Nga Fatos TARIFA
Askush nuk di asgjë. Me përjashtim të një a dy dyzinash opinionistësh që me sigurinë më të madhe, çdo mbrëmje, na thonë gjithçka. Ata i dinë të gjitha. Edhe nëse nuk dinë ndonjë detaj të vogël, e mësojnë në çast, sepse telefonat smart i mbajnë vazhdimisht në duar a mbi tryezë.
Unë vetë nuk di asgjë. Dhe e kuptoj pse Sokrati i mençur, mësuesi i parë në histori, thoshte të njëjtën gjë. Ç’do analizë që u bëj zhvillimeve të sotme në Amerikë, në Europë dhe në botë më bën më të pasigurt në ato që kam mësuar e kam ditur deri më sot.
Ndoshta është më mirë kështu, i zhveshur nga shumë njohuri, teori dhe opinone që i kam pasur e besuar deri më sot. Mendja ka nevojë për pak tabula rasa që të mund t’u bëjë vend pikëpamjeve të reja. Këto po përpiqem të krijoj përmes një dyshimi metodologjik të vazhdueshëm. Unë kurrë nuk i kam mësuar askujt asgjë të sigurt, veç dyshimit. Mësimi i vetëm që u jap studentëve të mi është se dyshimi është fillimi i çdo mendimi.
E përsëris, unë nuk di asgjë, por, duke ndjekur me vëmendje zhvillimet e këtyre viteve, muajve dhe javëve të fundit, mendoj se mund të them, përsëri me dyshim, sa më poshtë:
(1) Bordi i Paqes, që këto ditë është bërë një subjekt kryesor i politikës botërore dhe asaj të Tiranës, si dhe gjithçka që thuhet, ose nuk thuhet për të, nuk ka të ardhme. Nuk mund të ketë. Nisma do të dështojë.
(2) Groenlanda do të mbetet Groenlandë, jo një territor amerikan, ndonëse me një prani të shtuar ushtarake dhe ekonomike amerikane.
(3) NATO, tashmë në chock dhe e pasigurt për misionin dhe të ardhmen e saj, do të qëndrojë në këmbë nëse Uashingtoni nuk vendos të dalë prej kësaj aleance.
(4) OKB përjeton një agoni të zgjatur, që mund të zgjasë edhe për pak kohë, por, në botën që jetojmë, kjo organizatë bëhet gjithnjë e më anakronike. Nuk u përshtatet aspak realiteteve të reja. Dhe as mund të reformohet dot. Një ditë, pa kaluar shumë kohë, do të vdesë njëlloj si Lidhja e Kombeve.
(5) Rendi botëror vazhdon të ruajë strukturën e tij, por edhe kjo po ndryshon. Një tjetër rend botëror po shfaqet në horizont. Konturet e tij po bëhen përherë e më të qarta. Dhe nuk janë siç mund të dëshironim ne.
(6) Nga politikat e presidentit Trump dhe animositeti i tij me Bashkimin Europian fiton vetëm Kina. China is the winner. Po ndodh pikërisht ajo së cilës amerikanët i janë ruajtur me kohë.
(7) Rusia do të vazhdojë të jetë e njëjta për sa kohë që në krye të saj do të jetë Putini. Shpresa për një tjetër Rusi është një Rusi pa Putinin.
(8) Në një Rusi pa Putinin, shumë territore të saj në Siberi dhe në Lindjen e Largët do të bëhen pre e orekseve të vjetra të Kinës, të cilat, udhëheqja kineze i pretendon qysh nga koha e kryetarit Mao. Dhe do t’i marrë (ose do t’i blejë). Duke hyrë në konflikt jo me Rusinë, por me Amerikën.
(9) Nëse Bashkimi Europian përçahet e thyhet nën presionin amerikan, ai shumë shpejt do të jetë një histori. Nëse i mbijeton këtij momenti historik, mund të vazhdojë të ekzistojë, por sfidat e tij më të mëdha janë brenda BE-së, jo jashtë saj.
(10) Është krejt e mundur që Bashkimi Europian të shpërbëhet para se Shqipëria dhe vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor të bëhen pjesë e tij. Ne nuk mund ta dimë se ç’do të bëhet me ne, shqiptarët, nëse vërtet ndodh kështu, ose nëse BE shpërbëhet pasi ne të jemi anëtarësuar në të? Cili do të jetë fati ynë? Ne duhet të fillojmë të mendojmë qysh sot për këtë mundësi. Të kemi një Plan B, në mënyrë që të mos gjendemi të papërgatitur e të disavantazhuar nesër si vend dhe si komb.
