:
Othonoi ka disa fshatra të vegjël dhe është ishulli më i madh i grupit. Ka rreth 100 banorë të përhershëm.
Ereikousa, po ashtu është i banuar, me rreth 100–150 banorë. Ka edhe një port të vogël dhe është më i gjelbri ndër ishujt.
Mathraki, ka shumë pak banorë, më pas se 100.
Ishujt e tjerë më të vegjël dhe shkëmbinjtë rreth tyre janë të pabanuar.
Të tre ishujt kryesorë kanë lidhje me tragetë të vegjël nga Korfuzi dhe përdoren edhe për turizëm të qetë. Janë pjesë e administratës greke dhe konsiderohen si “porta veriore” e Greqisë në detin Jon.
Banorët e ishujve Othonoi, Ereikousa dhe Mathraki historikisht nuk kanë pasur lidhje të drejtpërdrejtë me Shqipërinë në kuptimin etnik apo kulturor, siç janl psh zonat e ish-vilajetit të Janinës.
Megjithatë afërsia gjeografike me Shqipërinë, sidomos me zonën e Sarandës e Himarës, ka bërë që të ketë kontakte, veçanërisht për çështje tregtare ose në rastet e detyrimeve detare.
Gjatë komunizmit, disa persona që tentonin të arratiseshin nga Shqipëria drejt Perëndimit përfundonin në këta ishuj, si pikë e parë kontakti me Greqinë.
Sot ka shqiptarë që punojnë sezonalisht në ishuj (në turizëm ose ndihmë bujqësore), por nuk ka komunitet shqiptar të vendosur aty.
n.s. / dita
