Në reagimet ndaj arrestimit të Fredi Belerit, Athina e quajti Himarën si “qendrën më të rëndësishme të minoritetit etnik grek”, definicion që nuk përkon me realitetin.
Juristi i të Drejtës Ndërkombëtare, Agron Alibali, sjell një dokument të Marinës Franceze në Traktatin e Paqes në përfundim të Luftës së Parë Botërore.
Në dokumentin e zyrtarit të Marinës Franceze thuhej se popullsia që shtrihet nga Valona deri në Korfuz është shqiptare, por për shkak të besimit ortodoks, Greqia është e prirur t’i konsiderojë si grekë.
Çfarë shkruhet në dokumentin francez?
“Do të doja t’i tregoja komisionit se arsyet që e shtyjnë Greqinë të pretendojë bregdetin që shtrihet nga Vallona në Korfuz janë të natyrës ushtarake. Greqia nuk mund të shtyhet nga nevojat e emigrimit të saj, as nga arsyet etnike dhe tregtare.
Në lidhje me emigracionin, nëse Greqia merr territoret që kërkon në Traki, në Maqedoni, në Azinë e Vogël, në Dodekanez, emigracioni i saj nuk do të përqendrohet në këtë shtrirje të vogël bregdetare që shkon nga Vallona në Korfuz. Nga pikëpamja etnike, popullsia e gjithë këtij rajoni, siç kam mundur të kuptoj gjatë muajve të gjatë që kalova atje, është tërësisht shqiptare.
Këto vende në Shqipëri janë ortodokse dhe për këtë ne priremi t’i konsiderojmë si grekë”.
j.l./ dita
Lehin o ti Agron qe mos lehim ne…
Se po heshten ata, do kerkojme ne Camerine.
Mbrojtja me e mire eshte sulmi.
Greket dhe slavët e dinë shumë më mirë se ne kete sentencë
Po mo Alibal po, e dime kete se c’fare jemi, kush e ka trazuar ate krahine? ka qene nje pakice greke por edhe ju Alibalet shqipfoles qe deri ne 1912-en, s’i shqiteshit dot turkut. E lehte te besh “patriotin” duke folur perralla per vellazeri me otomanet o njera , o tjetra. Kete duhet te na spjegosh, perse nuk i jepni vete nje shembull Himares,, a nuk jeni bere bashke me Kosoven, paterica e Erdoganit buze Adriatikut?!
Dhe une po te isha Himariot do i bashkohesha vellezerve te mi arberesh (greqise).
Nuk kemi asgje te perbashket me skipfolsit turq, gjithe rajoni i perzuri turqit ju thjesht ndryshuat flamur por akoma erdoganist turq jeni e ndytet Arberine me minare turke.
Kur PBDNJ eshte ne aleance me PS nuk hapen qitapet e Nacionalizmit e c’do gje quhet normale, por kur PBDNJ eshte ne opozite me PS atehere hapen qitapet e historise dhe del ne pah nje Nacionalizem i sforcuar.
Mos u kerkoni Shqiptareve te duan atdheun e tyre! Po te ishim sot pjese e Austrise kush do te ishim ne dhe si? Dhe do te beja nje thirrje: mjaft me lufte me percarje,me fjalor rrugacesh,me urrejtjen kunder njeri tjetrit juve qe perkrahni Saliun dhe Liken! Jemi nje komb nje popull si ralle ne Europe! Saliu ka nevoje te shpetoje koken e tij dhe jo te vije ne pushtet! Mjaft u bete jenicere dhe Eunuke te tij! Sulltanet e Perandorise Otomane kur plakeshin kishin nje djale te ri qe i kthente vajzat e reja nga virgjeresha ne gra sepse nuk kishte fuqi mashkullore me! Edhe Saliu perdor disa te “rinj” me mendje te vjeter si viktima per te ushqyer turmen e injoranteve te tij!
Fajtorë janë vetë ata qytetarë që i janë shitur fesë dhe ma vonë shtetit grek të kështuzmit janë pa moralë dhe nuk i duhen kombit po të silleshin me të njetën logjikë shqiptarët e fesë myslimane dhe të shesin identitetin kombtarë në turqë me siguri gekët do të ishin shumë keq në çdo aspet çoftë teritorial politik etnik … ansa
Kur te vjedh dhe grabit shteti yt, do kerkosh derman gjetke. Kjo po ndodh ne Himare.
