Një mënyrë e re mashtrimi digjital ka krijuar shqetësim në përdoruesit e kartave bankare. Nëpërmjet një pajisje POS pirate, e cila duket identike me lexuesit normalë të kartave të instaluara në njësitë e biznesit, tentohet të grabitet mbajtësi i saj duke manipuluar pagesa të paautorizuara prej tij, thjesht duke iu afruar çantave apo xhepave ku mbahen kartat.
Mekanizmi i këtij mashtrimi shfrytëzon mundësinë që kanë kartat bankare për të kryer pagesa pa qenë nevoja që përdoruesi ta vendosë kartën në POS dhe të shtypë PIN-in për të autorizuar kryerjen e transaksionit.
Nga MSc Roland Tashi, ekspert i çështjeve të sigurisë
Ndryshe nga grabitjet në ATM dhe mashtrimet e pagesave online për të cilat ka informacion të mjaftueshëm lidhur me teknikat që përdoren, fenomeni i ri që po shfaqet kërkon akoma analizë dhe ekspertizë për të verifikuar mënyrën e përshtatjes, modifikimit të POS-it “grabitës” për të tërhequr para në mënyrë të paligjshme.
Dilema më e madhe lidhet me nivelin e sofistikimit të sistemit të mashtrimit duke ngritur pyetjen nëse pajisja është modifikuar nga ekspertë të informatikës apo funksionon falë një aplikacioni jozyrtar të instaluar në një smartphone që lejon manipulimin e terminalit.
Mekanizmi i funksionimit të POS-it pirat ende nuk është plotësisht i qartë, nuk është saktësuar nëse shuma që do të transferohet, grabitet, duhet të vendoset manualisht apo terminali është në gjendje të kryejë tërheqje automatike.
Në nivel ndërkombëtar, raste të dokumentuara vijnë nga Italia dhe Kanadaja, ku nga kjo e fundit një bandë kriminale arriti të përfitonte rimbursime të rreme të konsiderueshme duke përdorur terminale të modifikuara.
Le të ndalemi te grabitjet në Itali, deri tani të konstatuara në dy qytete, të cilat në rast se konfirmohen nga specialistët e fushës do të përbëjnë një evolucion, sofistikim të mashtrimit nëpërmjet modifikimit të pajisjeve POS.
Një grabitëse me një POS të fshehur në çantë, vidhte turistët duke u afruar pranë në mënyrë të “rastësishme” pa tërhequr vëmendjen e tyre.
E ndaluar pas një vjedhje, në çantën e saj u gjet një pajisje POS contactless aktive dhe plotësisht funksionale.
Jo një pajisje e zakonshme për pagesa, por një mjet teknologjik të cilin e përdorte për të tërhequr para nga llogaritë bankare të viktimave përmes mikrotransaksioneve.
Sipas hetimeve, pajisja grabitëse përdorte teknologjinë NFC për të kryer pagesa të paautorizuara thjesht duke e afruar pranë çantave ose xhepave ku ndodheshin karta krediti apo debiti contactless.
Si funksionon një POS i piratuar dhe pse është i rrezikshëm?
Një POS contactless i instaluar në njësitë e biznesit dhe kudo tjetër, është pajisje legale e autorizuar për kryerjen e pagesave nga një institucion financiar.
Kjo pajisje përdoret nga bizneset e të gjitha niveleve për të pranuar pagesa të shpejta edhe pa vendosur kodin e sigurisë, siç njihet ndryshe PIN, deri në një limit të paracaktuar.
Ky instrument, i përdorur jashtë sistemit të autorizuar, mund të kthehet në një instrument të heshtur grabitës.
Pajisja mund të konfigurohet paraprakisht për të kryer transaksione minimale duke vendosur manualisht shumën dhe duke aktivizuar leximin përmes NFC.
Duke e afruar pajisjen disa centimetra pranë një karte aktive, pagesa kryhet si të ishte autorizuar nga administruesi i saj, proces që ndodh brenda pak sekondash pa u vënë re nga viktima. Transaksionet janë reale, të regjistruara dhe shpesh vështirë të kontestohen nëse nuk kontrollohet rregullisht llogaria bankare.
Vjedhja favorizohet duke përfituar nga distanca shumë e shkurtër e nevojshme për komunikimin NFC.
POS-i pirat aktivizohet ndërkohë që grabitësi i afrohet viktimës në vende të mbushura me njerëz, stacione, autobusë, qendra tregtare, etj. Mjafton një kontakt i afërt për të finalizuar transaksionin.
Pajisja lëshon një sinjal të lehtë, që zakonisht humbet mes zhurmës së ambientit përreth. Në shumë raste, viktima nuk merr asnjë njoftim në kohë reale, sidomos nëse ka çaktivizuar njoftimet nga banka.
Megjithëse procedura duket e thjeshtë, vjedhja me një POS contactless nuk është aq e lehtë dhe pa vështirësi. Pajisja kërkon vendosjen e shumës përpara leximit dhe ka një kohë shumë të shkurtër aktive.
Për më tepër, distanca efektive e NFC është vetëm 1-2 cm dhe prania e më shumë kartave ose barrierave fizike (si portofol prej lëkure ose çanta të mbyllura) mund ta pengojnë transaksionin. Nëse dy karta NFC ndodhen pranë njëra-tjetrës, sinjali mund të çorientohet dhe pagesa mund të dështojë.
I rëndësishëm mbetet fakti se të gjitha transaksionet janë të gjurmueshme, çdo terminal lidhet me një llogari bankare e cila përmban të dhëna fiskale dhe transaksione të regjistruara, moment që e rrezikon grabitësin të arkëtojë paratë pa u zbuluar.
Pagesat contactless kanë revolucionarizuar pagesat e përditshme duke i bërë më të shpejta dhe më të lehta, por ky komoditet siç duket ka filluar të shoqërohet nga rreziqe.
Kufijtë e pagesave pa PIN, të menduara për lehtësi dhe shpejtësi veprimi, janë gjithashtu një dobësi e mundshme për t’u shfrytëzuar.
Kartat NFC janë shumë të përhapura por jo të gjithë përdoruesit kanë informacionin e mjaftueshëm për ekspozimin që ato kanë ndaj veprimeve mashtruese me qëllime përfitimi.
Duhet kuptuar gjithashtu se edhe pajisjet mobile si Google Pay apo Apple Pay, ndonëse më të sigurta për shkak të mbrojtjeve digjitale, mund të keqpërdoren nëse nuk kanë konfigurime të sigurta.
Duke vlerësuar këto situata, është e rëndësishme që mbajtësit dhe përdoruesit e kartave të jenë të mirinformuar për rreziqet, pa demonizuar teknologjinë si “qenie” me fuqi të fshehtë që ka në dorë fatin e një njeriu, por duke njohur përparësitë, kufizimet dhe rrezikun që vjen nga keqpërdorimi i saj.
Ashtu si në të gjitha situatat që lidhen me sigurinë njerëzore, mbetet në fuqi postulati mbrojtja më efektive është parandalimi. Përdorimi i një portofoli të mbrojtur me teknologji RFID-blocker është sot një investim i nevojshëm.
Këto aksesorë mund të bllokojnë sinjalin NFC duke penguar komunikimin mes kartës dhe një pajisje të jashtme.
Gjithashtu, ruajtja e kartave në xhepa të brendshëm ose në portofola të fortë, të mbajtur larg skajeve të çantës apo të shpinës, redukton ndjeshëm rrezikun.
Në ambiente të mbushura me njerëz, kujdesi ndaj atyre që afrohen shumë është një pengesë efektive ndaj vjedhjeve.
Për më tepër, mund të kërkoni nga banka juaj që të çaktivizojë përkohësisht funksionin contactless ose të ulë kufijtë e pagesave automatike pa PIN.
Si duhet të veprojmë nëse dyshojmë për një mashtrim me pajisje contactless?
Hapi i parë është të kontrollohen lëvizjet bankare, edhe një pagesë e vogël dhe e dyshimtë duhet të krijojë shqetësim, duhet të raportohet menjëherë në bankë e cila duhet të nisë procedurat verifikuese për kundërshtim dhe bllokim të kartës.
Në rastet e mashtrimeve të konfirmuara, është thelbësore të bëhet denoncimi pranë autoriteteve ligjzbatuese duke specifikuar të gjitha detajet e transaksioneve.
