Nga Ilir Demalia
Kriza shtatëmujore e mosformimit të qeverisë po i kushton Kosovës miliona euro dhe besueshmërinë ndërkombëtare
– Mosfunksionimi i institucioneve shtetërore në Kosovë për më shumë se shtatë muaj po shihet nga Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës si rrezik serioz për stabilitetin politik dhe ekonomik të vendit. Zvarritja e formimit të qeverisë ka bllokuar proceset reformuese dhe ka sjellë humbje të konsiderueshme financiare, duke dëmtuar imazhin e Kosovës si partner i besueshëm ndërkombëtar.
Sipas analizave të fundit të organizatave ekonomike, Kosova po humb mesatarisht rreth 2 milionë euro në muaj për shkak të projekteve të pezulluara dhe fondeve të papërdorura. Vetëm në gjashtë muajt e fundit, humbjet direkte në ekonomi vlerësohen në mbi 300 milionë euro, ndërsa më shumë se 600 milionë euro fonde evropiane janë pezulluar ose shtyrë pa afat.
Sektorët më të prekur janë infrastruktura, energjia, mjedisi dhe digjitalizimi, ndërsa investitorët e huaj kanë ngadalësuar projektet për shkak të pasigurisë politike.
Nga ana tjetër, BE dhe SHBA kanë paralajmëruar se vonesat e mëtejshme në formimin e qeverisë rrezikojnë të ndikojnë negativisht në marrëdhëniet strategjike me Kosovën. BE ka theksuar se pa institucione funksionale nuk mund të ketë qasje në fondet e Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor, ndërsa SHBA ka pezulluar përkohësisht dialogun strategjik me Prishtinën, duke e cilësuar situatën si “burim paqëndrueshmërie”.
Ekspertët paralajmërojnë se përveç dëmit ekonomik, vendi po humb edhe terren politik e diplomatik në rajon. Ndërsa Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi tashmë kanë përfituar fonde të reja nga BE, Kosova rrezikon të mbetet pas për shkak të krizës institucionale dhe mungesës së stabilitetit politik.
Analistët vlerësojnë se rikthimi i besimit të partnerëve ndërkombëtarë kërkon formimin urgjent të qeverisë, rifillimin e reformave dhe një angazhim të qartë në proceset integruese. Sipas tyre, çdo muaj pa qeveri e funksionale nënkupton humbje të reja financiare, rritje të pasigurisë dhe përkeqësim të pozitës ndërkombëtare të Kosovës.
