Imazhet e reja të publikuara të mërkurën nga teleskopi hapësinor James Webb i NASA-s po zbulojnë Neptunin dhe unazat e planetit të cilat janë të vështira për t’u zbuluar në një dritë të re.
“Kanë kaluar tre dekada që kur i pamë për herë të fundit këto unaza të zbehta dhe me pluhur, dhe kjo është hera e parë që i kemi parë ato në rrezet infra të kuqe”, tha në një intervistë Heidi Hammel, një eksperte e Neptunit dhe shkencëtare ndërdisiplinore në projektin Webb.
Përveç disa unazave të qarta dhe të ngushta, imazhet e Webb tregojnë brezat më të zbehta të pluhurit të Neptunit. Disa nga unazat nuk janë vëzhguar që kur Voyager 2 i NASA-s mori provën e parë fotografike të ekzistencës së unazave të Neptunit gjatë fluturimit të tij në 1989. I errët, i ftohtë dhe i rrahur nga erërat supersonike, Neptuni është planeti më i largët në sistemin tonë diellor. Planeti dhe fqinji i tij Urani njihen si “gjigandë akulli” sepse brendësia e tyre përbëhet nga elementë më të rëndë se gjigantët e gazit Jupiteri dhe Saturni, të cilët janë më të pasur me hidrogjen dhe helium, raporton CNN.
Në imazhet e reja, Neptuni duket i bardhë, në krahasim me pamjen tipike blu që ka në pamjet e kapura në gjatësi vale të dukshme të dritës. Kjo është për shkak se metani i gaztë, pjesë e përbërjes kimike të planetit, nuk duket blu në Kamerën me Infra të Kuqe afër të Webb-it . Gjithashtu të dukshme në imazhe janë retë metan-akulli, vija të ndritshme dhe pika që reflektojnë dritën e diellit përpara se të përthithet nga gazi metan. Është gjithashtu e mundur të dallohet një vijë e shndritshme dhe e hollë që rrethon ekuatorin e planetit, e cila mund të jetë “një nënshkrim vizual i qarkullimit atmosferik global që fuqizon erërat dhe stuhitë e Neptunit”, sipas njoftimit.
Webb kapi gjithashtu shtatë nga 14 hënat e njohura të Neptunit, duke përfshirë hënën e tij më të madhe, Tritonin, i cili lëviz rreth planetit në një orbitë të pazakontë prapa. Astronomët mendojnë se Tritoni ishte ndoshta një objekt në Brezin Kuiper një rajon i objekteve të akullta në skajin e sistemit diellor që ra në kontrollin gravitacional të Neptunit. Shkencëtarët planifikojnë të përdorin Webb-in për të studiuar më tej Tritonin dhe Neptunin në vitet e ardhshme. I vendosur 30 herë më larg nga dielli se Toka, Neptuni lëviz nëpër orbitën e tij diellore në rajonin e largët dhe të errët të sistemit të jashtëm diellor. Në atë distancë, dielli është aq i vogël dhe i zbehtë sa që mesdita në Neptun është e ngjashme me një muzg të zbehtë në Tokë, thuhet në njoftimin e lajmeve.
Webb është një mision më shumë se 10-vjeçar i drejtuar nga NASA, Agjencia Evropiane e Hapësirës dhe Agjencia Kanadeze e Hapësirës. Krahasuar me teleskopët e tjerë, pasqyra masive e observatorit hapësinor mund të shohë galaktika më të zbehta që janë më larg dhe ka potencialin të përmirësojë të kuptuarit e shkencëtarëve për origjinën e universit. Megjithatë, ai po përdor gjithashtu cilësinë e tij të qëndrueshme dhe të saktë të imazhit për të ndriçuar sistemin tonë diellor, me imazhet e Marsit, Jupiterit dhe tani Neptunit.
j.l./ dita