Kjo u lejon forcave të rendit të ndërthurin të dhënat dhe të gjurmojnë terminalet e përdorura për të arritur te grabitësi.
Është shumë e rëndësishme të jemi kontribuues ndaj çështjeve të sigurisë, pasi edhe një denoncim i vetëm, në dukje i panevojshëm, mund të ndihmojë në zbardhjen e rrjeteve të mëdha të mashtrimit.
Në të gjitha rastet, ekspertët e sigurisë këshillojnë kujdes, por jo panik. Mundësia për të qenë viktimë e një POS-i të piratuar ekziston, por është e kufizuar nëse zbatohen sjellje të kujdesshme dhe ka informacion për këtë fenomen.
Siguria teknike e sistemeve NFC, gjurmueshmëria e transaksioneve, si dhe kërkesat për kushte specifike gjatë përdorimit të terminaleve POS, e bëjnë këtë mënyrë grabitje gjithmonë e më të vështirë për t’u aplikuar.
Megjithatë, rastet e dokumentuara shtrojnë nevojën për të tërhequr vëmendjen e publikut, në mënyrë që përdoruesit e kartave me teknologjinë contactless të mos viktimizohen nga kurthet digjitale gjithnjë e më të sofistikuara.
Monitor
Ilaçi me i mire kunder ketij maskaralleku eshte te mbahen kartat ne nje kuti te vogel metalike.
Parate e thata fizike ne xhep nuk kane as cip e as NFC dhe jane tuajat e as te Bankes e as te furbove qe bejne Hakerat. Keshtu qe djem te mbare, po doni qetesi e siguri, perdorni gjithmone Cash dhe lerini pordhet elektronike, se pordhet e medha grisin breket e tyre. Cash is King afterall.
Kjo qe thote Phoenix-i nuk eshte se eshte krejtesisht gabim por po hipet ne autobus keni kujdes nga ndonje qe mund t’ua rruaje nga xhepi, sidomos po qe ndonje tufe e trashe “paraje te thate”.
Cash duan trafikantet
Kisha hipur ne autobus dhe u afrova tek dera per te zbritur duke shtypur butonin. Autobuzi ka dy aparate ne te dy krahet e deres, njeri leshon nje drite te kuqe dhe eshte per prezantimin e kartes udhetimit aboné dhe tjetra ka ngjyren blu dhe eshte per te paguar bileten me karte banke kur nuk ke karte aboné. Degjova nje sinjal dhe menjehere me vajti mendja tek karta e bankes ne portofol ne xhepin e xhaketes. Kur erdha ne shtepi kontrollova karten e bankes ne internet dhe aparati ne autobuz me kishte marrur 2.5 euro= me vleren e biletes. Tani sa here hypi apo zbres veshtroj ku eshte aparati me ngjyre blu dhe i largohem. Pra edhe vete autobuzi te vjedh. Pra teknollogjia lehtesoi menyren e pageses, por mesoi se si te vjedhin te tjeret. Keshtu sado te ruhen njerezit, çdo gje ka kunderten e saj. Njeriu ka vendosur qe vete te mos jetoje me, por kete bote do ja fali hekurave te teknollogjise se ata qe e udheheqin kete mendje kane: te jetojne te lumtur vete sa te jene, pastaj le ti dale fundi! Ky ishte fati epokes qe jetojme : mos i kundershto te keqes me force!
Une them me mire shkembim ne natyre: jepi nje lope te te jape tre dele.Edhe cash nuk eshte keq: une ca para i kam futur ne kuti te baça e shtepise e ca ne dyshek dhe fle si mbret mbi to.
Dhe keq nuk esht cash-i o Artan bankieri….
Por jo se sta kuptojm hallin…
C’hall kam une o xxx？ Po ti rrofsh se,si tha ai,me vune nje mal mbi supe,me bene kryetar,ndersa ti me bere bankier,goxha goxha.
TEORITE KONSPIRATIVE JANE ZBAVITESE, POR JANE SHPIKUR PER DEBILA DHE DALLKAUKE
Eshte mjaft zbavitese te hedhesh nje gote uje ne tepsi dhe te deklarosh: “Ja shikoni si u perhap uji, prandaj Bota eshte si tepsi.” Kjo do te ngrinte nga varri Galileo Galilein dhe do t’u tregonte bythen konspiracionisteve, kurse Giordano Bruno qe fanatiket dhe heretiket e Kishes e dogjen te gjalle ne turren e druve do te mallkonte konspiracionistet shqyptare qe konspiracionizmin po e bejne politike shteterore dhe po e reklamojne madje ne emisione dallkauke TV.
prandaj:
O komentuesi konspiracionist, @Phoenix:
Eshte e vertete qe “..Parate e thata fizike ne xhep nuk kane as cip e as NFC …” por parate e thata fizike edhe ne xhep edhe poshte dyshekut edhe ne dollap pa cip dhe pa NFC mund te zhduken ne cast kur sic e permend komentuesi @¿? kur hajduti te fut doren ne xhep pa kthim prapa, ose kur te hyn hajduti ne shtepi ne gjumin e nates dhe te ve thiken ne fyt dhe te thote: “O parate e thata pa cip dhe pa NFC, o jeten!” Parate e thata fizike ne xhep, poshte dyshekut apo ne dollap pa asnje cip dhe pa asnje NFC, mund te digjen dhe te behen shkrumb e hi ne rast zjarri i qellimshem nga ziliqare te shumte, apo rastesisht nga nje shkendije elektrike, parate e thata ne xhep, poshte dyshekut apo ne dollap mund te lagen dhe te asgjesohen nga nje permbytje apo nje tubacion uji i prishur, le te mos harrojme se parate e thata ne xhep, poshte dyshekut apo ne dollap nuk i sjellin asnje fitim poseiduesit keshtu qe kjo teori konspirative mbetet pa llogjike. Nje komentues tregon kur hypi ne autobus ngaterroi abonene me karten bankare dhe automati i kollofiti parate e biletes dhe e argumenton kete si nje te LIGE te madhe te progresit. Por kur ti ne vend te dalesh nga dera, del nga dritarja e baneses dhe bie ne asfalt e vdes, kush ta ka fajin? Prandaj edhe ky argument eshte pa llogjike. Koha e fatorinove qe ta ngjsnin bileten ne balle me gelboqe apo peshtyme ka ikur me kohe. Ne cdo manual teknik thuhet: “Kur ecen me makine perpara mos e fut marshin indietro!” Por ti duke ecur me shpejtesi ne autostrade i fut marshin automatik indietro. Makina shkaterrohet. Mesiguri askush nuk do te thote se fajin ta ka pasur makina. Ky eshte nje argument tjeter antikonspiracionist.
KARTAT BANKARE KANE DALE SI DOMOSDOSHMERI PER PAGESAT NE RRITJE TE BOTES
Po jap nje shembell te thjeshte: Del nga shtepia me makine per te shkuar ne supermarket: Te trau i magazinave nuk te pret askush, ti duhet te shtypesh butonin, trau hapet dhe automati nxjerr nje bilete qe ti duhet ta paguash ne dalje pasi automati te kete llogaritur kohen e qendrimit. Hyn ne supermarket dhe mbush shporten me produkte, shkon tek arka dhe nuk sheh asnje njeri. Ti duhet te vendosesh ne peshore produket e zgjedhura, te cilat kane nje kod, peshorja automatike lexon kodin per cdo produkt dhe te jep nje bilete per dalje, ti merr bileten dhe e vendos tel lexuesi i deres dhe dera e supermarketit hapet automatikisht. Hypen ne makine dhe shkon tek trau ku perseri lexuesi i traut te lejon apo jo per te dale nga supermarketi ne varesi te pageses se parkimit.
SI MUND TE KRYHEN TE GJITHA KETO VEPRIME PA PATUR NJE KARTE BANKARE?
Madje ketu ne L.A. California kur do te hedhesh mbeturinat duhet te kesh me veten nje karte bankare qe ta vendosesh tek lexuesi i koshit te plehrave qe te hapet kapaku pasi te jete kryer pagesa. Po i hodhe mbeturinat jashte koshit regjistrohesh nga kemarat e sigurise dhe gjoba eshte afro $1000 dollaro, keshtu eshte kudo ne Boten Perendimore, madje ne Zvicer kerkesat per karta bankare jane akoma me te medha. Anglia po keshtu nuk mbetet prapa.
atehere:
PSE KARTMONEDHAT APO BANKNOTAT JANE ME TE SIGURTA SE KARTAT BANKARE?