Kush i perzuri turqit?Ju grekerit i perzute turqit?Ju jeni me turq se turqit.
Keni shenuar shqiptaret si greker,qe tu vidhni Trojet,Vendbanimet,,se nuk ju behet vone per besim,per krisht e per kishe,,se edhe besimin e krishtere e ruajten shqiptaret ne Greqi.
Perandoria Osmane nuk ishte Turke,,Ishte Turko- Greke.Turqit administronin pjesen Muslimane te Popullsise,kurse grekerit e Stambollit ruanin Monopolin e qeverrisjes se pjeses Kristiane Perandorise.Kete Monopol ua Dha Sulltan Mehmeti pas pushtimit te Kostandinopojes,Ky e kishte nenen haremlije greke.
Te gjithe popujt e Perandorise Romake,si te Lindjes,si te Perendimit,,ishin te Krishtere.Krishterimin nuk e sollen greket ne Europe,,e sollen Romaket,.Nen Perandorine Byzantine,,Pakicat grekofone te mbetur nga Helenet e lashtesise, nuk e kane pasur kurre ate fuqi qe u dha Sulltani.Rralle gjen ndonje Perandor Bizantin me ethni greke.Kryengritjet e popujve te Ballkanit nuk e kane origjinen kunder zgjedhes turke,,por kunder Kishes greke te mbeshtetur nga Turqit,.Revolucioni rumun,Kryengritjet serbe,Bullgare,Maqedone,kane zanafille clirimin nga Kisha Greke.Keta mytebere sot ne na thone:Pse mbani juve emra muslimane,pse shkoni ne xhami dhe jo ne kishe?,,NE DO T`JU HAME.juve qe shkoni ne xhami se jeni shqiptare,,Ata qe luftuan kunder turqve ishin arbereshe,.Kane gjetur ate big Brotheristin,Edvin Ramen,qwe ua kreh bishtin,.I shpall krahine autonome greke ,zajednica greke,vendos tabela greke,sajon histori greke,se ja ka lene aneta me kristaqin Himaren dhe Vurgun.Shet lloqe Kavaje,lojna fjalesh neper takime me qeverritaret greke,qe te thote Evropi:-Sa modern Liberal,tolerant eshte ky Edvini?.Nga ky duhet te marrin shembull gjithe popujt e botes per respektimin e te drejtave dhe lirive te Minoriteteve.
“Remo” mavriaaa, mos u merr me fete qe ka mbi 100 vjet ajo histori , dhe eshte propogande e paster greke percarese, . Kombi shqiptar eshte jashte feve me perjashtim te ca debilave nga te gjitha anet se per fat ne shoqerine shqiptare asnje smerret me fene, shoku dhe miku eshte shok dhe askush sdo te dije se cfare feje ka. Kjo duket dhe ne martesa . Te tjerat jane politike greke dhe disa te paguar qe i fryjne atij krahu . Shko e pyet arbereshet ne Itali se sa ju behet vone per fene . Ata jane krenare qe jane shqiptare dhe pike . Ne shek. e 21 secili beson ne fene qe i pelqen , por greqise i ka ngelur ora mbrapa, ose ka frike per mekatet qe u ka bere shqiptareve si popull. Sa per arvanitasit mos me thuaj se ata nuk mund te flasin hapur se i tredhin familjarisht sic kane bere ne 150 vjetet e fundit deri tek Aristidh Kola me shoke. Mos degjo Detar bastardin se ai ja ka shitur shpirtin djallit……sa per dijeni asnje nuk i ka marre tokat ne Shqiperi pervec disa militanteve, as une personalisht ,por kjo nuk me detyron te harroj historine time apo te mos dij te dalloj te bardhen nga e zeza …..jeni te Turperuar historikisht ! Per disa nga ju jeta eshte e shkurter dhe duhet jetuar, kujt i plas per turpin….por , per shumicen e atyre qe e quajne veten njeres normale te kesaj bote , egziston edhe DINJITETI
per patriotizmin primitiv “shqiptar”,
perfaqesuar nga “komunisti” islamik berisha
dhe “ortodoksi” antikomunist rama,
(te tjeret, perfshire ndyresiren, “erudit-in” me te madh
te trojeve shqiptare, zhej-in, karikaturen fevzo e tjere si keta,
perjashtuar nga vemendja me e vogel publike),
mund te thuhet:
“shqiptaret e siper cituar, ngadhenjehen nga dashuria
per pushtuesin 500 vjecar turk
dhe japin jeten te pushtohen nga usa dhe klyshthi
simpatik georg, nipi i karlit, ne se ne te ardhmen zevendeson
uillin, nese ky i fundit zevendeson gjyshin e ..georg-it .
ndersa kur behet fjale per sllave, greke e ortodokse,
jane gati t’i vene flaken aresyes se tyre njerezore dhe t’a
zevendesojne me arsye….shtazore .
