Nga Orgen Peci
Polonia po përballet me një nga krizat e saj më të rënda politike dhe kushtetuese të viteve të fundit. Një përplasje e hapur mes qeverisë pro-europiane të udhëhequr nga kryeministri Donald Tusk dhe krahut konservator e Gjykatës Kushtetuese ka shkaktuar kaos institucional, protesta të dhunshme, si dhe akuza të ndërsjella për autoritarizëm dhe “grusht shteti”.
Tensioni shpërtheu pas masave të ndërmarra nga qeveria e Tusk për të rivendosur pavarësinë e gjyqësorit dhe për të korrigjuar reformat e diskutueshme të ish-qeverisë nacionaliste të partisë Ligj dhe Drejtësi (PiS).
Pika e kthesës erdhi kur gjykatësit e Gjykatës Kushtetuese pezulluan krerët e këtij institucioni, të emëruar nga ish-regjistri i PiS-it, pasi u akuzuan se po bllokonin funksionimin e drejtësisë dhe të gjykatësve të zgjedhur ligjërisht nga parlamenti aktual.
Ky vendim solli ndërhyrjen e policisë për të garantuar rendin rreth ndërtesës së gjykatës, ku pati përplasje fizike, ndërsa simpatizantët dhe opozita u mblodhën në protesta masive.
Akuzat e Donald Tusk dhe kundërpërgjigjja e opozitës
Kryeministri Donald Tusk mbrojti me vendosmëri hapat e ekzekutivit, duke deklaruar se rivendosja e shtetit të së drejtës është detyrë e qeverisë. ”Pas viteve të paligjshmërisë nën PiS, ky është një proces i vështirë, ndonjëherë i dhimbshëm, dhe kërkon veprim vendimtar. Nuk ka rrugë tjetër,” u shpreh Tusk.
Nga ana tjetër, lideri i opozitës dhe përfaqësuesit e konservatorëve e kanë cilësuar këtë ndërhyrje si një sulm të paprecedentë ndaj demokracisë. Udhëheqësi i partisë PiS, Jarosław Kaczyński, lëshoi akuza të forta se vendi po rrëshqet drejt një shteti policor dhe autoritarizmi.
Kriza ka paralizuar pjesërisht funksionimin e institucioneve kyçe në Varshavë, ndërsa sytë e Bashkimit Europian janë drejtuar nga Polonia për të parë se si do të menaxhohet kjo ngërç i rrezikshëm kushtetues që kërcënon stabilitetin e brendshëm të vendit.
