Nxjerrja e ujërave nëntokësore dhe transferimi i tyre ka shkaktuar zhvendosjen e një mase kaq të madhe, saqë Toka u anua pothuajse 80 centimetra në lindje, midis viteve 1993 dhe 2010, duke zhvendosur polin e rrotullimit gjatë asaj periudhe kohore. Një fakt i paprecedentë.
Hulumtimi i ri i botuar në Geophysical Research Letters sugjeron se zhvendosja e masave dhe rritja pasuese e nivelit të detit për shkak të nxjerrjes së ujërave nëntokësore, kanë bërë që poli i rrotullimit të Tokës (pika rreth së cilës rrotullohet) të lëvizë gati një metër në dy dekada.
Duhet të theksohet se rregullimi i ujit ndikon në shpërndarjen e masës, sikur t’i shtohej pak peshë një maje rrotulluese, por Toka rrotullohet ndryshe kur uji lëviz. Shpërndarja e tij është shumë e ndryshueshme: në disa rajone është shumë e bollshme, ndërsa në të tjera është e pakët.
“Poli i rrotullimit të Tokës ndryshon shumë”, tha Ki-Weon Seo, nga Universiteti Kombëtar i Seulit dhe drejtor i kërkimit, i cili ka treguar se “rishpërndarja e ujërave nëntokësore është ajo që ndikon më shumë në zhvendosjen e polit të rrotullimit.
Shpjegimi për dukurinë dhe a rrezikojmë?
Normalisht, poli i rrotullimit ndryshon disa metra në një vit, kështu që ndryshimet për shkak të pompimit të ujërave nëntokësore nuk rrezikojnë të ndryshojnë stinët, sipas studiuesit të Laboratorit të Propulsionit Jet të NASA-s, Surendra Adhikari, cituar nga Unioni Gjeofizik Amerikan.
Aftësia e ujit për të ndryshuar rrotullimin e Tokës u zbulua në vitin 2016, por kontributi specifik i ujërave nëntokësore në këto ndryshime rrotulluese nuk ishte eksploruar deri më tani.
Bazuar në modelet klimatike, hulumtimi vlerëson se njerëzit kanë pompuar më parë 2150 gigaton ujëra nëntokësore, ekuivalente me më shumë se gjashtë milimetra rritje të nivelit të detit, gjatë 17 viteve.
a.q. / dita