Lexoni:
Gjuha shqipe ka krijuar latinishten edhe greqishten si gjuhë artificiale në antikitet.
Në shekullin e 5 p.e.s. është krijuar greqishtja e vjetër në Athinë edhe pastaj në shekullin e 4 p.e.s. është krijuar latinishtja në Romë. Asnjë popull nuk i ka folur këto gjuhët artificiale latinisht edhe greqisht sepse latinishtja edhe greqishtja ishin vëtëm gjuhë të shkruara që i përdornin dijetarët edhe elitat politike.
Nga latinishtja janë krijuar si gjuhë të folura të gjitha gjuhët romane si italishtja, frëngjishtja, spanjishtja, portugalishtja, katalonishtja edhe rumanishtja. Të gjitha fjalët e këtyre gjuhëve romane janë të krijuara plotësisht nga gjuha shqipe.
Pasi u krijua latinishtja si gjuhë artificiale në antikitet në Romë gjuha e folur ka qënë italishtja antike qe njihet si “latinishtja vulgare” që domethënë “latinishtja popullore”. Edhe shkenca e gjuhësisë zyrtare e pranon që latinishtja e folur në antikitet ishte e ndryshme nga latinishtja e shkruajtur. Por meqënëse nuk ka shkrime të latinishtes së folur shkenca e gjuhësisë zyrtare thotë që nuk njihet latinishtja e folur në antikitet. Elita e Romës e bëri qellimisht ndryshimin mes gjuhës latine të shkruar edhe gjuhës së folur që vetëm të shkolluarit në latinisht mund të lexonin edhe të shkruanin.
Gjuhët romane kanë shumë më shumë ngjashmëri me italishten se sa me latinishten sepse ato nuk janë krijuar direkt nga latinishtja por nga italishtja antike pra “latinishtja vulgare”. Në mesjetë italishtja nuk ka pasur influencë te gjuhët e tjera romane edhe prandaj nuk është e mundur që gjuhët romane të jenë krijuar nga latinishtja e shkruajtur.
Gjuha shqipe i ngjante në antikitet më shumë gegërishtes pra dialektit verior edhe prandaj shumë fjalë të latinishtes edhe greqishtes shpjegohen me dialektin verior të shqipes.
Fjalët latine edhe italiane janë fjalë të bashkuara të shqipes ose janë gati njëllojë si fjalët e shqipes.
Këto janë shumë fjalë të latinishtes edhe të italishtes që janë krijuar nga bashkimi i fjalëve të shqipes ose janë fjalë të shqipes me pak ndryshime:
venerare – vë ner – vë nder – nderon
memoria – me mor – të marrësh në kujtesë – kujtesa
mercatus – mer ka – merr ka – ku ka për të marr – ku ka për të blerë – tregu, në italisht është “mercato
vedere – vë re – vëren, shikon
opera – o bër – osht bërë – vepra
miraculum – mira – e mira – mrekullia, latinishtja e italishtja nuk e kanë fjalën “mirë” por shqipja e ka, në italisht është “miracolo”
monumentum – mon ment – mbon mend – mban mend – monumenti
vita – vit – jeta, fjala shqipe “vit” është marr për ta pasur latinishtja për fjalën “jeta”
eta – jeta – mosha, fjala shqipe jeta është marr për ta pasur latinishtja per fjalën “mosha”
lingua – lin gua – gjuha e lindur – gjuha, e folura
membrana – me mbran – me mbron – të mbrosh – cipa që mbron rreth e rrotullë
eruditus – e ru dit – e ruan diturinë – një njeri që di shumë edhe e ruan diturinë
studiare – shty dija – shtyn dijen – e shtyn më tej diturinë – mëson, edhe etimologjia zyrtare indoeuropiane kështu e shpjegon fjalën “studiare” por pa thënë se fjalët “shty” edhe “dija” janë shqip
migliore – më mirë, por latinishtja e italishtja nuk e kanë fare fjalën mirë por shqipja e ka
sapere – zap – dicka që e ke, dicka që e di – di, të dish gjëra
banditore – ban dit – ban të ditur – lajmëtari që bën të ditur lajmet
debere – do bërë – duhet bërë – duhet, detyrohet, kjo fjalë latine është shumë e qartë nga shprehja shqipe “do bërë” që dicka duhet bërë edhe asnjë shpjegim tjetër nuk ka per këtë fjalë, në italisht kjo fjalë është “dovere” pra vetëm pak më ndryshe nga fjala latine “debere”
