Fryrja e këmbëve është një fenomen që shfaqet mjaft shpesh në raport me ankesat e ndryshme që paraqesin pacientët gjatë punës sonë të përditshme. Këmbët e fryra, përveçse janë të pakëndshme estetikisht, mund të jenë të dhimbshme dhe të vështirësojnë ecjen. Ato shkaktohen nga kushte të caktuara mjekësore dhe duhen trajtuar sa më shpejt për të marrë rezultatet e dëshiruara.
Edema është një gjendje në të cilën trupi ruan shumë ujë. Kjo bën që pjesë të ndryshme të trupit, duke përfshirë këmbët, krahët, duart, fytyrën, etj, të fryhen. Ajo mund të shkaktohet nga qëndrimi në këmbë për periudha të gjata kohore, nga udhëtimet e gjata me avion, por edhe gjatë ditëve të menstruacioneve tek disa gra.
Ndër kushtet themelore mjekësore që shkaktojnë edema rezultojnë të jenë sëmundjet e mëlçisë, sëmundjet e veshkave, pamjaftueshmërinë e punës së zemrës, trombozën e thellë të venave, nivelet e ulëta të proteinave në gjak etj.
Gjithashtu një këmbë e fryrë mund të jetë shenjë e një dëmtimi të këmbës, të kyçit të këmbës, apo të indeve përreth.
Enjtja është një reaksion normal ndaj një lëndimi apo infeksioni. Shumë gra përjetojnë fryrje të këmbëve gjatë shtatzanisë. Zakonisht kjo pritet gjatë kësaj periudhe dhe nuk është shkak për shqetësim pasi vjen si rezultat i peshës se shtuar dhe presionit që ushtron fetusi në organizmin e femrës. Megjithatë, një edemë e rëndë, ose një edemë e papritur, mund të jetë shenjë e një gjendje të rrezikshme të quajtur preeklampsia, e cila zhvillohet pas 20 javëve të para të shtatzanisë dhe është një situatë potencialisht e rrezikshme që shkakton presion të lartë të gjakut. Preeklampsia e patrajtuar mund të dëmtojë veshkat, mëlcinë dhe mund të jetë vdekjeprurëse.
Një shkaktar tjetër i enjtjes së këmbëve apo edhe i pjesëve të tjera të trupit është bllokimi ose dëmtimi i sistemit limfatik dhe në këtë rast kemi të bëjmë me gjendjen e quajtur Lymfedemë.
Tromboza e thellë e venave është një shkak tjetër i zakonshëm i pamfjashtueshmërisë venoze kronike ndërsa më të rralla janë tumoret dhe keqformimet e enëve të gjakut.
Mjaft të zakonshme janë edemat tek pacientët që vuajnë nga pamjaftueshmëria e punës së zemrës e cila është një gjendje e rëndë shëndetësore gjatë së cilës zemra nuk e pompon gjakun në mënyrë efikase. Gjatë kësaj situate zemra rreh më shpejt dhe me ritëm jo normal. Këta pacientë ndihen sikur nuk ngopen dot me frymë. Kjo patologji kërkon një trajtim të vazhdueshëm.
Në shfaqjen e edemave luan rol të rëndësishëm edhe funksioni I veshkave. Veshkat janë organe që filtrojnë (pastrojnë) gjakun dhe ndihmojnë në rregullimin e presionit të gjakut. Diabeti dhe presioni I lartë I gjakut mund të ndikojnë në funksionin e veshkave duke rezultuar me një prishje të ekuilibrit të elementeve kimike që janë të pranishme në gjak, duke rezultuar në mbajtje të ujit dhe shfaqje të edemave.
Trajtimi fillon nga eliminimi i shkakut dhe në rastin e sëmundjeve kronike ato duhen mbajtur në kontroll të vazhdueshëm.
Në kushtet e shtëpisë mund të arrijmë edhe t’i lehtësojmë ato. Për shembull përdorimi I kompresave me akull në këmbë ndihmon në ngushtimin e enëve të gjakut dhe kufizon rrjedhjen e gjakut në atë zonë duke kufizuar kështu grumbullimin e lëngjeve. Por akulli ndihmon edhe në lehtësimin e dhimbjeve.
Po ashtu ngritja e këmbëve mbi nivelin e trupit (me jastëk tek këmbët) lehtëson qarkullimin e gjakut në drejtim të zemrës.
Mjaft të rëndësishme janë çorapet e kompresionit të cilat nuk lejojnë grumbullimin e lëngjeve dhe fryrjen e këmbëve. Gjithashtu duhen eliminuar në këto raste qëndrimet e gjata në këmbë ose ulur, udhëtimet e gjata ose të bëhen pushime të shpeshta.
p.k\dita
