Për më shumë se pesë javë, Turqia është përballur me pasojat e një tërmeti shkatërrues me magnitudë 7.8 në juglindje të vendit.
Por presioni po rritet mbi autoritetet për t’u përgatitur për mundësinë e një fatkeqësie tjetër natyrore me përmasa të paimagjinueshme në Stamboll.
“Perspektiva për Stambollin nuk është e ndritshme. Nuk është aspak e ndritshme”, thotë profesor Celal Sengor, një nga gjeoshkencëtarët më të shquar të Turqisë.
“Nëse një tërmet i madh nuk do të ndodhë në njëzet vitet e ardhshme në Stamboll, atëherë të gjithë do të habiteshim shumë. Është vetëm një probabilitet, por probabiliteti është i lartë”, thotë profesori i Universitetit Teknik të Stambollit për CNN.
Me dy linja kryesore të thyerjes në afërsi të saj, atë të Anadollit të Veriut dhe atë të Anadollit Lindor, Turqia është një nga rajonet sizmikisht më aktive në botë. Është një realitet gjeologjik që ka rritur shqetësimin për gatishmërinë e Stambollit ndaj tërmeteve.
Dikur kryeqyteti i Perandorisë Bizantine dhe i Perandorisë Osmane, qyteti me popullsi të dendur është shtëpia e rreth 16 milionë njerëzve. Ai shtrihet në mënyrë të pasigurt pranë Gabimit të Anadollit të Veriut, (është një çarje aktive e rrëshqitjes djathtas në Anadollin verior dhe është kufiri i transformimit midis Pllakës Euroaziatike dhe Pllakës Anadollit) i cili kalon brenda 20 kilometrave (12.4 milje) nga Stambolli dhe përmes Detit Marmara, sipas Shoqërisë Gjeologjike të Londrës.
Historikisht, Gabimit i Anadollit të Veriut ka çuar në disa tërmete katastrofike, duke përfshirë një tërmet me magnitudë 7.6 që goditi qytetin e afërt të Izmit në vitin 1999, duke vrarë mbi 17,000 njerëz dhe duke zhvendosur rreth 500,000 të tjerë.
Sot, ekspertët vlerësojnë se një tjetër tërmet në të gjithë Gabimin e Anadollit të Veriut mund të arrijë një magnitudë prej 7.2 dhe 7.8 ballë, me pasoja shkatërruese për qendrën tregtare dhe industriale të Turqisë. Megjithatë, koha e një tërmeti të tillë është e pamundur të parashikohet.
Një studim i kryer nga Observatori Kandilli dhe Instituti i Kërkimeve të Tërmeteve vlerëson një numër të vdekjeve prej më shumë se 14,000 nëse një tërmet me magnitudë 7.5 në Stamboll do të ndodhte natën. Megjithatë, disa ekspertë besojnë se numri do të jetë shumë më i madh.
“Përllogaritja ime është rreth 100,000. Do të jetë kërdi. Ju nuk mund të mendoni vetëm për ndikimin e drejtpërdrejtë të lëkundjes, duhet të mendoni edhe për atë që do të pasojë lëkundjen. Do të ketë plaçkitje, zjarre, epidemi. Do të jetë e tmerrshme”, thotë Sengor.
Parashikimet aktuale nga Bashkia Metropolitane e Stambollit tregojnë se një tërmet me magnitudë 7.5 ballë përgjatë Gabimit të Anadollit të Veriut mund të çojë në shkatërrimin e rreth 90,000 ndërtesave në qytet, me 260,000 ndërtesa të tjera që mund të përballen me dëme të konsiderueshme. Është një parashikim i kthjellët që mund të lërë rreth 4.5 milionë njerëz të pastrehë, sipas zyrtarëve të qytetit – kjo është më shumë se një e katërta e popullsisë së Stambollit.
Tani, pasi më shumë se 48,000 njerëz u vranë në Turqi nga tërmeti i muajit të kaluar, Stambolli po garon për të forcuar mbrojtjen e tij kundër një fatkeqësie natyrore që ekspertët thonë se mund të godasë në çdo moment.
o.j/dita
