Izraeli goditi vendin sekret të kërkim-zhvillimit të armëve bërthamore të Iranit?

Sulmet ajrore të Izraelit në Iran muajin e kaluar shkatërruan një strukturë aktive kërkimore të armëve bërthamore në Parchin, raportoi të premten faqja e lajmeve Axios, duke cituar tre zyrtarë amerikanë, një zyrtar aktual izraelit dhe një ish-zyrtar izraelit.

Raporti erdhi ndërsa mbikëqyrësi bërthamor i OKB-së përgatitet të votojë për censurimin e Iranit për refuzimin e bashkëpunimit me inspektorët e tij, dhe mes një raporti që Republika Islamike i tha administratës Biden muajin e kaluar se nuk do të kërkonte të vriste presidentin e zgjedhur të SHBA-së, Donald Trump.

Sipas Axios, një sulm izraelit në Parchin – pjesë e një operacioni disa orësh më 26 tetor, i cili erdhi si përgjigje ndaj një sulmi të mëparshëm iranian ndaj Izraelit – shkatërroi pajisje të sofistikuara të përdorura për projektimin e eksplozivëve që mund të rrethonin uraniumin në një pajisje bërthamore. duke dëmtuar ndjeshëm përpjekjet e Iranit për të rifilluar kërkimin e armëve bërthamore.

Kompleksi “Taleghan 2” dihej tashmë se ishte në shënjestër të sulmeve – siç dëshmohet nga imazhet satelitore – dhe njihej tashmë si një vend i programit të mëparshëm bërthamor të Iranit, i cili zyrtarisht u mbyll në 2003.

Inteligjenca amerikane dhe izraelite thuhet se filluan të zbulojnë aktivitete të reja në vend në fillim të këtij viti, duke përfshirë modelimin kompjuterik, metalurgjinë dhe kërkimin mbi eksplozivët, që do të ishin të rëndësishme për krijimin e një pajisje bërthamore.

“Ata kryen veprimtari shkencore që mund të krijonin terrenin për prodhimin e një arme. Ishte një gjë top-sekret. Një pjesë e vogël e qeverisë iraniane e dinte për këtë, por shumica e qeverisë iraniane nuk e dinin”, tha një zyrtar amerikan për Axios.

Njohuritë e hulumtimit në Taleghan 2 thuhet se e shtynë Drejtorin e Inteligjencës Kombëtare të SHBA-së të ndryshojë vlerësimin e tij zyrtar për programin bërthamor të Iranit në gusht, i cili më parë kishte vënë në dukje se Irani “nuk po ndërmerrte aktualisht” aktivitetet e nevojshme për të prodhuar një pajisje bërthamore të testueshme.

Izraeli nuk dihet të ketë goditur objekte të tjera bërthamore në sulmet ajrore të 26 tetorit, kur dhjetëra avionë izraelitë goditën vendet e prodhimit dhe lëshimit të dronëve dhe raketave balistike, si dhe bateritë e mbrojtjes ajrore.

SHBA i bëri thirrje Izraelit të përmbahet nga goditja e vendeve bërthamore në sulm, për të shmangur shkaktimin e një përshkallëzimi të madh me Iranin, megjithëse miratoi masën e Izraelit për t’iu përgjigjur sulmit të Iranit të 1 tetorit ndaj Izraelit, kur Republika Islamike gjuajti 181 raketa balistike ndaj Izraelit. sulmi i dytë i tillë i drejtpërdrejtë që nga prilli.

Sipas Axios, Izraeli bëri një përjashtim për Taleghan 2, sepse vendi nuk ishte pjesë e programit bërthamor të deklaruar të Iranit – të cilin Republika Islamike mohon se ka një komponent ushtarak, por e pranon si një ndërmarrje gjoja civile.

Nëse Irani do ta kishte pranuar rëndësinë e sulmit, do të kishte pranuar shkeljen e tij të traktatit të mospërhapjes bërthamore.

“Sulmi ishte një mesazh jo aq delikat që izraelitët kanë njohuri të rëndësishme në sistemin iranian edhe kur bëhet fjalë për gjëra që mbaheshin sekret dhe të njohura për një grup shumë të vogël njerëzish në qeverinë iraniane,” i tha Axiosit një zyrtar amerikan.

i.b./dita