Astronomët dhe astrofizikanët në pesë bashkëpunime të ndryshme të grupeve të kohës së pulsarit, njoftuan sot të dhëna që sugjerojnë fuqishëm praninë e një sfondi të valëve gravitacionale: një zhurmë e vazhdueshme e valëzimeve me frekuencë të ulët në hapësirë-kohë, që buron nga disa prej objekteve më ekzotike të universit.
Zbulimi është një pohim i sugjerimeve të mëparshme nga të dhënat e kohës së pulsarit, se një sinjal me frekuencë të ulët nga burimet më të forta gravitacionale të universit – ndoshta vrimat e zeza supermasive që janë të destinuara të përplasen – përshkon kozmosin.
Gjetjet e reja u bënë nga grupi i kohës së pulsarit kinez (CPTA), grupi evropian (EPTA), grupi indian (InPTA), grupi Parkes (PPTA) dhe Observatori Nanohertz i Amerikës së Veriut për Gravitacion Valët (NANOGrav). Katër bashkëpunimet e fundit janë kolektivisht International Pulsar Timing Array (IPTA).
Kandidati kryesor për burimet e sfondit të valëve gravitacionale janë binarët e vrimave të zeza supermasive, ose çiftet e këtyre objekteve qesharake masive që rrotullohen rreth njëri-tjetrit gjatë qindra miliona viteve, duke u bashkuar përfundimisht në një nga ngjarjet më ekstreme të universit. Edhe pse e parashikuar, asnjë binar i vrimës së zezë supermasive nuk është konfirmuar ndonjëherë nga vëzhgimi.
“Sinjali i pritur është oqeani i rastësishëm ‘sfondi’ i këtyre valëve gravitacionale, që është shuma e valëve nga çdo vrimë e zezë supermasive binare në univers,” tha Daniel Reardon, një astronom në Universitetin e Teknologjisë Swinburne dhe një anëtar i OzGrav, në një e-mail për “Gizmodo”. “Vëzhgimi i këtij sfondi të valëve gravitacionale ka pasoja të rëndësishme për të kuptuarit tonë të historisë së formimit të universit tonë, sepse vrimat e zeza supermasive janë motorët në zemër të galaktikave.”
Valët gravitacionale u parashikuan për herë të parë nga Ajnshtajni në teorinë e tij të relativitetit të përgjithshëm. Siç përshkruhet nga Ajnshtajni, valët janë ndryshime në një fushë gravitacionale që udhëtojnë me shpejtësinë e dritës. Në të vërtetë, valët gravitacionale dalin nga ndërveprimet sizmike të objekteve më masive dhe kompakte të universit. Kur vrimat e zeza orbitohen ose përplasen me njëra-tjetrën, ose objekte të tjera shumë të dendura si yjet neutronike, valët gravitacionale prodhohen nga ndërveprimi.
Vrimat e zeza janë rajone jashtëzakonisht të dendura të hapësirë-kohës me fusha kaq të forta gravitacionale, sa që as drita nuk mund t’u ikë. Yjet neutron janë mbetje yjore jashtëzakonisht të lashta, që janë aq të dendura sa elektronet që rrotullohen rreth atomeve të tyre përbërëse dhe janë shembur mbi protonet e atomeve, duke e bërë të gjithë yllin një neutron të madh. Një zbulim i konfirmuar i një bashkimi të yjeve të vrimës së zezë-neutroneve u bë për herë të parë në vitin 2021.
