Trump: Anijet amerikane duhet të kalojnë pa pagesë në kanalet e Panamasë dhe Suezit

Presidenti Donald Trump ka kërkuar tranzit falas për anijet tregtare dhe ushtarake amerikane përmes kanaleve të Panamasë dhe Suezit. Trump prej muajsh ka bërë thirrje që Shtetet e Bashkuara të marrin kontrollin e kanalit të Panamasë, por postimi i tij në rrjetet sociale gjithashtu e zhvendosi fokusin edhe në rrugën jetike të Suezit.

“Anijet amerikane, ushtarake dhe tregtare, duhet të lejohen të udhëtojnë, pa pagesë, përmes kanaleve të Panamasë dhe Suezit!” u shpreh Trump të shtunën.

Ai pretendoi se të dyja rrugët “nuk do të ekzistonin” pa SHBA-në dhe tha se i kishte kërkuar sekretarit të tij të shtetit, Marco Rubio, që të kujdesej menjëherë për situatën. Presidenti panamez, Jose Raul Mulino, pa iu referuar drejtpërdrejt Trump tha të shtunën se tarifat e tarifave rregulloheshin nga Autoriteti i Kanalit të Panamasë (ACP), një organ qeverisës autonom që mbikëqyr rrugën tregtare, shkruan The Guardian.

Sekretari amerikan i mbrojtjes, Pete Hegseth, tha gjatë një vizite në qytetin e Panamasë këtë muaj se SHBA-të po kërkonin një marrëveshje sipas së cilës anijet e saj luftarake mund të kalonin përmes kanalit “të para dhe të lira”. Ai ngriti gjithashtu idenë e kthimit të trupave amerikane në Panama për të “siguruar” kanalin e tij strategjik jetik, një ide që u rrëzua shpejt nga qeveria e Panamasë. SHBA dhe Kina janë dy nga përdoruesit kryesorë të kanalit.

Kanali i Suezit i Egjiptit, një rrugë kryesore ujore që lidh Evropën dhe Azinë, përbënte rreth 10% të tregtisë detare globale përpara sulmeve nga rebelët Houthi të Jemenit në rrugët e anijeve në Detin e Kuq dhe Gjirin e Adenit. Rebelët e mbështetur nga Irani filluan të shënjestrojnë anijet pas fillimit të luftës Izrael-Gaza, duke pretenduar solidaritet me palestinezët. Ajo i ka detyruar anijet të bëjnë një devijim të gjatë dhe të kushtueshëm rreth skajit jugor të Afrikës.

Egjipti tha në vitin 2024 se të ardhurat e tij nga kanali kishin rënë me 60%, një humbje prej 7 miliardë dollarësh. Ushtria amerikane ka sulmuar pozicionet e Houthi-ve që nga janari 2024 dhe këto sulme janë intensifikuar nën drejtimin e Trump, me sulme pothuajse të përditshme në muajin e kaluar. Trump ka thënë se veprimi ushtarak do të vazhdojë derisa Houthi-t të mos jenë më një kërcënim për transportin detar.

j.l./ dita