“Rrezikojmë falimentimin”, propozohet heqja e fashës për akcizën e pijeve të forta alkoolike

Pas prodhuesve të birrës vendas edhe ata të pijeve të forta alkoolike (spirits) do të preken nga ndryshimet fiskale të akcizës për 2023 të propozuara nga Ministria e Financave dhe Ekonomisë.

Në projektligjin për “Për disa shtesa dhe ndryshime në ligjin nr. 61/2012, “Për akcizat në Republikën e Shqipërisë’, të ndryshuar” unifikon nivelin e akcizës për të dy nivelet e prodhimit deri në dhe mbi 20,000 HL, me nivel akcizë 84,500 lekë për HL alkool.

Akciza për pije alkoolike nga prodhues vendas e të huaj, të përfituara nga distilimi i verës së rrushit apo të përbërësve të rrushit, për pije alkoolike, si: whisky, rum dhe të tjera pije të përfituara nga distilimi i produkteve të fermentuara nga kallami i sheqerit, si xhin dhe xheneva, vodka, likere tonike dhe uzo është e ndarë në dy fashë. Për prodhuesit vendas dhe të huaj deri në 20,000 hl/vit akciza është 65,000 lekë për Hl. Për fashën prodhuese mbi 20,000 hl/vit akciza është 84,500 lekë për Hl.

Përfaqësues të një ndër kompanive më të mëdha prodhuese të pijeve alkoolike në vend pohuan për “Monitor” se miratimi i këtyre ndryshimeve do të shkatërrojnë prodhimin vendas. Prodhuesit kërkojnë mosmiratimin e këtyre ndryshimeve, pasi do të jenë fatale për industrinë.

“Heqja e fashës dhe unifikimi i akcizës do të favorizojë shitjen e pijeve nga importi. Vodka e prodhuar në vend ka çmim më të lirë se ajo që importohet nga Polonia. Nëse çmimi i vodkës shqiptare do të rritet për shkak të shtimit të akcizës konsumatori nuk do të blejë prodhimin vendas, por do të blejë vodkën polake. Miratimi i këtyre ndryshimeve do të kenë efekte shkatërruese për prodhimin vendas. Industria rrezikon falimentimin”, pohon një nga prodhuesit.

Sasia e pijeve të forta alkoolike të prodhuara në Shqipëri, sipas të dhënave të Doganave, deri në 2018 ka qenë më e lartë se ajo e importuar. Për periudhën 2019-2021, importet kanë zëvendësuar prodhimin vendas. Në 2018-n, prodhimi vendas zinte 52,5% të konsumit të pijeve alkoolike. Në vitin 2019, pesha e prodhimit vendas në konsum u zvogëlua, pasi u rrit pesha e importeve. Prodhimi zinte 42% të konsumit. Në 2020-n, pesha e prodhimit te konsumi ishte 39% dhe në vitin 2021 ra në 35%.

Aktualisht sektori i prodhimit të pijeve alkoolike në vend vuan informalitetin e lartë dhe kostot e shtuara nga rritja e çmimit të energjisë dhe lëndëve të para. Problematikë tjetër e sektorit është edhe mungesa e fuqisë punëtore. Kompanitë thonë se po punojnë me gjysmën e kapacitetit të fuqisë punëtore.

Në relacion shoqërues të projektligjit Ministria e Financave shprehet se propozimi për unifikimin e akcizës te pijet e forta alkoolike është mbështetur te rekomandimet e Fondit Monetar Ndërkombëtar.

Ndër të tjera në relacion theksohet se ky ndryshim pritet të sjellë një efekt shumë të ulët (pothuajse i papërfillshëm) pasi vetëm 1,5% e sasisë së spirits deklarohen në fashën e ulët të akcizës. 98,5% e deklarimeve janë me akcizë 82,450 lek dhe ky rregull bëhet për të shmangur mundësinë e evazionit. “Në pjesën tjetër diferencuese janë vetëm 1,5% e sasisë totale dhe përgjithësisht lë vend për abuzim më shumë se të mbrojë prodhuesit e vegjël”, citohet në relacion.

Ministria e Financave mbështetur te të dhënat e doganave parashikon që deri në fund të vitit 2022 pijet e forta alkoolike do të zënë një sasi konsumi totale prej rreth 1,6 mln litra.

Sipas të dhënave të doganave për periudhën janar-korrik 2022 janë prodhuar 479,2 mijë litra pije të forta alkoolike dhe janë importuar rreth 1,1 mln litra.

Monitor

j.l./ dita