Nga Frankfurter Allgemeine
Për rreth dy javë, studentët në kryeqytetin e Shqipërisë, Tiranë, kanë demonstruar çdo ditë kundër qeverisë. Kryeministri Edi Rama, u ka bërë edhe një herë thirrje studentëve protestues për dialog. Në një video të postuar në profilin e tij në Instagram të martën, kreu i qeverisë shihet duke rregulluar disa karrige të kuqe në një rreth përpara rezidencës së tij zyrtare dhe duke vendosur mbi to tabela me fjalën “Dialog”. Sipas mediave lokale, studentët më pas i hoqën karriget dhe i zëvendësuan ato me imazhe të operacioneve policore të ditëve të fundit.
Demonstratat kanë përfunduar vazhdimisht në përleshje të dhunshme midis protestuesve dhe forcave të sigurisë. Për fundjavën e ardhshme, kritikët e qeverisë po bëjnë thirrje për rrethimin dhe izolimin e institucioneve shtetërore, rrugëve kryesore të transportit dhe ndërtesës së parlamentit. Për më tepër, demonstratat nuk kufizohen më vetëm në Tiranë. Protestuesit po organizohen gjithnjë e më shumë në qytete të tjera të Shqipërisë si Durrësi, Shkodra dhe Korça, duke i bërë forcat e sigurisë në të gjithë vendin të përgatiten për trazira serioze.
Për më shumë se 5 muaj, demonstratat kanë ndodhur vazhdimisht në Shqipëri. Shkaku ishte një projekt turizmi luksoz në një rezervat natyror në bregdetin jugor të Adriatikut, i lidhur me një firmë investimi në pronësi të Jared Kushner, dhëndrit të Presidentit të SHBA-së Donald Trump. Protestat u bënë të njohura si Lëvizja Flamingo.
Profesorët dhe mjekët pas lëvizjes studentore
Por lëvizja më e fundit filloi vetëm më 13 tetor. Në oborrin e Ministrisë së Arsimit, studentët dogjën një valixhe për të protestuar kundër mungesës së perspektivës së ardhshme dhe mundësive të dobëta arsimore. Shumë të rinj po largohen tashmë për trajnime profesionale jashtë vendit, sepse universitetet vendase janë të rrënuara dhe tarifat e shkollimit janë të larta. Punëdhënësit në Shqipëri ankohen se nuk mund të gjejnë punëtorë të kualifikuar sepse institucionet e arsimit të lartë nuk ofrojnë trajnim praktik dhe nuk ka sistem arsimor profesional. Papunësia e të rinjve është 25%.
Të rinjtë shpesh kanë vetëm dy zgjedhje: ose të jetojnë përgjithmonë me prindërit e tyre ose të largohen nga vendi. Ata që qëndrojnë shpesh punojnë në punë sezonale të paguara dobët në sektorin e turizmit. Studentët kërkojnë tarifa më të ulëta shkollimi, më shumë investime qeveritare në shkolla dhe universitete dhe fundin e korrupsionit në sistemin arsimor.
Ajo që filloi si një protestë studentore, tani po shndërrohet gjithnjë e më shumë në një lëvizje të gjerë qytetare. Të premten, mjekët filluan një marshim proteste drejt zyrës së Kryeministrit për të shprehur mbështetjen e tyre për demonstratat.
Në një manifest të përbashkët të publikuar të martën, më shumë se 900 pedagogë dhe profesorë u rreshtuan në mënyrë aktive në krah të studentëve. Ata kërkuan gjithashtu dorëheqjen e menjëhershme të kryeministrit Edi Rama dhe emërimin e një qeverie neutrale kalimtare për të ulur tensionet në vend. Apeli i tyre u bëri thirrje gjithashtu policisë dhe demonstruesve të përmbahen nga përdorimi i dhunës.
Aspirata për anëtarësim në BE pa Ramën
Kryeministri Edi Rama, i cili ka qeverisur vendin për 13 vjet, mban shumicën absolute në parlament dhe mbetet në detyrë deri në vitin 2029. Ai deri më tani nuk ka treguar gatishmëri për të dhënë dorëheqjen. Në një video tjetër të publikuar të martën në mbrëmje, ai iu drejtua kombit nga zyra e tij menjëherë pasi demonstruesit kishin flakur karriget që ai kishte siguruar përpara ndërtesës së qeverisë më herët atë pasdite. Në video, ai e portretizon veten si garantuesi i vetëm i qëndrueshëm i negociatave me Brukselin dhe i përshkruan trazirat si një kërcënim për politikat e BE-së.
Popullsia civile i sheh gjërat ndryshe: sipas një sondazhi nga Këshilli i Bashkëpunimit Rajonal, 86% e njerëzve në Shqipëri mbështesin anëtarësimin në BE dhe 90% në përgjithësi i besojnë BE-së. Demonstruesit theksojnë në mënyrë të qartë se duan të bashkohen me BE-në, por pa Ramën, dhe gjithashtu jo me opozitën aktuale në parlament. Edhe kjo opozitë përballet me një problem të madh besueshmërie pas disa skandaleve të korrupsionit. Lëvizja qytetare po kërkon një alternativë ndaj establishmentit politik dhe po i mban gjithashtu nën vëzhgim zgjedhjet në Serbi të dielën. Atje, një listë studentësh mund të pengojë potencialisht përpjekjen e Aleksandar Vuçiç për rizgjedhje si president.
Erdogan dhe Vuçiç pas Ramës
Megjithatë, presidenti serb e vlerësoi Ramën të enjten si “një nga asetet më të mëdha të Shqipërisë”. Pasi policia shqiptare kishte përdorur gaz lotsjellës, topa uji dhe shkopinj kundër studentëve për ditë të tëra, Vuçiç kishte thënë të mërkurën se Rama nuk kishte vepruar mjaftueshëm ashpër. Ai kishte humbur kohë duke u përpjekur të qetësonte demonstruesit. Vuçiç e paralajmëroi Ramën se zgjedhjet e parakohshme mund t’i kushtonin pushtetin.
Rama po merr mbështetje edhe nga udhëheqësi turk. Të hënën, Rexhep Tajip Erdogan i dërgoi atij një mesazh mbështetjeje: Një aeroplan ushtarak turk solli disa topa të rinj uji në Tiranë.
