Kanceri i gjirit është një tumor që zhvillohet nga qelizat e vetë gjirit. Kanceri i gjirit është rritja dhe përhapja jashtë kontrollit e qelizave jo normale të indit të gjirit. Këto qeliza grumbullohen dhe formojnë një tumor i cili shtyp, përhapet dhe shkatërron indin normal të gjirit. Nëse nuk mjekohen, këto qeliza përhapen në pjesët fqinje e më pas në të gjithë trupin.
Testet më të besueshme që përdoren për diagnostikim të hershëm të kancerit të gjirit janë mamografia dhe ekzaminimet klinike të gjirit. Mamografia është një ekzaminim i gjirit që përdor doza të ulëta të rrezeve X. Imazhet e mamografisë tregojnë imazhe të detajuara dhe pamje të gjirit të marra nga kënde të ndryshme. Gjiri vendoset midis dy pjatave plastike. Pjatat me vonë shtypin së bashku për të shtrirë gjirin. Kjo gjë mund të jetë diçka e pakëndshme, por zgjat vetëm pak sekonda. Shtypja e indeve të gjirit ndihmon të merren imazhe sa më të qarta duke përdorur sa më pak radiacion.
Mamografia kap kancerin e gjirit në faza shumë të hershme. Ajo mund të kryhet në çdo kohë, por do të ishte më e përshtatshme disa ditë mbas menstruacioneve. Kur gratë shkojnë për mamografi, është mirë të veshin bluza me fund ose pantallon, që të lehtësojnë procedurat e ekzaminimit të gjirit. Rezultati i mamografisë zakonisht merret pas disa javësh. Për gratë që kanë kryer mamografi edhe më parë, këshillohet të marrin me vete filmat, sa herë që do të bejnë vizitë tek mjeku, në mënyrë që të bëhet krahasimi.
Nëse mamografia është normale duhet vazhduar bërja e saj sipas intervaleve kohore të rekomanduara. Kanceri i gjirit mund të shfaqet në çdo kohë, madje edhe nga një mamografi tek tjetra, prandaj mamografia duhet bërë në mënyrë të vazhdueshme dhe jo vetëm një herë. Bisedoni me mjekun për të mësuar se cila metodë kontrolli është më e drejtë për ju, dhe kur duhet ta bëni atë.
