Australia synon të bëhet vendi i parë në botë që eliminon një formë kanceri – atë të qafës së mitrës – dhe sipas të dhënave aktuale, mund ta arrijë këtë brenda një dekade.
Historia e Chrissy Walters e tregon qartë peshën e kësaj sëmundjeje. Vetëm gjashtë muaj pasi solli në jetë fëmijën e saj të parë, pas një përpjekjeje të gjatë për të mbetur shtatzënë, ajo u diagnostikua me kancer të avancuar të qafës së mitrës. Sot, pas më shumë se një dekade trajtimesh të rënda, sëmundja është përhapur dhe konsiderohet terminale. Vajza e saj, tashmë 12 vjeç, është pjesë e brezit që Australia shpreson ta rrisë pa këtë kancer, raporton BBC.
Strategjia e vendit bazohet në dy shtylla kryesore: vaksinimin masiv kundër virusit HPV dhe programet e avancuara të depistimit. HPV (virusi i papillomës humane) është shkaktari kryesor i këtij kanceri dhe është një nga rastet e rralla ku një formë kanceri mund të parandalohet me vaksinë.
Që nga viti 2007, Australia ka zbatuar një program kombëtar vaksinimi, duke përfshirë më vonë edhe djemtë, si bartës të mundshëm të virusit. Paralelisht, vendi ka kaluar në metoda më të ndjeshme kontrolli, si testimi HPV çdo pesë vjet dhe mundësia që gratë të marrin vetë mostrat, një hap që është konsideruar “ndryshues loje”.
Rezultatet janë të dukshme: që nga viti 1982, rastet dhe vdekshmëria janë përgjysmuar. Në vitin 2021, për herë të parë, nuk u regjistrua asnjë rast i ri tek gratë nën 25 vjeç. Aktualisht, Australia ka rreth 6.3 raste për 100 mijë gra dhe synon të zbresë nën 4 – pragu që përkufizon eliminimin si problem i shëndetit publik.
Megjithatë, sfidat mbeten. Shkalla e vaksinimit ka shënuar një rënie të lehtë, sidomos në komunitetet indigjene, ku qasja në shërbime shëndetësore është më e kufizuar dhe normat e sëmundjes dhe vdekshmërisë janë më të larta. Po ashtu, hezitimi ndaj vaksinave pas pandemisë Covid-19 dhe kostot e shërbimeve shëndetësore mund të ngadalësojnë progresin.
Në nivel global, Australia po ndihmon vende të tjera si Vanuatu dhe Papua Guinea e Re, por përhapja e këtij modeli është e vështirë për vendet me të ardhura të ulëta, për shkak të mungesës së burimeve dhe sistemeve shëndetësore të dobëta.
Megjithatë, ekspertët e konsiderojnë këtë një moment historik: për herë të parë, bota po synon të eliminojë një formë kanceri. Dhe në këtë garë, Australia është në krye.
j.l./ dita