illuminare – il lum – yll lum – lum drite – rreze drite – ndriçon
mettere – me të – me atë – me diçka – vë me të – vë me diçka – vë diçka, vendos diçka në një vend
essere – ësh – ësht – është
dicere – di – thua atë që di – thotë, me thënë, në italisht është “dire”
facere – fa – ba – me ba – të bësh diçka – bën, në italisht është “fare”
cascada – ka shka – ka shkarë – ka rënë – vend ku bie uji
stimulus – shti mu lu – shtin mu lujt – shtin për të lëvizur – hosteni, edhe hosteni përdoret për të shtyrë kafshët në bujqësi
abolire – a bo lë – asht bo lënja e diçkaje – heq, kjo fjalë e ka kuptimin shumë qartë ne shqip
nobile – njo bë – njohur bën – fisnik, edhe fisnikët janë njerëz të njohur pra aristokratë
iniziare – i nis – nis diçka – nis, është shumë e qartë që kjo fjalë e ka kuptimin në shqip
ponere – pon – von – vën – vendos, vë diçka në një vend
posponere – pos pon – pos von – pas vën – vënë nga pas – vendos nga pas
apparere – a parë – asht parë – është parë – duket, shikohet
mangiare – ma hangër – me hangër – të hash – ha
dare – dha – me dhan – te japësh – jep
volare – vo lar – bo lart – bën lart – fluturon
arrivare – a rri va – asht rri va – është vajtur atje ku rri – arrin
origina – o ri gjë – osht rri gjë – atje ku rrinë gjërat në vendin e tyre – prejardhja, origjina
obscure – o bë skur – osht bë shkurr – është bërë errët – errët
principe – prin – princi, latinishtja e italishtja nuk e kanë fjalën “prin” por shqipja e ka
princeps – prin – udhëheqësi që prin – prijësi
evolution – e vo lut – e bo lujt – e bën të luaj – e bën të lëviz, të ndryshojë – evolucioni, në italisht është “evoluzione”
aspectare – a së pe – asht së parë – asht me parë – shikon duke pritur – pret, duke ndëjtur në pritje, në italisht është “aspettare”
lasciare – lash – me la – te lësh – lë, ta lësh diçka
tenere – të ner – të mer – të merr – të marrësh – të mbash – mban
guardare – gardh – ruan – gardhi është kufi për të ruajtur – vështron për të ruajtur
sentire – zen – zër – zëri – dëgjon, edhe zëri dëgjohet si zhurmë
parlare – par la – para la – para lë – lë fjalët përpara duke folur – me fol, flet
trovare – të ro va – të ru ba – te ruajtur bën – gjen diçka edhe e merr, e ruan – gjen
generare – gjën e re – një gjë e re – bën një gjë të re – krijon diçka të re
emergenza – e mer gjën – e merr gjënë – i merr gjërat me shpejtësi për të ikur – emergjenca
admirare – ad mir – atë mirë – admiron, adhuron një gjë të mirë, latishtja edhe italishtja nuk e kanë fjalën “mirë” por shqipja e ka fjalën “mirë”
sonare – son – zon – zan – zëri – bën zë, bën zhurmë
silenzio – s’i lën zë – nuk lë zë – nuk lë zhurmë – qetësia
passare – pas – lë pas – lë mbrapa – kalon
foresta – for est – for është – shumë është – pylli, “fora” ka kuptimin “shumë” në shqip edhe pylli ka shumë pemë
laguna – lagun – lagur – e lagura – e laguna – laguna, laguna është një sipërfaqe uji anës bregut të detit që është e ndarë prej detit nga një rrip toke
potere – bo të re – bën të re – mundesh, mund të bësh gjëra të reja
finire – fin – fun – fund – përfundon
seria – së ri – së rish – një gjë e bërë prapë ose e përsëritur – seria, gjuha shqipe e ka fjalën “ri” edhe fjalën “së” kurse latinishtja edhe italishtja nuk i kanë këto fjalë edhe prandaj nuk munden dot latinishtja edhe italishtja që ta shpjegojnë fjalën e tyre “seria”, por shqipja i ka të dyja këto fjalë edhe e shpjegon shumë saktë kuptimin e fjalës “seria”
