Rusia bëhet shteti i parë që njeh qeverinë talebane të Afganistanit

Rusia është bërë vendi i parë që njeh zyrtarisht sundimin e talebanëve, me Ministrin e Jashtëm të Afganistanit, Amir Khan Muttaqi, i cili e quajti këtë një vendim të guximshëm. Ai u takua të enjten në Kabul me ambasadorin e Rusisë në Afganistan, Dmitry Zhirnov, ku Zhirnov i përcolli zyrtarisht vendimin e qeverisë së tij për të njohur Emiratin Islamik të Afganistanit.

Muttaqi tha se kjo ishte një fazë e re e marrëdhënieve pozitive, respektit të ndërsjellë dhe angazhimit konstruktiv dhe se ky ndryshim do të shërbente si një shembull për vendet e tjera. Talebanët kanë kërkuar njohje dhe investime ndërkombëtare që kur u rikthyen në pushtet në gusht 2021, pavarësisht raportimeve për rritje të shkeljeve të të drejtave të njeriut.

“Ne besojmë se akti i njohjes zyrtare të qeverisë së Emiratit Islamik të Afganistanit do t’i japë shtysë zhvillimit të bashkëpunimit produktiv dypalësh midis vendeve tona”, tha Ministria e Jashtme e Rusisë në një deklaratë, sipas BBC.

Aty thuhej se Rusia pa potencialin për bashkëpunim “tregtar dhe ekonomik” në “energji, transport, bujqësi dhe infrastrukturë” dhe se do të vazhdonte të ndihmonte Kabulin në luftën kundër kërcënimeve të terrorizmit dhe trafikimit të drogës.

Rusia ishte një nga vendet e pakta që nuk e mbylli ambasadën e saj në Afganistan në vitin 2021 dhe tha në Telegram se zgjerimi i dialogut me Kabulin ishte kritik për sa i përket sigurisë rajonale dhe zhvillimit ekonomik. Vendi ishte gjithashtu i pari që nënshkroi një marrëveshje ekonomike ndërkombëtare me talebanët në vitin 2022, ku ata ranë dakord të furnizonin Afganistanin me naftë, gaz dhe grurë.

Talebanët u hoqën nga lista e organizatave terroriste të Rusisë në prill të këtij viti me qëllim që të hapej rruga për krijimin e një partneriteti të plotë me Kabulin, sipas ministrisë së jashtme ruse. Presidenti rus Vladimir Putin gjithashtu iu referua talebanëve si një aleat në luftën kundër terrorizmit në korrik të vitit të kaluar, me përfaqësues që udhëtuan në Moskë për bisedime që në fillim të vitit 2018.

Të dy vendet kanë një histori komplekse, pasi Bashkimi Sovjetik pushtoi vendin në vitin 1979 dhe luftoi një luftë nëntëvjeçare që u kushtoi atyre 15,000 ushtarë. Vendimi për të instaluar një qeveri të mbështetur nga BRSS në Kabul i shndërroi sovjetikët në një shtet të përjashtuar ndërkombëtarisht dhe ata përfundimisht u tërhoqën nga Afganistani në shkurt të vitit 1989.

Qeveritë perëndimore dhe organizatat humanitare e kanë dënuar gjerësisht qeverinë talebane, veçanërisht për zbatimin e Sheriatit, i cili vendos kufizime të rënda mbi gratë dhe vajzat. Në katër vitet e fundit, grave u është ndaluar të ndjekin arsimin e mesëm dhe të lartë, nuk mund të dalin nga shtëpitë e tyre pa një shoqërues mashkull dhe u nënshtrohen kodeve të rrepta të veshjes.

Legjislacioni është bërë gjithnjë e më kufizues, me miratimin e fundit të ligjeve të “virtytit” që u ndalojnë grave të flasin jashtë shtëpisë së tyre . Kombet e Bashkuara kanë thënë se rregullat përbëjnë “aparteid gjinor”, ndërsa kanë raportuar gjithashtu rrahje publike me kamzhik dhe sulme brutale ndaj ish-zyrtarëve të qeverisë. Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara vendosi sanksione të rrepta ndaj Afganistanit në vitin 2021, më e rëndësishmja ishte ngrirja e aseteve me vlerë rreth 9 miliardë dollarë. Ndërsa Kina, Emiratet e Bashkuara Arabe, Uzbekistani dhe Pakistani kanë emëruar të gjithë ambasadorë në Kabul, Rusia është tani i vetmi vend që njeh qeverinë e talebanëve që nga rikthimi i tyre në pushtet pothuajse katër vjet më parë.

j.l./ dita