Për dekada me radhë, pasaporta amerikane është konsideruar një nga më të fuqishmet në botë. Hyrja pa viza ose me procedura të thjeshtuara për qytetarët e SHBA-ve ishte pothuajse normë globale.
Por kjo epokë po fillon të çahet.
Së fundmi, disa shtete kanë ndërmarrë hapa konkretë për të kufizuar, pezulluar ose vështirësuar lëshimin e vizave për qytetarët amerikanë, si përgjigje e drejtpërdrejtë ndaj politikave kufizuese të vetë Shteteve të Bashkuara.
Këto masa vijnë pas publikimit nga administrata amerikane të një liste me rreth 75 vende, shtetasit e të cilave u përballën me kufizime, pezullime ose kontrolle të shtuara për hyrjen në SHBA.
Në këtë listë ishte përfshirë edhe Shqipëria.
Për shumë shtete, kjo listë u lexua jo si masë teknike sigurie, por si etiketim politik dhe diskriminues. Dhe përgjigjja nuk vonoi.
Vende si Mali, Çadi, Nigeri dhe Burkina Faso kanë vendosur ose po shqyrtojnë masa reciproke, duke aplikuar për qytetarët amerikanë të njëjtat kushte që SHBA u vendos shtetasve të tyre.
Mesazhi është i drejtpërdrejtë: trajtim i barabartë, jo privilegj i njëanshëm.
Një rast domethënës është Pakistani, i cili hoqi sistemin e vizës së përshpejtuar “on arrival” për shtetasit amerikanë. Tashmë, qytetarët e SHBA-ve duhet të aplikojnë për vizë përmes procedurave klasike, me pagesë, dokumentacion shtesë dhe kohë pritjeje më të gjatë.
Praktikisht, hyrja në Pakistan u kthye në një proces të ngjashëm me atë që qytetarët pakistanezë përballen prej vitesh për të hyrë në SHBA.
Këto masa nuk janë thjesht burokratike.
Ato janë politike dhe simbolike. Për herë të parë pas shumë kohësh, disa shtete po sfidojnë hapur asimetrinë e sistemit global të vizave, ku Perëndimi vendos rregulla të rrepta, ndërsa pret liri të plotë lëvizjeje për qytetarët e vet.
Në sfond qëndron një ndryshim më i thellë: politika amerikane e viteve të fundit, e karakterizuar nga kufizime të gjera migratore, lista përjashtuese dhe trajtim selektiv të shtetasve nga vendet e Jugut Global, po prodhon kosto diplomatike reale.
Edhe vende tradicionalisht miqësore me SHBA-në, si Shqipëria, e kanë gjetur veten të rreshtuara në lista që cenojnë perceptimin e partneritetit të barabartë.
Edhe pse shtetet që po reagojnë nuk kanë peshën ekonomike apo ushtarake të SHBA-ve, veprimet e tyre sinjalizojnë një ndryshim të klimës globale: autoriteti moral dhe praktik i Shteteve të Bashkuara në çështjet e lëvizjes së lirë nuk është më i pakontestueshëm.
Nëse ky trend do të zgjerohet apo do të mbetet simbolik, mbetet për t’u parë. Por një gjë është e qartë: epoka kur amerikanët udhëtonin pa u menduar për viza, ndërsa të tjerët përballeshin me mure burokratike, nuk është më e garantuar.
Dhe kjo po ndodh jo nga kaosi, por nga reciprociteti.
—-
©️Copyright Gazeta DITA
Ky artikull është ekskluziv i Gazetës DITA, gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”. Shkrimi mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke cituar DITA dhe në fund të vendoset linku i burimit, sipas Nenit 178 të Ligjit Nr/ 35/2016
Reprocitetin e xhaxhit duan, qe i qethte ne aeroport me gersher dhenesh. Tani me qe ka evoluar modeli i flokeve dhe i duan zero, ti qethin me zdrukth marrangozi.
Po ne sa nje pike uji jemi cfare problemi sjellim. Ndajne familjet. Kush kerkon vize pune pa nje kontrate pune nga punedhensi amerika ku ne te .
Sepse ne jemi vend Afrikan me te vetmin ndryshim qe mbahemi si Evropiane
Edhe afrikanet kan m shume dinjitet se ne