Vazhdon lista me fjalet:
privato – pri vet – atje ku prij vet – atje ku udhëheq vet – privat, edhe në hapësirën private i bën gjërat vet
producere – për duk – për dukjen e dickaje – për krijimin e diçkaje – prodhon
inventarium – in vent – në vend – inventari, kuptimi i kësaj fjale është numërimi i gjërave në një vend, në italisht është “inventario”
mandare – ma nda – me nda ose me shpërnda – i kalon gjëra dikujt tjetri
abbandonare – a ba ndon – asht ba ndan – është bërë ndarë – lë diçka, lënja e diçkaje është koncept shumë i qartë edhe këtë fjalë gjuha shqipe e shpjegon shumë saktë
andare – and – end pas diçkaje – shkon, ecën
prendere – pre ndër – merr ndër – merr ndër duar diçka – merr, “pre” në shqip është “preja” pra diçka që është marr
credere – kre – krye, koka – beson, mendon
mare – ma re – ma i rënë – më i rënë – më i ulët – deti, edhe deti është në nivel më të ulët se sa toka
semplex – s’e mpleks – nuk e perzien – e papërzierë – thjeshtë, kjo fjalë latine e ka shpjegimin shumë të qartë në gjuhën shqipe sepse është e përbërë nga fjalë të shqipes edhe në italisht kjo fjalë është “semplice” pra vetëm pak më ndryshe nga fjala latine “semplex”
complex – kom pleks – është e mpleksur – e përzierë, kompleks
domanda – do ma nda – do me nda një përgjjigje – pyetja
allargare – a larg – asht larg – largon
ludere – lujt – me lujt – luaj, të luash
terra – terr – e errët pra terr – toka, edhe toka është e errët
colonia – ko lon – ka lënë – është lënë – kolonia, edhe kolonia ështe nje vendbanim i themeluar pra një vend që është lënë për t’u banuar
pausa – pa u za – pa u zënë me diçka – pa u marr me diçka – pushimi, kuptimi i fjalës latine edhe italiane “pausa” është shumë i qartë në gjuhën shqipe sepse përbëhet fare qartë nga këto fjalët e shqipes
capire – kap – kupton, e kap diçka me mendje pra e kupton
acqua – akull – uji, fjala shqipe “akull” është marr për ta pasur latinishtja për ujin
pro, per – për, fjala shqip “për” është gati njëllojë në italisht “per” edhe në latinisht “pro” që janë vetëm pak të ndryshuara
castellum – ka shtjell – ka mbështjell – kështjella, edhe kështjella është e rrethuar pra e mbështjellur me mure, në italisht është “castello”
strata – shtra – shtrati – si shtrati i lumit – shtruar – rruga, edhe rruga është e shtruar, në italisht është “strada”
accendere – a që ndez – ndez diçka, edhe kjo fjalë është shumë e qartë në shqip
celebrare – çel e ba – çel e ba lojën – hap edhe bën lojën e ceremonisë
ceremonia – çel e mon – çel e mbon – çel, hap e mban ritualin e ceremonisë – ceremonia
piccolo – pik – pika – i vogël, fjala pikë/pika e shqipes është marr për të krijuar fjalën “piccolo” të italishtes
apertum – apur – hapur, në italisht është “aperto”
mignatta – mi njit – mi ngjit – shushunja, edhe shushunjat ngjiten pra kjo fjalë është shumë e qartë në shqip
varianza – var – varet – varësia, edhe varianca tregon varësinë prej diçkaje
variare – var – varet
imitare – i mi të – nji me të – një me të – një me atë – bën diçka njëjtë si atë – imiton
presente – pre she – prej sheh – para sheh – shikon para – shikon përpara – pranishëm
spongia – shpon gja – gjë e shpuar – sfungjer, edhe sfungjerët kanë vrima pra janë të shpuar edhe kuptimi i kësaj fjale të latinishtes është shumë qartë në shqip, në italisht kjo fjalë është “sfungero”
postea – pos tej – pas taj – pastaj, më vonë
laborare – la bo re – lë një bërje të re – lë një gjë të bërë të re – punon, në italisht është “lavorare”
battaglia – ba tej – bë tej – bën tej – beteja
presto – pre – prej, nga – shpejt
