Kauai, njëri prej ishujve të Havait, është parajsa e re për ata që duan t’i largohen metropoleve të mëdha.
Qyteti ka 73 mijë banorë, shumica vendas. Ndërsa të ardhurit, kryesisht kinezë, japonezë, filipinas dhe portorikanë janë vendosur aty në shekullin XIX si punonjës në plantacionet e kallamit të sheqerit.
Kohët e fundit, nëpër qytet flitet për një kompleks që po ndërtohet nga themeluesi i Facebook, Mark Zuckerberg.
Disa spekulojnë se vendi do të bëhet një lloj bunkeri postapokaliptik në rast të kolapsit të qytetërimit. Ajo që po ndërtohet nuk është shumë larg asaj që përflitet.
Dokumentet e detajuara të planifikimit, të cilave u referohet WIRED, tregojnë krijimin e një tekno-Xanadu të pasur, të kompletuar me strehë nëntokësore dhe atë që duket të jetë një derë rezistente ndaj shpërthimeve.
Kompleksi pjesërisht i përfunduar përbëhet nga më shumë se një duzinë ndërtesash me të paktën 30 dhoma gjumi dhe 30 banja në total. Ai është i përqendruar në dy pallate me një sipërfaqe totale dyshemeje të krahasueshme me një fushë futbolli profesionist (57 000 metra katrorë), ka ashensorë të shumtë, zyra, salla konferencash dhe një kuzhinë me përmasa industriale.
Në një zonë të pyllëzuar aty pranë, është planifikuar një rrjet prej 11 shtëpish pemësh në formë disku, të cilat do të lidhen me ura, duke lejuar vizitorët të kalojnë nga një ndërtesë në tjetrën. Shkalla e projektit sugjeron se do të jetë më shumë se një shtëpi pushimi personale – Zuckerberg tashmë ka organizuar dy evente korporative në kompleks.
Planet tregojnë se dy pallatet qendrore do të bashkohen me një tunel që degëzohet në një strehë nëntokësore prej 5000 metrash katrorë, me hapësirën e ndenjes, një dhomë mekanike dhe një kapanxhë shpëtimi që mund të arrihet përmes një shkalle. Shumë nga dyert e kompleksit janë planifikuar të funksionojnë me tastierë ose kanë izolim akustik. Të tjera, si ato në bibliotekë, imitojnë dizajnin e mureve rrethues. Dera në strehën e nëndheshme do të ndërtohet prej metali dhe do të mbushet me beton – një stil i zakonshëm në bunkerë dhe strehë për bomba.
Sipas burimeve dhe dokumenteve të planifikimit, kompleksi do të jetë i vetë-mjaftueshëm, me rezervuarin e vet të ujit, 57 metër në diametër dhe metër e lartë, së bashku me një sistem pompimi. Një shumëllojshmëri ushqimesh prodhohet tashmë në 1400 hektarë të saj.
Kostoja rivalizon atë të projekteve më të mëdha private, personale të ndërtimit në historinë njerëzore. Lejet e ndërtimit vendosin çmimin për ndërtimin kryesor në rreth 100 milionë dollarë, përveç 170 milionë dollarëve për blerje toke, por kjo ka të ngjarë të jetë larg shifrës reale. Kostot e ndërtimit në ishullin e largët janë ende më të larta se nivelet para pandemisë.
Për kompleksin, detajet që janë bërë publike janë të pakta.
Ndërsa Meta ka ndërtuar një biznes shumë miliarda dollarësh në mbledhjen e të dhënave të përdoruesve për të shitur reklama, themeluesi dhe CEO i saj ka një histori të mbrojtjes së privatësisë së tij personale. Në vitin 2004, kur Facebook ishte Facebook, Zuckerberg kërkoi që dy gazetarë studentë të nënshkruanin një kontratë përpara një interviste. Kërkesa u refuzua. Në vitin 2010, kur një punonjës i Facebook zbuloi planet e produkteve në media, Zuckerberg e përshkroi rrjedhjen si “një akt tradhtie” në një email të stafit dhe kërkoi dorëheqjen e menjëhershme të zbuluesit. “Le të angazhohemi për të ruajtur konfidencialitetin e plotë për kompaninë – pa përjashtime”, shkroi ai. “Nëse nuk mund ta përballoni këtë, atëherë thjesht largohuni”.
Kohët e fundit, monitoruesve të përmbajtjes së kontraktuar të Facebook u është kërkuar të nënshkruajnë marrëveshje të rrepta, pjesërisht për të mbrojtur të dhënat e përdoruesve që ata monitorojnë, por që gjithashtu i pengojnë ata të flasin për kushtet e këqija të punës. Trajtimi i këtyre monitoruesve të përmbajtjes ka sjellë padi të shumta, duke përfshirë një padi të vitit 2018 kundër Facebook-ut që u zgjidh për 52 milionë dollarë.
Zuckerberg e bleu tokën në fjalë në vitin 2016. Shumë vendas besojnë se manovrat ligjore të Zuckerberg janë një shembull tjetër i të huajve që lëvizin në Haëaii dhe përfitojnë nga njerëzit që tashmë jetojnë atje. Në 2020, ndaj tij u nënshkrua një peticion i cili bënte thirrje për të penguar kolonizimi i Kauait nga Zuckerberg. U mblodhën më shumë se një milion firma.
Mënyra që kanë gjetur Zuckerberg dhe e shoqja Priscilla Chan, për të zbutur vendasit është bamirësia. Fondi i Komunitetit Chan Zuckerberg Kauai, ka dhënë më shumë se 20 milionë dollarë për organizata të ndryshme jofitimprurëse Kauai që nga viti 2018.
Me statusin e Zuckerberg si një filantrop i madh vijnë lidhjet politike. Zuckerberg dhe Chan kanë krijuar një marrëdhënie me kryebashkiakun e Kauait, Derek Kaëakami, duke mbajtur takime për të diskutuar financimin e nismave lokale gjatë një krize përmbytjeje të vitit 2018 dhe në kulmin e pandemisë Covid-19. Në mars 2021, çifti ndihmoi në rinisjen e një programi për punë në qark me një donacion prej 4.2 milionë dollarësh dhe dhanë 3.5 milionë dollarë për projektet lokale të ndihmës për Covid-19.
Në kompleks u punësua Arryl Kaneshiro, atëherë kryetar i Këshillit të Qarkut Kauai, si konsulent bujqësor. Djali i një ish-anëtari tjetër të këshillit të qarkut, Kaneshiro është fermer dhe politikan popullor, i cili u rizgjodh në katër mandate radhazi nga 2014 në 2022. Ai mori më shumë në shtëpi se 100,000 dollarë nga praktika e tij këshilluese në vitin 2021, gjatë mandatit të tij të fundit në këshill.
Në këtë mënyrë, pushteti lokal i Kuait është treguar miqësor me Zuckerberg. Por kjo nuk ka ndodhur kudo. Në Zelandën e Re, për shembull, planet e miliarderit të PayPal Peter Thiel për një shtëpizë të ngjashme me bunkerin në ishullin jugor të vendit dështuan në vitin 2022 kur këshilli lokal vendosi se projekti do të kishte një ndikim negativ në peizazhin përreth.
b.m/dita
