Për mijëra vjet, historia e Noes dhe Arkës së tij ka mbetur mes besimit, traditës dhe një prej enigmave më të mëdha të botës së lashtë. Tani, një ekip ndërkombëtar studiuesish po rikthen në qendër të vëmendjes një formacion të çuditshëm në Turqinë lindore, pranë malit Ararat.
I njohur si formacioni Durupınar, vendi ka një pamje të pazakontë në formë varke dhe prej dekadash është objekt debatesh mes studiuesve, gjeologëve dhe kërkuesve që besojnë se mund të lidhet me Arkën biblike.
Një formacion që ngjan me një anije
Durupınar ndodhet pranë Doğubayazıt, në provincën Ağrı të Turqisë. Forma e tij e zgjatur ka bërë që disa kërkues ta lidhin me përshkrimin biblik të Arkës së Noes.
Por për shumë vite, interpretimi dominues ka qenë krejt tjetër: formacioni është konsideruar një strukturë natyrore gjeologjike, e krijuar nga proceset e tokës, erozioni dhe deformimi i shtresave shkëmbore. Një studim i vitit 1996, për shembull, e interpretoi atë si një strukturë gjeologjike natyrore të njohur si sinklinë.
Kjo është arsyeja pse rezultatet e reja kanë tërhequr kaq shumë vëmendje.
Çfarë pretendojnë studiuesit se kanë zbuluar?
Gjatë sezonit kërkimor të vitit 2026, një ekip shumëdisiplinor realizoi rreth 90 ditë punë në terren dhe mblodhi afërsisht 1,000 mostra dheu nga rreth 150 pika të ndryshme të formacionit.
Studiuesit përdorën gjithashtu radar depërtues në tokë (GPR), GPS dhe hartëzim digjital për të ekzaminuar atë që ndodhet nën sipërfaqe.
Sipas ekipit, skanimet kanë identifikuar disa anomali nëntokësore me forma relativisht të rregullta, përfshirë struktura që duken sikur krijojnë korridore, ndarje dhe kënde të drejta. Studiuesit thonë se këto karakteristika mund të jenë në përputhje me një strukturë të ndërtuar nga njeriu.
Një tjetër pretendim i ekipit është se formacioni nuk është thjesht një masë solide shkëmbore dhe se shtresat e tij mund të përmbajnë materiale organike, përfshirë gjurmë që po analizohen për praninë e materialit të drurit të degraduar.
“100% e konfirmuar” – por jo ende Arka e Noes
Këtu qëndron pjesa më interesante e historisë.
Sipas deklarimeve të bëra nga Andrew Jones, themelues i organizatës Noah’s Ark Scans, ekipi beson se ka konfirmuar se struktura është e krijuar nga njeriu, dhe jo një formacion natyror.
Por kjo nuk do të thotë se shkenca ka konfirmuar se bëhet fjalë për Arkën e Noes.
Në fakt, rezultatet laboratorike janë ende duke u përpunuar dhe interpretimi përfundimtar kërkon prova të tjera. Edhe raportimet më të fundit theksojnë se anomalitë e zbuluara nga radari janë ende vetëm tregues që kërkojnë verifikim të pavarur.
Një zbulim që kërkon prova shumë më të forta
Në arkeologji, një formë e pazakontë, një sinjal radari apo një mostër organike nuk mjafton për të identifikuar një objekt historik.
Për të provuar se Durupınar është vërtet mbetja e një anijeje të lashtë, studiuesit do të duhet të tregojnë se materialet e gjetura janë të lidhura qartë me një strukturë të ndërtuar nga njeriu, të përcaktojnë moshën e tyre dhe të sigurojnë rezultate që mund të verifikohen në mënyrë të pavarur.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme sepse kërkimet e mëparshme në këtë zonë kanë arritur në përfundimin se formacioni është natyror.
Çfarë ndodh tani?
Kërkimet nuk kanë përfunduar.
Mostrat e mbledhura gjatë ekspeditës së vitit 2026 po analizohen dhe rezultatet e mëtejshme priten gjatë vitit 2027. Studiuesit po shqyrtojnë përbërjen e tokës, materialet organike dhe mundësinë e pranisë së materialit drusor të ruajtur ose të mineralizuar.
Nëse identifikohet material i përshtatshëm, analiza të mëtejshme, përfshirë datimin radiokarbonik, mund të ndihmojnë në përcaktimin e moshës së tij. Megjithatë, edhe një datë e lashtë nuk do të mjaftonte vetë për të provuar se materiali i përkiste Arkës së Noes.
Misteri vazhdon
Për momentin, historia e Durupınarit ndodhet pikërisht në kufirin mes një zbulimi potencialisht të jashtëzakonshëm dhe një misteri që ende nuk ka marrë përgjigje.
Nëse analizat e ardhshme tregojnë se nën këtë formacion ndodhet vërtet një strukturë e madhe e ndërtuar nga njeriu dhe nëse materialet mund të datohen në një periudhë që përputhet me traditat e lashta të përmbytjes, zbulimi do të hapte një kapitull të ri në studimin e historisë së Lindjes së Afërt.
Por deri atëherë, pyetja mbetet e hapur:
A është kjo vërtet Arka e Noes – apo një nga iluzionet më të jashtëzakonshme të krijuara nga vetë natyra?
Përgjigjja mund të fshihet ende nën tokë, në pritje të analizave dhe provave që do të tregojnë nëse kjo formë misterioze pranë Araratit është një anije e lashtë apo një fenomen gjeologjik që prej dekadash ka ushqyer imagjinatën njerëzore.
j.l./ dita