Pikerisht per te kundershtuar me argumenta llogjike kete teori konspiracioniste zbavitese per debile dhe dallkauke, intelektuali per ju o lexues dhe komentues te shumte te gazetes DITA nje shkrim te posacem qe
vazhdon:
Intelektual, ndonjehere shkruan sakte, por shume here behesh fare qesharak me ato Romanet e tua pa sense. Ndoshta eshte dhe mosha.
Dhe qe te kuptohemi me qarte une nuk jam kunder teknologjise, por teknologjia mund te perdoret dhe per mire por dhe per keqe. Me rastin e pagesave Elektronike, Po shitet si konvinience, por ne fakt eshte nje program afatgjate, ku parate dhe llogarite e njerezve do te perdoret si mjet presioni, kercenimi dhe kontrolli per te realizuar tirranine qe kane ne plan at qe kontrollojne institucionet Financiare Globale. Neqoftese ti je OK me kete gje eshte pune per ty, por ka shume qe nuk jane sepse rrespektojne lirine dhe zgjedhjen e tyre te lire individuale.
vazhdon:
PAPER’S MONEY HISTORY – HISTORIA E KARTMONEDHAVE
Nje shkrim nga intelektuali:
“Paratë e para të dokumentuara prej letre u lëshuan gjatë dinastisë Tang dhe dinastisë Song të Kinës, duke filluar në shekullin e 7-të te eres sone, të quajtura “para fluturuese”. Rrënjët e tyre ishin në faturat e depozitave të tregtarëve gjatë dinastisë Tang (618–907), pasi tregtarët dhe shitësit me shumicë dëshironin të shmangnin sasinë e madhe të monedhave prej bakri në transaksionet e mëdha tregtare gjithnje e ne rritje. Përpjekja e parë evropiane nga një bankë emetimi për të lëshuar kartëmonedha ishte në vitin 1661 nga Stockholms Banco, trashëgimia e së cilës u mor shpejt nga Sveriges Riksbank e Suedisë, por shpejt u ndalua per shkak te fallsifikimeve masive nga keqperdoruesit dhe madje vete shpikesi i kartmonedhave u arrestua dhe u fut ne burg me vendim te Gjykates. Revolucioni Francez urdheroi në lëshimin masiv të kartëmonedhave qeveritare të njohura si assignats, vlera e të cilave shpejt ra per shkak te fallsifikimeve masive, duke e çuar Napoleonin të themelonte Bankën e Francës për të lëshuar kartëmonedha letre në fillim të viteve 1800. Perceptimi i parasë së letrës si monedhë ka evoluar me kalimin e kohës. Fillimisht, paraja bazohej në metale të çmuara ose para mallrash. Paraja e letrës per nje kohe te gjate shihej nga skeptiket si mashtrim djallezor, por shume shpejt rezultoi se ishte i vetmi mjet financiar qe mund te perballonte trafikun e transakcioneve tregetare midis njesive ekonomike dhe shteteve ne zhvillim: një premtim për t’i paguar dikujt metal të çmuar, me ar ose argjend me paraqitjen e tyre. Por ato pranoheshin lehtësisht – për lehtësi dhe siguri – në Londër, për shembull, nga fundi i viteve 1600 e tutje. Me heqjen graduale të metaleve të çmuara nga sistemi monetar, si totalisht jo efektive ne kembimet tregetare, paraja e letrës evoluoi në ato kartmonedha qe njohim sot, por rruga nuk ka qene e lehte sepse me shtimin e sasise se kartmonedhave ne qarkullim u shtuan dhe u perfeksionuan edhe fallsifikatoret e tyre, ja pra nje argument tjeter antikonspiracionist qe kundershton teorine konspiracioniste te komentuesit @Phoenix, sado zbavites te duket ne aparence:
KARTMONEDHAT MUND TE FALLSIFIKOHEN LEHTE
prandaj historia per kete mjet pagesash revolucionar per kohen e mesjetes, por mjaft arkaik per kohen e sotme,
vazhdon:
Haleja e intelektualëve , na çave bythën . Këto marrëzira të pa kërkuara nga askush , janë të gjitha në internet , kujt i interesojnë mund t’i gjejë lehtësisht . Ikë e pirdhu , mjaf hëngre…..ashtu .
vazhdon:
Këto kushte mosbesimi i paraqitën publikut probleme të reja. Si mund ta dinte njeriu, tregetari, binznesmeni i ndershem dhe i zakonshëm se cilat kartëmonedha ishin të mira dhe cilat jo apo te liga? Gazetat dhemedia ndihmuan per te demaskuar fallsifikuesit, bankat po ashtu, thashethemet shpesh luanin një rol të madh në përcaktimin e kurseve të këmbimit të transaksioneve. Edhe një aludim i vogel se miku i gruas së dikujt kishte probleme në shkëmbimin e një kartëmonedhe te caktuar ishte i mjaftueshëm për të minuar besimin në agjencinë emetuese – duke i çuar disa banka në falimentim të pamerituar dhe të parakohshëm. Në përgjithësi, skepticizmi i publikut ishte i bazuar jo vetem nga fallsifikatoret keqadashes dhe lakmitare, por edhe sepse që disa qeveri dhe banka qarkulluan kartëmonedha me vlera nominale që tejkalonin rezervat e tyre shteterore apo bankare, madje disa nga emetuesit më të paskrupullt qarkulluan para pa asnjë mbështetje – duke u mbështetur te përdoruesit më pak të ditur që i pranonin ato pa vënë në dyshim prejardhjen e kartëmonedhës. Atehere per te shmangur fallsifikimin epidemik shume shtete te Botes filluan te aplikojne gdhendjen e stampave ne prodhimin e kartmonedhave. Gdhendja e hollësishme nuk ishte zhvilluar mirë kur kartëmonedhat u lëshuan për herë të parë në Evropë. Në të vërtetë, deri rreth vitit 1820, shumica e kartëmonedhave ishin mjaft të papërpunuara – që do të thote se ato mund të dubloheshin lehtësisht. Disa emetime të hershme u kopjuan aq gjerësisht sa falsifikimet në qarkullim i tejkaluan kartëmonedhat legjitime. Per te rritur besimin e publikut në shume shtete, dizajnet e kartëmonedhave u bënë më të sofistikuara. Fatkeqësisht, edhe falsifikuesit bënë të njëjtën gjë dhe avazi vazhdoi, sic do te vazhdoje edhe shkrimi i intelektualit per te kundershtuar teorite konspiracioniste me argumenta llogjike, pa fyerje dhe pa ofendime ne kete forum te nerum te gazetes DITA.
