Nga Johana Lubonja
Në vetëm pak minuta, përmes një telefonate të zakonshme, një qytetar zbulon se nga llogaria e tij bankare janë “zhdukur” 28 mijë euro.
Ironia? Këto para nuk i kishte fare.
Rasti, i raportuar nga Corriere della Sera, hedh dritë mbi një formë të re dhe tepër të rrezikshme mashtrimi financiar që po përhapet me shpejtësi edhe në Europë – dhe që mund të prekë këdo, edhe në Shqipëri.
Po si funksionon mashtrimi? Gjithçka nis me një telefonatë bindëse. Personi në linjë prezantohet si punonjës banke, strukturë sigurie apo “zyrë antimashtrim”.
Ton i qetë, gjuhë profesionale, por mbi të gjitha: urgjencë. Viktimës i thuhet se llogaria është nën sulm ose se po kryhen transaksione të dyshimta.
Nën presionin e frikës dhe kohës, qytetari udhëhiqet të kryejë disa veprime “mbrojtëse”. Në realitet, këto veprime aktivizojnë kredi të shpejta, limite overdraft-i ose instrumente financiare që banka i ofron automatikisht. Brenda minutash krijohet likuiditet artificial, i cili transferohet menjëherë tek mashtruesit.
Pse është kaq i rrezikshëm
Ky mashtrim nuk vjedh vetëm kursimet. Ai të fut në borxh pa e kuptuar. Bankat, në shumë raste, mbrohen duke thënë se operacionet janë kryer me autorizim të klientit, edhe pse ky autorizim është dhënë nën mashtrim.
Për pasojë, viktima jo vetëm humb paratë, por përballet edhe me procedura të gjata ligjore për të provuar pafajësinë e saj.
Çfarë duhet të dinë qytetarët shqiptarë? E para, bankat nuk kërkojnë kurrë të dhëna sensitive, kode apo veprime urgjente përmes telefonit. E dyta, asnjë institucion serioz nuk ushtron presion psikologjik.
Mbi të gjitha, nëse dikush të nxit të veprosh “menjëherë”, ndalo! Mbylle telefonatën dhe kontakto vetë bankën përmes numrave zyrtarë.
Një alarm që nuk duhet injoruar
Ekspertët e sigurisë kibernetike paralajmërojnë se këto skema po sofistikohen dhe po shfrytëzojnë më shumë besimin sesa teknologjinë. Shqipëria nuk është përjashtim. Përkundrazi, mungesa e informimit e bën terren të favorshëm.
Në këtë betejë, vigjilenca e qytetarit është linja e parë e mbrojtjes. Por edhe bankat kanë përgjegjësi: sisteme më të forta alarmi, kufizime transaksionesh dhe reagim më të shpejtë kur diçka nuk shkon.
Një telefonatë mund të zgjasë pak minuta, por pasojat e saj do marrin vite.
—
©️Copyright Gazeta DITA
Ky artikull është ekskluziv i Gazetës DITA, gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”. Shkrimi mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke cituar DITA dhe në fund të vendoset linku i burimit, sipas Nenit 178 të Ligjit Nr/ 35/2016
