Kallëzim i ri në SPAK për Ramën

Nga Elira Kadriu

Në 12 gusht është depozituar në SPAK një kallëzim penal ndaj kryeministrit Edi Rama dhe disa funksionarëve të tjerë publikë. Në kallëzim kërkohet të hetohet mënyra se si janë ndjekur procedurat për planifikimin dhe zhvillimin e disa projekteve turistike dhe investimeve në territor, përfshirë edhe zona të mbrojtura me rëndësi mjedisore.

“Në fokus janë tre raste konkrete, Baks-Rrjoll, Divjakë-Karavasta dhe Zvërneci”, thekson për Citizens arkitektja Entela Spahivogli, nismëtare e kallëzimit.

Të 11 kallëzuesit kërkojnë që në këto raste të verifikohet nëse janë respektuar detyrimet ligjore që lidhen me planifikimin territorial, procedurat urbanistike, vlerësimet mjedisore, konsultimin me publikun, transparencën administrative dhe mbrojtjen e zonave të mbrojtura.

Sipas kallëzimit, rastet nuk duhet të shihen si episode të izoluara, por të hetohen në raport me një kronologji ndryshimesh ligjore dhe nënligjore. Synimi është të verifikohet nëse ka ekzistuar një model i përsëritur vendimmarrjeje që ka lehtësuar zhvillimin e projekteve të caktuara.

Kallëzuesit i kërkojnë SPAK-ut të shqyrtojë nëse ky model mund të jetë tregues i një bashkëpunimi të organizuar dhe të qëndrueshëm mes personave publikë dhe privatë.

Një pjesë e materialit të dorëzuar mbështetet në dokumente dhe investigime të publikuara nga Citizens.al, mes tyre “The Albanian Files” dhe “Kush e zotëron bregdetin shqiptar – Dosjet e KKTU-së”.

Këto materiale janë përdorur në kallëzim si burime dhe indicie për të identifikuar projektet, vendimmarrjet dhe procedurat që kërkohet të verifikohen nga organi i akuzës. Në dosje kërkohet që hetimi të mos kufizohet vetëm te rastet e evidentuara në “The Albanian Files”, por të shtrihet edhe në projekte të tjera ku mund të jenë përdorur të njëjtët mekanizma vendimmarrjeje.

“Ne bëjmë detyrën tonë si qytetarë për ta ndihmuar drejtësinë në këtë rast, SPAK-un, për të bërë punën e vet”, tha për Citizens aktivisti Andi Tepelena.

Edhe aktivisti Ilir Xhemalaj kërkoi që SPAK ta shqyrtojë sa më shpejt materialin.

“Kemi kohë që presim shumë vendime nga SPAK-u, vendime të cilat janë aktualisht të vonuara. Urojmë që me këtë padi SPAK-u të veprojë sa më shpejt”, tha ai.

Tre rastet në fokus: Zvërneci, Rrjolli dhe Divjaka

Në Zvërnec, kallëzuesit i referohen projektit “Zvernec Peninsula”, i cili parashikon një zhvillim turistik në zonën e mbrojtur Pishë-Poro-Nartë. Sipas dokumenteve të publikuara më herët nga Citizens.al, kompania që po kryen punimet është “Zvërnec South Adriatic Development”.

Zvërneci u kthye në një nga pikat kryesore të protestave qytetare, pasi banorët dhe aktivistët kundërshtuan ndërhyrjet në zonën e mbrojtur dhe ngritën shqetësime për kufizimin e aksesit në hapësirën bregdetare.

Në kallëzim, ky rast përdoret për të kërkuar verifikimin e mënyrës se si janë ndjekur procedurat administrative, mjedisore dhe territoriale për miratimin e projektit.

Rrjolli lidhet me projektin turistik “Baks Bay”, i njohur më herët si “Blue Borgo” dhe i zhvilluar nga kompania “Gener 2”.

Projekti parashikon ndërtimin e 35 blloqeve rezidenciale, me lartësi nga një deri në dhjetë kate, në një sipërfaqe prej rreth 147,2 hektarësh. Zona shtrihet mes Lagunës së Vilunit dhe Ranës së Hedhun dhe ka qenë pjesë e Peizazhit të Mbrojtur “Lumi i Bunës-Velipojë”.

Prej më shumë se një viti, projekti është shoqëruar me kundërshtimin e banorëve, të cilët ngrenë edhe pretendime pronësie mbi tokën. Në qershor, banorët rrëzuan gardhin rrethues të vendosur në zonën ku parashikohet ndërtimi i resortit.

Projekti është përfshirë edhe në “The Albanian Files”, të publikuar nga Citizens.al. Kallëzuesit kërkojnë që SPAK-u të verifikojë jo vetëm procedurat konkrete të projektit, por edhe ndryshimet ligjore që, sipas tyre, kanë krijuar mundësinë për zhvillime turistike brenda zonave të mbrojtura.

Rasti i tretë lidhet me Parkun Kombëtar Divjakë-Karavasta, ku ndër vite janë propozuar projekte të mëdha turistike.

Një prej tyre ishte “King Coast Resort”, që parashikonte ndërtimin e një kompleksi me hotele, pallate dhe rreth 370 vila turistike, me një investim të deklaruar prej rreth një miliard eurosh. Projekti u kundërshtua nga organizatat mjedisore dhe u refuzua nga qeveria në vitin 2019.

Kallëzuesit theksojnë në dokument se kualifikimi përfundimtar juridik i fakteve i takon SPAK-ut, ndërsa materialet e paraqitura synojnë të shërbejnë si indicie për nisjen dhe zgjerimin e hetimit.

—–

Elira Kadriu është autore e podastit “Pezull” dhe është angazhuar si koordinatore e projekteve që lidhen me fuqizimin e gazetarëve të rinj dhe çështjet e migrimit.