vazhdon:
Mashtrimi digjital? Kemi pare e degjuar me keq, Mashtrim real, p.sh. …SHENDETESI FALAS
vazhdon:
Duket qe fanatiket e Enverit jane fansat e Edvinit sepse ne Shqypnine e Rilindjes Enveriste paraja CASH e droges eshte ulur kembekryq ne cdo cep te Vatanit, por intelektuali nuk tutet aspak nga keto fanatike pa llogjike qe jane Kafshe nga Ferma e Kafsheve te Enverit sic e kane edhe nickun qe i kane ngjitur vetes, prandaj per ju o lexues dhe komentues inteligjente ne kete forum te nerum te gazetes DITA vazhdon:
“Beteja për të penguar falsifikuesit e shumte vazhdon edhe sot e kësaj dite. Masat e hershme parandaluese mbështeteshin në ndëshkim – kryesisht vdekje, por edhe disa tortura imagjinare, ne Kinen e lashte ne banknotat e para qe njeh Bota shkruhej se fallsifikatori do te denohej me prerje te kokes, ne France Jakubinet cuan ne gijotine me qindra fallsifikatore kartmonedhash te Republikes, ne Kohen e Qepes te Enverit fallsifikatoret denoheshin me vdekje pasi torturoheshin me thyerje kockash per te treguar bashkepuntoret. Se sa efektive ishin këto metoda, kjo është nje e hapur për debat te vecante historik, por mund të jemi të sigurt se personat e kapur dhe te denuar nuk vazhduan me tej falsifikimin! Zbulimi i kartëmonedhave të falsifikuara është fronti i dytë në betejën kundër tyre. Sipas përkufizimit, një kartëmonedhë e falsifikuar nuk mund të rimbursohet. Disavantazhi është se detyron një mbajtës të pafajshëm të një kartëmonedhe të rreme të përballojë humbjen. Pasi zbulohet, një kartëmonedhë e prishur zakonisht konfiskohet pa rimbursim për mbajtësin që humbet. Meqenëse falsifikuesit zakonisht përqendrohen në kartëmonedha me vlerë të lartë, humbjet mund të jenë të konsiderueshme. Kartëmonedhat e hershme zakonisht mbështeteshin në vështirësinë e riprodhimit të nënshkrimeve dhe vulave të stampuara për të dekurajuar riprodhimin. Zakonisht zbatohej me dorë nga persona të autorizuar posaçërisht, detyra e nënshkrimit të çdo monedhe duhet të ketë qenë e vështirë. Imagjinoni sikur dikush te hedhe qindra kartëmonedha në tavolinën tuaj, secila për t’u nënshkruar me dorë në të njëjtën mënyrë, nga e para deri te e fundit. Letra dhe bojëra speciale u përdorën gjithashtu në prodhimin e kartëmonedhave. Disa amerikanë të hershëm të njohur i zbatuan aftësitë e tyre për të tejkaluar falsifikuesit. Paul Revere, një argjendar i njohur (dhe patriot i hershëm amerikan) gdhendi pllaka për kartëmonedhat koloniale. Benjamin Franklin, një figure historike qe ka mbetur ne dollarin amerikan, doli me idenë e përdorimit të gjetheve të pemëve për të shtypur një skicë në pjesën e pasme të kartëmonedhave, bazuar në vëzhgimin se asnjë dy gjethe nuk kanë saktësisht të njëjtin model venash, duke e bërë kështu të pamundur kopjimin e një kartëmonedhe. Fletet e përdorura futeshin në një libër, i cili më pas mund të konsultohej për krahasim sa herë që hasej një kartëmonedhë e dyshimtë. Problemi me konceptin ishte se njeriu që zotëronte kartëmonedhën nuk kishte asnjë mënyrë për të vërtetuar menjëherë vërtetësinë e kartëmonedhës. Qytetarët e zakonshëm ndoshta as nuk e dinin se ku mbahej libri kryesor.”
Si vazhdon me tej kjo histori interesante per ata qe jane kureshtare te mesojne dicka nga kartmonedhat qe i pelqejne shume komentuesit @Phoenix, por qe jane histori qe irritojne edhe fanatiket e Enverit dhe fansat e Edvinit qe e ka mbushur shtetin e tij me para CASH si ne asnje vend tjeter te Botes? Beni durim se historia per ju o lexues dhe komentues te nerum te gazetes DITA,
vazhdon:
vzhdon:
Le ta vazhdojme argumentin per te bindur komentuesin konspiracionist @Phoenix se teoria e tij per “parate e thata CASH” nuk qendron:
ERION VELIAJ I MBAJTI PARATE E TIJ NE THASE ME KARTMONEDHA 500 EURO CASH QE U MYKEN NE QILAR DHE ASNJE BANKE NUK I PRANOI. PARATE E ERION VELIAJT IKEN PER “DHJAME QENI”, PARATE E EDI RAMES SI KRYEBASHKIAK SIPAS RAPORTIT TE OSBE NE 2015 ISHIN MBI $200 MILIONE DOLLARE NE KARTA DHE LLOGARI BANKARE NE SHBA DHE ASKUSH NUK I KERKON SOT. PARATE E ILIR METES KISHIN MBUSHUR NJE DHOME TEK VILA E SIGURIMSIT LUAN POBRATI, POR AVULLUAN NE CAST KUR PLASI PERGJIMI I DRITAN PRIFTIT DHE ASKUSH NUK I KERKON ATO TANI, VETEM DEGJOJME MONIKEN TE JUSTIFIKOHET ME DISA PALO SHPENZIME ME KARTA BANKARE TE KUSHOS QE NUK JA GJEN DOT FILLIN. PO ARBEN AHMETAJ? PO SAJE QORRI PO BELINDA BALLUKU? PO SALI BERISHA QE PAGUAN LACIVITEN ME $6 MILIONE DOLLARE DHE NUK E PREKU KURGJE? PO LUKUNIA E POLITIKES SONE KOMBETARE QE I MBAN PARATE E KORRUPSIONIT NE TUBAT E ASPIRATOREVE? PO BANKERS PETROLEUM QE FITON MILIARDA NGA NAFTA E NENTOKES DHE NUK PAGUAN KURGJE NE SHTET? PO KURUM QE BEN SIKUR PRODHON HEKUR, KUR BEN VETEM TRAFIK ME MBETJE TE RREZIKSHME, MADJE I SJELL EDHE NGA KOSOVA DHE I DEKLARON SI MBETJE PETEZIMI PER DEBILE DHE DALLKAUKE?
Po te mos ishin bere keto krime kunder shqyptareve me para te thata CASH, korrupsioni qeveriatar do te kishte dale ne siperfaqe si MUTI i nje qyteti pas nje shiu permbytes.
fund
Mire mire Intelektual, u kuptuam dhe u bindem. Ti vjen verdalle si Gomari ne lem, por nuk shkon kerkund e ben rrathe verdalle, per sa I perket thelbit te diskutimit, meqenese e hape vete muhabetin me tepsi, e me konspiraci. Duket sikur replikojme me Inteligjecen Artificiale, se sa me nje njeri me inteligjence normale e natyrale.
Fënikso, qe mos dalim jashtë teme, thelbi ështe dëmi qe ka shkaktuar një aparat mashtrimi, i ngjashëm me ato që përdoren për leximin dhe deshifrimin e kartave bankare. Artikulli e sqaron bindshëm dhe ka si synim vetëm paralajmërimin dhe mbrojtjen e individit nga mashtrimi. Kaq dhe pikë, s’ka pse debatohet.
Me insistimin tënd për pagesa cach ti jo vetëm dole nga tema, por guxove dhe i dhe lexuesit si zakonisht dhe rekomandimet e tua “aq të vlefshme”. Se çfarë interesi të shtyn për t’i mëshuar me kokëfortësi tezave konspirative, kjo është puna jote. Haji e ngopu me to po deshe, po mos ja ofro tjetrit si tagji. Se pastaj kemi të bëjme me dy psjisje POS. Njëra aparati dhe tjetra konspiratori.
Prokuroret antimafia ne Europe thone se mafia kerkon cash dhe sidomos banconota nga 500€ se zene pak volum
@Phoenix:
Nuk te ofendoi kush qe te replikosh dhe te fyesh te tjeret pa asnje shkak. Ne komentin tuaj u hodh tema e debatit qe prek shume Shqypnine e Rilindjes Enveriste:
A JANE TE SIGURTA KARTAT BANKARE?
Lidhur me kete teme kryesore te debatit ju shkruajtet: “…po doni qetesi e siguri, perdorni gjithmone Cash dhe lerini pordhet elektronike, se pordhet e medha grisin breket e tyre. Cash is King afterall…”
KJO NUK ESHTE ASPAK E VERTETE
sepse:
Problemet me kartmonedhat ne pagesat CASH historikisht ne Bote kane qene po keshtu shume te medha si problemet qe po dalin tani me kartat bankare, per kete arsye intelektuali beri mundimin per te spjeguar me hollesi kete gje pa dale aspak nga thelbi i debatit dhe qe nuk ka asgje te perbashket me: “… Ti vjen verdalle si Gomari ne lem(e)…”, perkundrazi te gjitha spjegimet dhe postimet e intelektualit nuk dalin per asnje moment nga tema e debatit dhe i permbahen strik thelbit te ketij shkrimi, dhe “…verdalle si Gomari ne leme…” i vijne ata qe nuk kane argumenta per te mbrojtur tezat e tyre konspirative, por sic e shikon qarte nga replikat aspak etike me shume “verdalle si Kali apo Gomari ne leme” i vijne fanatiket e Enverit dhe fansat e Edvinit qe nuk kane pare Bote me syte e tyre dhe nuk e dine qe me para CASH nuk ben dot hajer ne asnje vend te Botes, sapo te mberrish ne aeroport do te duhet te shkosh te gjesh nje vend kembimi parash ku te te mos genjejne me kursin valutor apo ne rastin me te keq te te japin para fallco, pastaj vjen momenti kur duhet te prenotosh nje taksi per te shkuar ne hotel, shoferi kur i paguan CASH ne para te thata i vertit gjate kartmonedhat larte e poshte per t’i verifikuar se mos jane te demtuara ose akoma me keq se mos jane fallco, ketu ne SHBA ben shpesh vaki, pastaj vjen radha te paguash dhomen e hotelit ku te pret e njejta procedure qe ta nxin jeten dhe ta sjell shpirtin ne maje te hundes, kur te shkosh ne restorant me familjen duhet te mendohesh mire sa para te thata CASH ke ne xhep qe te mos diskretitohesh para kamarierit, madje edhe kur te behet shurra apo nevoja e madhe duhet te kesh me vete nje karte bankare aktive se ndryshe nuk hapet asnje dere WC – je per ty.
