Një nekropol 2000-vjeçar (qytet i të vdekurve apo varrezë poshtë themeleve të një qyteti të ri), është gjetur gjatë një gërmimi pranë Katedrales “Notre Dame” në Francë. Mbetjet e të paktën 50 burrave, grave dhe fëmijëve, u gjetën në arkivole të zbuluara gjatë një gërmimi për të zgjeruar një linjë ekzistuese treni të udhëtarëve, në ish-qytetin galo-romak të Lutetia, ku ndodhet sot katedralja ikonike pariziane (Parisi njihet për katakombet e frikshme). “Ajo që është kaq e jashtëzakonshme në lidhje me këtë është se ne kemi një dritare në të kaluarën tonë, e cila është mjaft e rrallë në këtë qytet”, tha për “El Pais”, Dominique Garcia, president i Institutit Kombëtar të Kërkimeve Arkeologjike Parandaluese të Francës (INRAP), i cili drejtoi projektin. Në shekullin e 2-të, të gjallët mbanin distancë nga të vdekurit, duke i varrosur të dashurit e tyre në varre të përpunuara, të quajtura nekropole, të ndërtuara për të nderuar ata që kishin kaluar – dhe i mbanin të shkëputur. “Duke u mbështetur në ritet e tyre funerale, ne mund të arrijmë një lloj vizioni të përgjithshëm të njerëzve që jetuan në Paris në shekullin e dytë”, shtoi Garcia.
Sipas një njoftimi për shtyp nga INRAP, të paktën gjysma e vendeve të varrimit përmbanin objekte si gota, enë dhe pjesë të tjera xhami. Të tjerat përmbanin veshje, bizhuteri, karfica dhe rripa. “Në atë kohë, ndjenja ishte se kishte një jetë tjetër pas vdekjes, kështu që njerëzit vendosnin gjëra në varr që do ta ndihmonin të vdekurin të mbijetonte në jetën e përtejme”, shpjegoi Garcia. Në disa arkivole, të vdekurit varroseshin me një monedhë të vendosur në arkivol ose në gojën e tyre. Një gropë tjetër e zbuluar nga studiuesit, përmbante skeletin e një derri të tërë, megjithëse është e paqartë se çfarë qëllimi mund të ketë shërbyer apo simbolika që kishte. Në vitet 1800, një pjesë e varrezave të lashta u zbulua nga anketuesit, të cilët ishin më të shqetësuar për artefaktet e varrosura me të vdekurit sesa për vetë skeletet. Kështu që ata e mbuluan vendin, vetëm që të humbiste në kohë për dy shekuj të tjerë.
Pas një zjarri të vitit 2019 që shkaktoi dëme në strukturën historike, zona përreth Katedrales “Notre Dame” ka qenë objekt i gërmimeve arkeologjike të fundit. Vitin e kaluar, studiuesit zbuluan – dhe hapën – një sarkofag plumbi misterioz, në formë njeriu, të zbuluar nën katedrale. Brenda kishte mbetje njerëzore, të identifikuara më vonë se i përkisnin Antoine de la Porte, 83 vjeç, një kryeprift që vdiq në 1710. Sipas revistës “Smithsonian”, arkeologët mësuan identitetin dhe moshën, nga shkrimet e zbuluara në arkivolin e tij.