dia – dita
mela – molla
valore – vlera
venire – vjen
liga – lidhja
super – sipër, në italisht është “sopra“
libertas – liria
spata – shpata
tentare – tenton
mente – mendja
pagare – paguan
notte – nata, në gegërisht i thonë edhe “nota”
curia – ku ri – ku rri – vendi ku rrinte udhëheqja politike e Romës në antikitet, edhe kjo fjalë është shumë e qartë në shqip
securus – se kur – si gur – sigurt, në italisht fjala latine securus është sicuro kurse në dialektin venecian të italishtes është siguro, edhe kuptimi i kësaj fjale është shumë i qartë në shqip sepse shqipja e ka vet këtë fjalë edhe fjalët “si” dhe “gur” i ka vetëm shqipja edhe krahasime me gurin për gjëra të sigurta është shumë i arsyeshëm edhe i qartë
surdus – s’u ndi – nuk u dëgjon – shurdh, fjala latine “surdus” është vetëm një kopje e fjalës shqipe “shurdh” edhe shpjegimi “shurdhi – shundi – s’u ndi – nuk u degjon” është shumë i saktë për këtë fjalë, në italisht kjo fjalë është “sordo” pra vetëm pak më ndryshe se sa fjala latine “surdus”
funebre – fun e bere – fund e bërë – mortore, ceremoni për vdekje, varrosje
rivalis – ri bal – rri ball – rri përballë – kundërshtar, në italisht është “rivale” pra vetëm pak më ndryshe nga fjala latine “rivalis”
sempre – s’e mpre – nuk e pret – e paprerë – e tërë – gjithëmonë, edhe kuptimi i fjalës “gjihëmonë” është një kohë e pandarë edhe shpjegimi i kësaj fjale me gjuhën shqipe është shumë i qartë
në greqisht fjala “gjithëmonë” quhet “panda” edhe shpjegohet – pa nda – e pandarë – kohë e pandarë pra gjithëmonë, edhe fjala greke “panda” është e përberë nga këto dy fjalët e gjuhës shqipe edhe ky shpjegim me shqipen është shumë i qartë
calare – ka la – ka lënë – ulet, bie
canotto – ka not – varka që noton – varka
capacità – kap – kap aq sa mban – kapaciteti
caparra – kap ar – kap flori – kapari, depozitimi
capitare – kap – mledh
capitale – kap- kapitali
Vazhdojne fjalet:
tanto – tan – tërë – shumë
tropo – tepër
desirare – desh – dëshira
molto – mo – ma – më shumë
volere – volit – e volitshme – do
dividere – di vi – dy bë – bën dysh – ndan më dysh – ndan
portare – port – bort – bart – të bartësh – të mbash – mban
spiegare – shpie gja – shpie gjë – shpie një arsyetim – jep një arsyetim – shpjegon
bevere – be ve – pi bë – pirje bën – pi
riparare – ri par – ri bar – ri barë – ri bërë – bërë prapë – riparon
imparare – i mpa – i mba – i mban – i mban njohuritë – mëson
posare – po za – po zë – po e zë – po e zë një vend me diçka – vendos, vë
casa – ka za – ka zënë – është e zënë – është e mbuluar – shtëpia, edhe shtëpia është e mbuluar pra e mbyllur
mons – mon – mol – mal – mali, në italisht është “monte”
montagna – mon tan – mol tan – mal tan – mal tërë – male tërësisht – shumë male – malësia
disciplina – dish i plin – dish i prin – dijes i prin – diturisë i prin – disciplina
avvenire – a vjen – asht vjen – është vjen – e ardhmja
avanti – a vant – asht vajt – është shkuar – përpara
amico – a mik – asht mik – është mik – miku, në latinisht është “amicus”
allentare – a lën – asht lënë – është lënë – është lëshuar – lëshon
angustia – a ngusht – asht ngusht – është ngusht – ngushtësia
arena – a rena – asht rëra – është rëra – arena, edhe arena është një vend i rrethuar ku ka rërë
neve – reve – e reve – bora, edhe bora bie nga retë pra bora është e “reve”
nebia – re bë – si re bërë – e bërë si reja – mjegulla, edhe mjegulla është si një re që takon tokën
totale – to tal – to tan – të tan – të tërë – tërësia, totali