TE GJITHA KETO STRESE TE LIGA I EVITON NJE KARTE E ZAKONSHME BANKARE
dhe:
Mos i beso te gjitha thashethemeve qe shkruan artikulli i gazetes DITA per zhvatjen e kartave bankare nga dashakeqas hajdute pa skrupull: “…Mekanizmi i këtij mashtrimi shfrytëzon mundësinë që kanë kartat bankare për të kryer pagesa pa qenë nevoja që përdoruesi ta vendosë kartën në POS dhe të shtypë PIN-in për të autorizuar kryerjen e transaksionit…” sepse kjo nuk eshte e mundur agjekundi ne Bote, karta bankare ketu ne SHBA jane te mbrojtura nga hackerimi i pautorizuar maksimalisht, ja pershembell komentuesi @¿? tregon se ka kellefe metalike qe te mbrojne nga keta hackera dashakeqas, une te them se ti mund te shkosh ne banke dhe te falin me dhjetra kellefe te tilla penguese te cdo hackerimi te paautorizuar nga pajise hajdute POS, pothuaj te gjitha bankat amerikane te njoftojne per nderhyrje, pagesa apo transaksione me karten tuaj bankare ne celular dhe nese pajisa POS eshte ilegale bankat ketu ne SHBA te kthejne ne karte shumen e grabitur nga hackerat e paautorizuar. Dhe jo ne vend te fundit te gjitha bankat ketu ne SHBA krahas kartes reale te japin falas pa taksa mujore nje karte digitale ku mund te mbash shuma te vogla parash dhe here pas here vetem transferonpara nga karta reale pa paguar asnje takse. Kjo karte po perdoret shume per blerje online ne internet.
A KA GJE ME TE SIGURT SE KJO?
Ky eshte thelbi i debatit dhe Shqypnia duhet te eci perkrah me vendet e tjera nese do te antarsohet ne BE qe e kane harruar prej kohe se cfare do te thote te mbash leka ne xhep si “para te thata CASH”
Besoj se isha i dobishem me pergjigjen etike: intelektuali
Ja do te bej ca pyetje shume llogjike Intelektual.
Kush e kontrolln karten, ti apo Banka?
Neqoftese banka vendos te te bllokoj llogarine, ose karten ( thuaj per ceshtje Politike apo pike sociale psh, si ne Kine ), a ke kontroll mbi parate e tua? Jo nuk ke.
Parane fizike ne xhep, kush e kontrollon Banka apo ti? E kontrollon ti indiviudualisht.
Perse po demonizohet paraja cash kaq shume, nderkohe qe po promovohen pagesat Elektronike ne Perendim, bile dhe duke gjobitur e kercenuar njerezit? Kush e financon dhe promovon kete?
Kush jep Garanci qe me parane Elektronike qe eshte dhe e programueshme, neser ne nje fare krize c’faredolloj, te te limitojne se c’fare blen / shet, ku e blen /shet, sa blen /shet dhe shumen e shpenzimit? Asnje.
Tani mund tu pergjigjesh ketyre qe shkruajta Intelektual. Ketu nuk eshte thjesht ceshtje paraje Elektronike apo Cash, por dicka me teper qe cenon lirite themelore njerezore.
KY rrengu eshte per shifra te vogla, qe s’nevojitet pin. Zakonisht per shifer superiore nga 25€ nevojitet pin dhe ky rreng nuk funksionon. Kur dalin e hyjne pensionistet Intelekuale nga trari I supermarketit nuk I vjedh dot dollaro me contactless se duhet te te ngjitet tjetri 1cm ne xhepin ku mban portofolin. Kjo ndodh ne tram /metro, autobus apo stadium vende me fluks te madh njerezish. Jo kur shtyp faturen per pagese me supermarket, ku nuk futen 10 veta bashke por nje nga nje.
Po mo miku i intelektualit @Dudumi i ketij forumi te nerum te gazetes DITA keshtu eshte, vecse informacioni yt eshte i vjeteruar:
KARTAT BANKARE PERVEC AVANTAZHEVE TE SIPERPERMENDURA KANE NJE MBROJTJE TE PATHYESHME ME SISTEMIN “PIN” QE I BEN ATO TE PAKRAHASUESHME ME KARTMONEDHAT MESJETARE.
Per ata qe nuk e dine sistemi i kartave “PIN” eshte nje kod i posacem me kater shifra qe e zgjedh vete perdoruesi i kartes qe mund ta nderroje ne cdo automat bankar. Cdo banke ka nje vlefte maksimale sic tregon edhe komentuesi @Dudumi, ketu ne SHBA shuma maksimale e pagesave pa PIN varion nga $50 deri ne $100, por shumicat e bankave ka raste qe kerkojne vendosjen e PIN edhe per shuma $5 kur AI e bankes dyshon per nje POS hacker jolegjitim qe kerkon te zhvase para te paautorizuara nga poseidusi i kartes. Natyrisht sa me shume perfeksionohen kartat bankare aq me shume perfeksionohen edhe hajdutet apo hackerat intelegjente te tyre, por tendenca boterore eshte ne rritje te vazhdueshme te numurit global te poseiduesve te kartave bankare: pensioniste te trau i supermarketit apo adoleshente te rinj qe defrehen naten ne diskoteke ku pa karte bankare nuk te lene te futesh po peson nje rritje te vazhdueshme pavaresisht nga frika e hajduteve inteligjente. Parafytyroni sikur ta detyroni komentuesin konspiracionist @Phoenix te nxjerre LEKAT nga dysheku dhe te shkoje per turizem, ku thoni ju? Ne Aruba thoni ju? Jo mo jo! Aruba eshte per Edi Ramen dhe Bosat e Mafies se tij, prandaj po zgjedhim nje vend dhe nje kryeqytet ketu afer qe eshte Budapesti, kryeqyteti i Hungarise dhe vendlindja e George Sorosit, mikut per koke te Edi Rames. Komentuesi @Phoenix qe ka nxjerre LEKAT nga dysheku, para te thata CASH sic i quan ai, ka shkuar te kambisti ne Tirane dhe i ka konvertuar ne EURO sepse si konspiracionist eshte mjaft i kujdeseshem, por nuk ka llogaritur se ne Hungari nuk e pjerdhin fare EURON e BE, por njohin si mjet pagese vetem valuten e tyre kombetare qe eshte FORINTA. Per fat te keq aeroplani ka mberritur ne mes te nates dhe per fat akoma me te keq @Phoenix ka marre me vete edhe familjen me miq te tij per turizem ne vendin ku shperrtheu per here te pare kryengritja kunder Diktatures Komuniste qe u shua me gjak ne nje masaker te papare nga tanket sovjetike te Hrushcovit ne vitin 1956.
PA NJE KARTE BANKARE NE HUNGARI PARATE E THATA CASH NE EURO NUK PIJNE UJE AGJEKUNDI
Le te leme debatin ne planin MICRO dhe te kalojme ne nje plan MACRO: Parafytyroni sikur SHBA te vendose te shlyeje borxhin e jashtem qe u ka bankave te huaja, kryesisht kineze me para CASH. Borxhi sipas te dhenave te Bankes Boterore eshte $35 trilione dollaro.
SA TRENA ME KARTMONEDHA US DOLLAR ME FOTOGRAFINE E BENJAMIN FRANKLIN DO TE NEVOJITESHIN PER KETE MISION TE PAMUNDUR FINANCIAR?
