Ajo quhet shpella e Haxhi Aliut
Ndodhet ne gadishullin e Karaburunit, pranë Sazanit
Rreth 20 shpella të shoqërojnë në të gjithë gjatësinë e Karaburunit në të dyja anët e deteve Adriatik dhe Jon.
Por shpella e Haxhi Aliut përbën një dukuri të pazakontë.
E lartë sa një pallat 20 katësh, me një thellësi rreth 40 m, kjo shpellë ofron një magji të vërtetë pasi ujërat e errëta brenda saj dhe akustika shumë e vecantë krijojnë përshtypjen e zhytjes në një botë paralele.
Kur dhëndri dhe vajza e Trump të ciët kanë shpallur një projekt turistik për Sazanin vizituan shpellën ata mbetën pa frymë sipas dëshmisë së shoqërueit të tyre, botuar sot nga gazeta DITA.
Po pse kjo shpellë ka këtë emër? Kush ishte Haxhi Aliu?
Disa e njohin si kryekapedan te detrave dhe te tjere si kryepirat.
I ka bere te dyja.
Haxhi Ali Ulqinaku u lind në Ulqin rreth vitit 1569, por origjinën e kishte nga shqiptarët e Kalabrisë.
Kreu shërbimin ushtarak në Forcat Detare osmane dhe për disa vite shërbeu në Flotën e Perandorisë në Mesdhe.
Në ato kohë Mesdheu rrihej kryq e tërthor nga piratët, të cilët ai fillimisht i luftoi.
Madje për merita të posaçme në zhdukjen e piraterisë venedikase, greke e malteze, në Mesdhe Sulltan Selimi e gradoi pasha (admiral) grada më e lartë e kohës në veprimtarinë e detarisë.
Gjahu kryesor i piratëve të asaj kohe ishin robërit.
Ulqini rreth vitit 1600 u bë treg i rëndësishëm i robërve të krishterë.
Në Ulqin silleshin robër të cilët i kishin rrëmbyer nga vende të ndryshme të Mesdheut, por edhe vende të tjera të Perandorisë Osmane.
Haxhi Aliu dhe i biri me dy anije me vela e kontrolluan ngushticën e Otrantos plotësisht përgjatë viteve 1609-1624.
Haxhi Aliu u ndesh për territor dhe kontroll me anijet e Francës, Venedikut dhe të Anglisë.
Në 1625 në Otranto, dy anijet e tij u rrethuan nga mjete dhe forca të shumta.
Ai dhe i biri mundën ta çajnë rrethimin dhe dolën në tokë por u ndoqën këmba këmbës nga armiqtë e tyre. U vranë të dy duke luftuar së bashku me shpatë në dorë mbi shpellën e Karaburunit.
Thuhet se varri i tij dhe i të birit është në Sazan.
Gojëdhëna të tjera thonë se varri i tyre ndodhet në det të hapur, aty ku nxin fundi i detit midis Kepit të Karaburunit dhe Ishullit të Sazanit.