rei – re – ru – ruan – mbreti, edhe mbreti ruan pushtetin dhe mbreterine, në latinisht është “rex”
creare – kre – krye – koka – krijon, edhe për të krijuar duhen mendime
usare – u za – u zë – u përdor gjërat – i përdor gjërat – përdor
cucina – ku zien – ku gatuhet, zien – kuzhina
crescere – kre sheh – krye sheh – kokën shikon – ngrihet
critica – kret – kryet – koka – kritika, edhe kritika bëhet me mendime
cumulare – ku mu la – ku me lënë – ku lë gjerat – ku mbledh gjërat – grumbullon
carrozza – ka rrota – karroca
etere – e tërë – hapësira e universit, edhe universi është i tërë pra i plot edhe i madh
eterno – e tërë – përgjithëmonë
fondare – fund – themelon, edhe themeli është në fund të një ndërtese
federare – fe dhe – fe jep – besën jep – bashkon
felone – fe lon – fe lënë – besën lënë – ka lënë besën – tradhëtari
lago – lag – liqeni, edhe liqeni ka ujë pra është i lagësht
lavare – la va – la ba – larje bën – lan
probare – pro ba – për ba – për bërjen e diçkaje – për të bërë diçka – provon, në italisht është “provare”
tolerare – to ler – të lërë – të lësh – toleron
lanciare – lan – lënë – lëshon, fillon
maturare – matur – rrit, bëhen të rritur, edhe të rriturit quhen më të matur se sa fëmijët
materia – mat – lënda, materia, edhe materia është e kapshme edhe mund të matet
offrire – afron – ofron, bën ofertë
manum – man – mban – dora, edhe dora mban gjëra, në italisht është “mano”
plurale – pluhur – shumësi, edhe pluhuri përbëhet nga shumë kokrra të vogla, nga kjo fjalë vjen edhe fjala “pluralizëm”
Edhe:
Në latinisht edhe italisht ka shumë fjalë që fillojnë me parashtesën con- që te disa fjalë bëhet com- për shkak të përshtatjes së tingullit me shkronjën tjetër pasuese. Kjo parashtesa con- është fjala “kon” e gegërishtes që domethënë “me qënë” pra “është”. Vetëm shqipja e shpjegon këtë parashtesë kurse latinishtja edhe italishtja nuk e shpjegojë dot. Shqipja i shpjegon edhe pjesët e tjera të këtyre fjalëve që latinishtja edhe italishtja nuk i shpjegojnë dot. Këto janë disa fjalë me këtë parashtesë:
contactare – kon tak – kon taku – kon takuar – është takuar – takon
convention – kon vën – e kon e vënë – është e vënë – është vendosur – vendosje, në italisht është “convenzione”
comparare – kom par – kom parë – është parë, është krahasuar – krahason
condition – kon dit – kon e ditur – është e ditur – kusht, edhe kushtet janë gjëra që dihen, në italisht është “condizione”
conoscere – ko njo – ka njoh – ka njohje – njeh
compiere – kom bërë – e bërë, e përfunduar – përfundon
comprare – kom prur – diçka është sjellë, është blërë – blen
completare – kom plet – kom plot – është e plotë – plotëson, kjo fjalë latine edhe italiane është shumë e qartë që përbëhet nga këto fjalët e gjuhës shqipe
commentare – kom ment – kom mend – dhënie mendimi – komenton
concept – kon cept – kon qept – e kon e qepur – është e qepur – mendime të qepura ose të lidhura bashkë – koncepti
conspirare – kon shpir – kon e shpirë – është e shpirë – është e çuar, e kurdisur – konspiron
consonne – kon zon – kon zan – është zëri – bashkëtingëllorja
convento – kon vend – është vend – kuvend
comparsa – com par – con e parë – është e parë – pamja, dukja
compacto – kom pak – kon pak – kon e pakët – është e pakët – është e mbledhur – kompakt
condonare – kon dhon – kon e dhon – është e dhënë – fal huadhëniet
condanna – kon dhan – kon e dhan – është dhënë – është dhënë dënimi – denimi
confessare – kon fe – është fe – është besë për të rrëfyer – rrefen
confederazione – kon fe dhe – kon fe dhënë – është dhënë besa – bashkësia, konfederata