Ketu mbyllet debati
Intelektual, asgje Elektronike qe nuk eshte e pathyeshme. A e di ti Intelektual qe kartat Bankare mund te Klonohen me gjithe cip e PIN. Ka pajisje te vecanta qe e bejne kete. Po qe Miliarda fonde vidhen c’do vit online nga kartat e viktimave, kete e di. Patjeter qe e di. Po sikur te kete nje Blackout psh dhe mos te punoj asgje per muaj te tere, si do blesh gjera, si do hash Intelektual. Ndodhi ne Spanje para ca muajsh po e mban mend. Kishte njerez pa nje kacidhe ne xhep vetem me Karta e i zuri paniku e vinin verdalle si pordha neper breke, tu blenin ndonje gje ata qe mbanin Cash ne xhep. Disa ore zgjati Blackout, imagjino te zgjaste dite e muaj. Keshtu qe Teknologjia e vjeteruar si e quan, te zgjidh hallin kudo e kurdo prandaj dhe Cash quhet King.
Në përgjithësi qëndrojnë ato që thua ti Phoenix , sigurisht që paraja në xhep është më e sigurt dhe transaksionet cash për konsumatorin janë , si të thuash , më konkrete , por ama’ nuk mund të mbash , fjala vjen një milion e më tepër euro nën dyshek , kështuqë detyrohesh t’i mbash në bankë . Ti do blesh një shtëpi p.sh. , nuk mund të nxjerrësh cash nga shtëpia 4-500 mijë euro . E pastaj , ka edhe diçka tjetër , pagesa elektronike garanton lëshimin e kuponit tatimor , që shitësi në shumë raste nuk e jep dhe kështu shteti mbledh tatimin e fitimit nga shitësi e kështu luftohet edhe informalliteti . Megjithatë edhe unë jam dakord , që paraja ime në xhepin tim , është më e sigurt se në bankë .
O Dashi ti nuk e shikon se c’fare po behet? Keta po mbyllin filiale bankash gjithandej, sidomos ne Europe, Amerike Kanada dhe Australi. Keta kane plan ti kalojne njerezit te Paraja Elektronike pa Cash, ta nxjerrin plotesisht jashte loje parane Cash. Ketu nuk po diskutohet qe te mbash 1-milione ne jastek, por qe c’do individ te kete zgjedhjen dhe lirine e tij. Kush do te paguaj me karte te paguaj zgjedhja e tij, por nuk mundet qe te ndalosh opsionin dhe zgjedhjen e atij tjetrit qe do te perdor Cash. Me c’fare kuptoj e shikoj une, keta duan ti mbyllin te gjitha Bankat gradualisht, dhe me prezantimin e CBDse ( parase elektronike kripto ) vetem Banka Qendrore do te jete ne funksion. Njerezit thjesht do kene nje llogari ne lexherin ( Blockchain ) te Bankes qendrore dhe parate nuk mundet qe ti terheqin ne formen e Cash. Kjo per mua eshte grabitje sepse opsioni i terheqjes nuk do te ekzistoje. Dikush do thote ska gje se i blej nga kompjuteri. Po sikur te te kufizojne dhe te ai kompjuteri, si i behet? Provo sot te shkosh te terheqesh 10 mije Euro. Do te pyesin nenen e baben, pse i do, c’fare do blesh, etj etj me parate e tua. Nuk e kuptoj kete verberi te njerezve. Per mua thjesht flene gjume dhe nuk e shikojne tritolin qe po ju fusin nen kembe.
@ Phoenix:
Megjithe per respektin per Ju si perkthyes dhe botues i njohur nuk mund te jem dakord medisa nga teorite Tuaja konspiracioniste. Bota po ecen perpara me nje shpejtesi maramendese qe brezi yne nuk mund ta parafytyronte disa vite me pare. Une per vete per here te pare pas nje kursi te detyrueshem kulafikimi perdora nje komjuter personal ne SHBA kur mberrita ne kete vend ne vitin 1988. Nuk e kisha haberin se cfare ishte interneti, kur dolen celularet e pare qe ishin sa nje tulle u cudita me kete arritje te papare teknollogjike, sepse ne Kohen e Qepes te Partise se Punes intelektuali njihte vetem makinen e shkrimit Olivetti ne qeline e burgut si perkthyes me patllake ne koke dhe te perndjekurit politike njihnim vetem kazmen dhe lopaten, ndersa sigurimsat njihnin kallashin dhe pushken per te vrare Armikun e Kllases, prandaj une them qe ta leme kete debat qe po zgjatet shume dhe qe filloi nga nje indicie e gabuar sipas mendimit tim qe i bete ju kartave bankare ne vleresimin tuaj:
PO TE KISHTE FUTUR KARTAT BANKARE SHQYPNIA SI NE TE GJITHA VENDET E TJERA DEMOKRATIKE TE BOTES PERENDIMORE, SOT TIRANA, BREGDETI NUK DO TE ISHTE MBULUAR ME BETON, INCENERATORET DHE STERILIZIMI DO TE ISHIN REALE DHE JO IMAGJINARE, KOMPANITE 5D DO TE BENIN SHURREN NE BREKE NGA TRANSAKCIONET E DOKUMENTUARA QARTE MESHIFRA, PORTI I DURESIT NUK DO T’U SHITEJ INVESTITOREVE NE ISHUJT E PAQESORIT DHE KULLAT E DROGES DHE KRIMIT DO TE SHKONIN TE GJENIN PER TE ZAPTUAR NJE VEND TJETER, EDI RAMA ME BANDEN E TIJ HAJDUTE DO T’I MBANIN PARATE E GRABITURA NE CASH NE QILARE, TE LAGURA DHE TE MYKURA SI THASET ME KARTMONEDHA 500 EURO TE LALI ERIT DHE SPAK DO T’I KONFISKONTE LEHTESISHT, BANKERS PETROLEUM DHE KURUM NUK DO TE FSHIHNIN FITIMET E TYRE DUKE MOS PAGUAR KURGJE NE SHTET DHE SHQYPTARET DO TE JETONIN ME TE BEGATE NE VENDIN E TYRE PA U DETYRUAR TE BREDHIN BOTEN SI NJE FIS KANIBALESH PREJ AFRIKE ZULU.
Kete eshte munduar te spjegoje intelektuali pa fyer dhe pa ofenduar askend.
Ato parate me thase te korrupsionit qe thua per keta, Intelektual, keta i kane para xhepi per kafe. Parate e verteta te tyre jane ne llogari dhe kompani offshore, ne investime Miliardash ne pasuri te patundshme dhe ne lingota floriri te fshehuar mire. Keta merren me pensionet e parate e fukarenjve, me bizneset e vogla familjare dhe me hallexhinjte qe kane derdhur djerse gjithe jeten duke punuar, se ato asetet e tyre qe kane grabitur kete vend per 35 vite, i kane tjeterkund. Ato betonizimet dhe fshatrat turistike jane investime Bankieresh te huaj, qe perdorin Samir Manet me shoke dhe fondet publike si kopertina.
@Phoenix:
Une desha ta mbyll kete debat qe po zgjat shume pa sjelle asnje risi per lexuesit e shumte te gazetes DITA aq me teper se relativizimi i thelbit te debatit e shmang ceshtjen:
A JANE TE SIGURTA KARTAT BANKARE SOT NE BOTE?
Shkrimtari amerikan Mark Twain ka thene: “Relativizimi i te KEQES eshte nje e KEQE me vete.” Per te kundershtuar teorine konspiracioniste qe perhapet me qellim ne media se “Kartmonedhat jane me te sigurta se kartat bankare” intelektuali solli me shembuj llogjike se kjo nuk eshte e vertete, sepse sipas te gjitha statistikave boterore kartat bankare po pesojne nje rritje te vazhdueshme, ndersa kartmonedhat po tkurren dita-dites si mjet pagese apo transaksioni financiar, kjo statistike nuk perfshin Shqypnine e Rilindjes Enveriste. Vetem gjate 2024 jane leshuar nga bankat miliarda karta bankare ne Bote ndersa pagesat CASH po zhduken si dinosaurit prehistorike. Kur hyn ne SHBA duhet te deklarosh ne kufi shuma ne CASH mbi $10 mije dollare, nese nuk i deklaron te konfiskohen pa asnje kthim dhe kur gjendesh troke pa para CASH ne xhep dhe pa karta bankare te LIGA ne nje nga kufijte e SHBA teorite konspirative nuk pine uje dhe nuk te ndihmoje fare. Le te dalim nga thelbi i debatit dhe te komentojme situaten ne Shqypni si “Kali apo gomari ne leme”:
ASNJE INVESTITOR SERIOZ NE BOTE NUK I HEDH PARATE E TIJ BADIAVA PER TE NDERTUAR KULLA PREJ BETONI NE NJE KRYEQYTET QE DUKET SI GAZA E HAMASIT.
