SHËNIM: Pesha e rëndë e boshit

A është jeta më e durueshme kur ‘e merr lehtë’, pa përgjegjësi, me gënjeshtrën në krah, apo kur ka peshën e përgjegjësive, ngarkesën e vraja-mendjes që sot të gjithë këshillojnë të shmanget, rëndesën e së vërtetës?

Milan Kundera flet në romanin “Lehtësia e padurueshme e qenies” për një jetë ku ngjarjet nuk përsëriten, ku gjithçka ndodh vetëm një herë — dhe kjo një herë, mund të jetë edhe asgjë. “Nuk kemi me çfarë ta krahasojmë sepse jetojmë vetëm një herë” – thotë ai pak a shumë.

Duke qenë kështu, a ka vërtet rëndësi ajo që zgjedhim, ndjejmë, humbasim apo duam në këtë jetë? A ia vlen të ndalemi gjatë me mendime dhe vendime mbi ngjarjet e saj, duke ditur që i krijojmë vetes kaq ngarkesë? A ia vlen pra, “ta marrim jetën seriozisht”?

Vetë libri i çeko-francezit të njohur që përzien historinë dhe psikologjinë, është një reflektim “serioz” mbi peshën dhe/ose kotësinë e jetës.

Mesazhi që ai përçon është i fortë dhe i heshtur: Liria që s’e shoqëron përgjegjësia bëhet e padurueshme. Dashuria pa rrënjë tek e vërteta, bëhet bosh. Dhe kështu vijmë te paradoksi: Një jetë “pa peshë” na del më e rëndë sesa një jetë me ngarkesat që folëm.

Në këtë kuptim, lehtësia e qenies – një jetë pa lidhje, pa përkushtim, pa të vërtetën – bëhet pikërisht ajo që nuk mund të durojmë.

Për shqiptarin e sotëm që jeton shpesh mes realitetesh të paqarta, marrëdhëniesh të brishta dhe zgjedhjesh që nuk ndihen kurrë përfundimtare, romani i Kundera-s ngre një pasqyrë të sinqertë: Nuk ka jetë pa dhimbje, por as lehtësi pa boshllëk.

Dhe ndoshta, thellë-thellë, secili prej nesh zgjedh barrën e vet, për të mos u tretur në lehtësinë që s’mban asgjë.

—-

Marrë nga “Këndi i Kryeredaktorit” që botohet në versionin print të gazetës DITA