Keto jane parate CASH qe vijne per Rilindjen nga komisionet e trafikut te kokaines dhe droges qe ka kapluar Vatanin gradualisht ne 4 mandatet e qeverisjes Rama&Brothers, komisione qe i permend qe ne vitin 2015 raporti i OSBE: “$200 milione dollare te grumbulluara CASH nga Edi Rama nga komisionet 20% per lejet e ndertimit kur ishte Kryetar i Bashkise se Tiranes.” dhe ti vertet mendon se Edvini i ka lejuar Lali Erit te behet miliardier si ai vete dhe t’i depozitoje milionat ne banka te huaja? Jo kursesi dhe prandaj u kapen lehte thaset me kartmonedha 500 euro te mykura nga lageshtia ne qilarin e shtepise se tij qe per shqyptaret e vorfen nuk jane PALO GJE. Monika Kryemadhi kap nga SPAK vetem nga pagesat qe kishte kryer me karten bankare te kushos se saj: $200 mije dollare shpenzime ne San Marino, $300 mije dollare ne SHBA etj. qe po keshtu nuk jane PALO GJE per shqyptaret barktharre dhe kokpalare sic u shpreh Ilir Meta do kohe me pare. Por ku shkuan miliardat qe kishin mbushur dhomen e sigurimisit Luan Pobrati qe thirri me urgjence Ilir Meten te merrte parate e tij CASH kur plasi videoja e Dritan Priftit? Parate e Edi Rames po keshtu u paguan CASH tek Mc. Gonigali, por cdo gje u relativizua si para borxh qe Mc. Gonigali i kishte marre nje spiuni te Sigurimit te Enverit ne nje restorant te SHBA histori zbavitese qe ka bere gjithe SHBA te gajaset shume. CASH – i me Bankersin, CASH – i me Kurumin qe zhvasin shqyptaret, helmojne mjedisin dhe nuk paguajne kurgje ne shtet, vetem paguajne komisionet atje ku duhet, CASH – i solli TEC – et lundruese ne Vlore te ambasadores se panerume Kim, CASH – i po keshtu beri qe Shqypnia te mos perfitoje asnje gram gaz natyror nga tubacioni TAP
CASH – I I KARTOMENDHAVE KRIMINALE TE RILINDJES ENVERISTE PO SHKATERRON SHQYPNINE
sepse:
Shqypnia sot nuk prodhon asnje gozhde te vetme per ta ngulur ne koken e injorantit Edi Rama dhe prandaj Samir Mane nuk ka investuar asnje qindarke ne prodhimin kombetar, por vetem shet prodhime importi ne TEG – et e tij qe vetem kollofisin para dhe nuk i japin kurgje prodhimit vendas, ose qe paguan po keshtu komisione “atje ku duhet” si ato te OSBE per te shkaterruar totalisht Palasen historike per te cillen shkruan edhe Jul Qesari i Romes edhe Sulejmani i Madherishem i Turqise,
prandaj:
Dua qe te mbyll me nje citat nga Madre Teresa qe frymezoi intelektualin te shkruante gjate per kete ceshtje:
“Nese do te jesh i suksesshem – MIQ te rreme do te gjesh dhe ARMIQ te vertete do te besh, por c’rendesi ka kjo? vazhdo, nderto, krijo perseri, ndihmoji te tjeret, e mira qe ben do te harrohet neser, e c’rendesi ka kjo? Qofsh i kthjellet! Botes jepi pjesen tende me te mire, s’do te jete e mjaftueshme, ATA do te flakin, por c’rendesi ka kjo? Ti dhuroje pjesen me te mire te vetes dhe do te vazhdosh te jesh i lumtur, mos e kthe koken prapa, ec perpara me dashuri.”
Intelektualo, do te jap nje keshille miqesore neqoftese do qe ta degjosh, jashte kontekstit te ketij diskutimi. Neqoftese jeton ne USA, largohu qe aty, sa me shpejt. Ai idhulli yt Trump, ka ne plan qe ta kthej ushtrine Amerikane kunder civileve dhe vete Popullit Amerikan. Vendi po shkon ne nje perplasje masive civile. Konsideroje teori konspirative, deri sa te behet realitet e te japesh te drejte. Ose ose, konsideroje tani te vertete qe mos te pendohesh neser.
@nastradain! È para, Pin i bankomateve eshte me 5 numra 😀, ndofta pensionisteve ne L.A. Palle Alte 😃u japin me 4 se nuk mbajne mend nga 5 e lart. E dyta, tavanin 25-50€ e cakton dyqani dhe Jo karta. Psh, ka supermarket qe me kerkon pin per kufirin mbi 25€, nje tjeter, psh Lidl e ka 50€. Qe ti te ngresh traun e parkingut PA frike shkarko app e kartes ne cellular dhe kur ka levizje ne bankomat te lajmeron ne cast me mesazh ne cellular dhe e sheh. Kur ble online me mire perdor nje karte Jo te lidhur me llogarine bankare. Persa I perket bankave, ato kane rritur komisionet. Duan nje perqindje te vogel per cdo levizje. Edhe per kartat bankomat marrin dicka. Edhe te mbash karten paguan dicka, une paguaj 25€/vit per bankomatin. Per karten e karikueshme PA lidhje me llogarine bankare paguaj 2€ per cdo mbushje me para. Ora, kartat nuk u shpiken per te mos levizur trenat te cojne leter jeshile be Kine me fotot e Benjamin Franklin, por te marrin akoma lek nga leku. Marrin perqindje per cdo levizje te lekut dhe shkurtojne personelin. Sportelet jane automatike. Eshte ky trendi I kapitalizmit financiar. Leviz leku dhe ti merr qerane. Tamam si lenia e lekut me qera. Por me pare ti è lije lekun ne banke dhe banka te jepte perqindje. Tani eshte banka qe merr perqindje nga leku yt. Ne disa forma. Ti paguan karten qe mban lekun tend. Kur ti paguan me karte dyqani qe ka pos paguan edhe makinerine, edhe nje perqindje per banken dhe rrjetin ku mbeshtetet, tip Visa, Mastercard, etj. 0.3% per bankomat apo 0.7-1.2% per karte krediti. Dmth po bleve 100 here tek dyqani I gazetave gazeten 1€ e cdo here me bankomat I bie 100€x0.3= 30 cent ti marre banka. Po blene 1000 gazeta merr 3€ PA harxhuar asgje. Ne nje supermarket qedite te premte apo te shtune xhiron 10 mln € me Pos x0. 3%=30 mije € pa harxhuar asgje. Dhe ky eshte minimumi. Kartat Jane 07-1.2 dhe bankat nuk po japin me bankomate pie karta krediti we te marrin me shume komision. Prandaj eshte legen kapistallizem ky I sotmi intelektual efendi, se u shtua qejfi I lekut qe ben lek pa prodhuar asgje.
O Dudum, ore Dudum me mire se e paske zgjedhur ti pseudonimin tend, nuk besoj se ka njeri tjeter ketu.
>
E para, une nuk e di ku je ti qe e paske pinin me 5 shifra (po kjo nuk me cudit se si i thone fshat e zanant), po une po te them se edhe ketu ku jam une pini per kartat, qofte krediti, qofte debiti (asaj qe ti i thua te lidhur me llogarine bankare) eshte me 4 shifra.
>
E dyta, ti beke nje gabim qe perdorke karta “mbushese”, sigurisht per ato do te paguash komision. Po te kerkosh pak do te gjesh nje karte krediti (VISA ose MasterCard) qe jo vetem nuk te merr lek kur blen me to, por perkundrazi, te shperblen, sepse pagesat kompania e kartes ia merr shitesit.
>
E treta, per perdorimin e bankomatit, nuk paguhet as edhe nje cent. Sigurisht po terhoqe para me karte krediti do te paguash perqindjen e kreditit, por po terhoqe para me karte debiti nuk paguan as edhe nje qindarke.
>
Ka edhe plot te tjera qe ia ke futur pak si kot, po nuk po zgjatem me. Nqs keto qe thua zotrote, jane keshtu si thua ti ben mire te zhdukesh nga ai vend hajdutesh ku je dhe hajde ne Ameriken e Veriut (USA ose Canada) se ketu nuk paguan qira per leket e tua.
Paguan per terheqje parash nga Bankomati. Jo te gjitha Bankat e kane kete, por eshte nje risi vitin e fundit qe e kane adoptuar dhe do ta adoptojne dhe te tjeret gradualisht. Po nuk e beson, informohu rreth kompanise internacionale CashFlex te e cila Bankat po shesin te drejtat e manaxhimit te paisjeve ATM ne Bashkimin Europian. Komisioni per terheqje varion nga 1.5 Deri ne 2.5 Euro, kjo varet sipas Bankes dhe shtetit ku ndodhet ajo. Gjithashtu, neqoftese terheq para nga nje Banke tjeter pervec asaj qe ke llogarine, paguan automatikisht komision, nga 2 deri ne ne 5 Euro, varet.
Une di qe Bankes sime, dhe nuk po e them cila eshte, nuk i paguaj as edhe nje qindarke kur terheq cash nga bankomatet e saj. Se cfare do te ndodhe ne te ardhmen une nuk e di dhe edhe te tjere qe kujtojne se e dine mund te mos e dine tamam. Sa per ate qe paguan komision nqs terheq nga bankomati i nje banke tjeter nuk me duket se ka ndonje cudi. Ti e di qe ka edhe nevojtore, qe nuk jane ne shtepine tende, qe per te bere shurren duhet te paguash.
Pin me pese shifra ka vertet, por ky zakonisht eshte predispozuar e vene ne sherbim te atyre qe kryejne transaksione e pagesa elektronike permes celularit. Do ishte sensacion nese një ndër qindra-mijera bankautomate te kudondodhura ne bote ofron metoden me pese shifra. Per ta mbajtur rob e mos leshuar klientin, ka gjasa që banka e dudumit bën sikur i rrit atij “sigurinë” me një shifër plus, perkundrejt komisionit enkas për çdo transaksion. Si dudum i vetëdeklaruar, atij nuk i hyjnë në sy ofertat e shumta, jo rallë dhe profitable, që ofron sektori bankar për klientin. Dhe kjo jo nga qefi i bankierëve të babëzitur, por falë konkurencës së egër.
Me se normal
Te ofron sherbim
“Jo te gjitha bankat e kanë këtë, por është një risi që do ta adoptojnë së shpejti dhe të tjerat”… e tërci e vërci. E tha i gjithëdituri funiks diku këtu më lart. Pordhët po ja shqyejnë brekët, po ai s’heq dorë kollaj nga dogmat boshe pa bereqet.
Nga atm te bankes tende nuk paguhet komision.
Pin i bankomatit eshte me 5 shifra
Pin i kartes se kreditit eshte me 4
Ore pikepyetje, po te them se kur mban numer llogarie paguan ne cdo tre muaj nje takse qe shteti ia merr bankes per cdo klient dhe banka ta merr ty. Pastaj ndonje leter llogarie e ca sherbime baze banka ti faturon si shpenzim. Bankomati qe banka te jep ty me afat skadimi cdo 4-5 vjet te mban dicka ne llogarine tende. Mia fillimisht me mbante 18€/vit per zerin bankomat, tani jane rreth 25 se ashtu po vijne punet. Kur paguan fatura drita /uje/internet dhe è ben me RID pagesa shkon automatike pa komision. Po pagove per takse shkolle, gjera qe paguhen per materiale shkollore, siguracione shkollore, viziata, udhetime, etj, ti paguan vleren plus nje takse minimale 1.50€ per sherbimin si tip Diella. Po e bere ne poste apo banken tende pagesen te marrin edhe 2.50€. Perfundimisht,ne banke po’ kw nje shume mbi 5000€ I bie 80-100€ qe to mban banka si shpenzim ( perfshi 8-9€ cdo 3 muaj taksen nga banka qendrore). Une as jam bankier dhe as merrem me llogarira, por thjesht po them qe sistemi bankar po kthehet ne nje tra supermarketit. Hyn dhe merr bileten e kur del paguan. Edhe kur duket sikur nuk paguan do paguaje dyqani perqindjen sado te vogel. Nqs ti shkon ne nje dyqani e ble, fjala vjen me bankomat 5000€ nje ore te shtrenjte. Te dha garanci. Neser kthehesh dhe nuk e do oren, kerkon parate. Mos u cudit po te tha dyqanxhiu se nga 5000 do zbrese 1% te komisionit visa apo mastercard, qe eshte 50€. Ky eshte koncepti qe folem, me fjale me te thjeshta.
Dudum-o, prandaj te thashe edhe me pare, ke rene ne nje vend hajdutesh, ik prej atje dhe hajde ne Ameriken e Veriut ne USA, ose Canada. Megjithate kur me thua qe paske aq para sa te blesh ore 5000 euro, e cake bythen per ato 50 euro qe do te mbaje dyqanxhiu po e ktheve? Po lere o Dudum se u ankoke shume. Nejse, vazhdo te paguash ato qindarkat e bankomatit (!?!) dhe po u varferove per shkak te atyre bej ate qe thote ky Phoenix-i mbaj cash ne xhep e mos caj bythen per keto bankat hajdute.
Mua per vete me behet qefi qe ka shume komentues inteligjente ne kete forum dhe numri i tyre eshte duke u shtuar me kalimin e kohes, debati inteligjent te sjell kenaqesi dhe ndiqet nga lexuesit me interes, ne dallim nga debatet konspiracionste te tipit:
IK ME VRAP NGA SHBA E TRUMPIT SE PO VJEN QAMETI!
ose qe te mos i rreshqasim temes:
KARTAT BANKARE JANE “DJALLEZI TINZARE” E IMPERIALIZMIT TE LIG PER TE ZHVATUR PERDORUESIT!
Keto teori konspiracioniste mund t’i lexosh me shumice ne internet, kudo ne Bote ka konspiracioniste te cmendur gjenetike apo te mencem qe duan te fitojne fame dhe para nga kjo marri, por askund ne Bote nuk ka nje vend si Shqypnia ku konspiracionizmi te reklamohet nga televizionet kombetare si Top Channel apo si shume TV te tjera shqyptare qe progresin njerezor e cilesojne “Djallezi te Iluminatit cifut” dhe qe ne fund te fundit e bejne “Token tepsi” me argumenta dudumesh ose pa asnje argument, “Rrethi Katror” i enveristit fanatik Manushi eshte kampioni i “marrezise se madheshtise” se teorive konspiracioniste, antisemite, pro-putiniste, marksiste-leniniste sa e konkurojne Mar-Eng-Leninin e Edvinit te Akademia e Shkencave me nje suskes te papare nga shikueshmeria e gjere popullore. Ne emisionin e fundit te “Rrethit Katror” u hodh teoria se Kapitalizmi do te kaloje ne Komunizem ku nuk do te kete as karta bankare, as para ne qarkullim, cdo gje do te sigurohet nga shteti, “…cdo njeri do te konsumoje aq sa i duhet dhe sa ka nevoje, njerezit nuk do te kene emer dhe mbiemer, por vetem numer ne balle, nuk do te kene nene e babe, sepse nderzimi do te jete artificial, krimi do te zhduket, sepse Iluminati dhe Bill Gates do t’ju injektoje vaksinat e tij djallezore, nuk do te kete Parti dhe protesta, sepse njerezit do te kene ne tru nje cip elektronik…” nuk ka nevoje intelektuali te rendise llogjet prej budalli qe hidhen per konsum publik nga ky emision i Top Channel dhe ne vitin 2025 kur Shqypnia po kerkon te antarsohet ne BE nuk ka kush qe t’i thote pronareve te ketij TV kombetar:
JU PO MANIPULONI NJE POPULL TE TERE, NJESOJ SI ENVERI NE LUFTE ME IMPERIALIZMIN E LIG.
prandaj:
intelektuali ketyre konspiracionisteve te qellimshem apo te cmendur handikape nga trute e kokes, por edhe fanatikeve te Enverit qe i kane shpallur lufte Imperializmit te LIG do t’u rekomandonte:
SHKONI NE SHTETIN E BABA MARKSIT, TE KOREA E VERIUT QE TE MBUSHEN TE GJITHA DESHIRAT TUAJA!