Gadishulli Iberik dhe vendet e Ballkanit po luftojnë me shumë zjarre, në mes të një vale të nxehti, që kanë shkatërruar tashmë një pjesë të zonës turistike spanjolle të Las Medulas, një vend i trashëgimisë botërore të UNESCO-s.
Vala e të nxehtit që po përshkon Evropën ka bërë që institutet meteorologjike në Francë, Itali dhe deri në Shqipëri të lëshojnë alarme për valë të nxehti.
Në Francë, qyteti i Bordosë theu sot rekordin e të nxehtit me 41,6°C.
”Këto temperatura të larta, të cilat po fillojnë të mbërrijnë Mbretërinë e Bashkuar, janë çuditërisht të forta krahasuar me të dhënat historike. Megjithatë, valët e të nxehtit më të përhapura, më të gjata dhe më të shpeshta janë një pasojë e parashikueshme e rritjes së përqendrimeve të gazrave serrë në atmosferë, kryesisht për shkak të përdorimit tonë të lëndëve djegëse fosile”, shpjegon Richard Allan, një profesor në Universitetin e Readingut në Mbretërinë e Bashkuar.
“Intensiteti i valëve të të nxehtit të verës, si dhe kushtet ekstreme të motit, qofshin të thata apo të lagështa, do të vazhdojnë të përkeqësohen në mënyrë progresive derisa të kontrollojmë emetimet e gazrave serrë dhe të stabilizojmë ngrohjen globale”, shtoi ai, duke theksuar nevojën për t’u “përgatitur për një botë më të rrezikshme”.
Ministria italiane e Shëndetësisë lëshoi një alarm të kuq të hënën për shtatë qytete të mëdha, përfshirë Bolonjën dhe Firencen, pasi temperaturat pritet të rriten më tej në ditët në vijim. Njëmbëdhjetë qytete janë në alarm të kuq për të martën dhe 16 për të mërkurën.
Rreth 190 zjarrfikës dhe ushtria vazhdojnë të luftojnë një zjarr që ka shpërthyer që nga e shtuna në parkun përreth malit Vezuv, i cili është i mbyllur për turistët.
Një djalë katërvjeçar rumun vdiq nga goditja nga nxehtësia, disa ditë pasi u gjet pa ndjenja në makinën e familjes në Sardenjë.
Në Spanjë, vala e të nxehtit njëjavor, me temperatura që i afrohen 40°C, pritet të vazhdojë deri të dielën, sipas agjencisë lokale meteorologjike, dhe po shkakton zjarre të shumta.
”Rajoni i Castile dhe Leon, ku ndodhet Las Medulas, një ish-minierë ari romake e listuar nga UNESCO në vitin 1997, ka regjistruar 13 zjarre në vetëm tre ditë”, tha për shtypin Juan Carlos Suarez-Quinones, këshilltar mjedisor për këtë rajon veriperëndimor, duke theksuar se shumë prej tyre janë të qëllimshme.
Trashëgimia
Erërat po e bëjnë “shumë të vështirë” shuarjen e zjarrit, i cili po i shndërron pemët shekullore që mbulojnë vendin e Las Medulas në hi, dhe që ka shkaktuar katër lëndime të lehta, sipas të njëjtit burim.
“Do të duhen vite që peizazhi të rikuperohet”, u ankua Alfonso Fernandez, kryebashkiak i Carucedo, një qytet aty pranë, në një intervistë me radion ”Cadena Ser”.
Një zjarr tjetër pranë qytetit turistik të Tarifës në Spanjën jugore, i cili ishte nën kontroll të premten, është ndezur përsëri, duke detyruar evakuimin e 2 000 njerëzve, disa nga hotelet ose plazhet.
Portugalia fqinje po lufton me tre zjarre të mëdha të hënën. Më shqetësuesja ndodhet në Trancoso, në qendër, dhe ende po mobilizon më shumë se 650 zjarrfikës.
”Kjo shkaktoi gjashtë lëndime të lehta, përfshirë tre zjarrfikës”, sipas një raporti të Mbrojtjes Civile të cituar nga agjencia e lajmeve Lusa, e cila megjithatë vëren se situata po përmirësohet.
Në Francë, 20 departamente, kryesisht në perëndim dhe jug, u klasifikuan si në rrezik të lartë për zjarre nga Meteo-France të hënën, një ditë pasi zjarri masiv që përfshiu 16 000 hektarë në departamentin Aude u vu nën kontroll.
Në Turqi, më shumë se 2 000 njerëz u detyruan të evakuoheshin të hënën në provincën veriperëndimore të Çanakkalesë, ku një zjarr i dhunshëm shkatërroi shtëpitë dhe intoksikoi dhjetëra banorë.
Ballkani po mbinxehet
Një alarm i kuq për valën e nxehtësisë është gjithashtu në fuqi në disa rajone të Ballkanit Perëndimor, me temperatura që arrijnë 41°C në disa vende, në Bosnjën jugore, Malin e Zi dhe Shqipëri.
”Në Shqipëri, afërsisht 800 ushtarë u vendosën për të ndihmuar zjarrfikësit, ndërsa 14 zjarre ende digjen të hënën”, njoftoi Ministria e Mbrojtjes.
”Ata po ndihmohen nga shtatë helikopterë dhe bombardues uji nga EBA, Republika Çeke, Sllovakia, Kroacia dhe Greqia”, tha ai.
”Në këtë vend, gati 34 000 hektarë janë djegur që nga korriku në zjarre pothuajse të përditshme”, sipas Sistemit Evropian të Informacionit për Zjarret në Pyje (EFFIS).
Policia evakuoi turistët të hënën—500 sipas medieve lokale—nga zona natyrore e mbrojtur ”Syri i Kaltër”, një burim uji i njohur turistik rreth 20 kilometra pranë Sarandës, një vendpushim bregdetar në jug të vendit.
Në Malin e Zi fqinj, ushtria ndërhyri gjithashtu për të mbështetur zjarrfikësit në një zjarr të madh të nxitur nga erërat e forta që shpërthyen të hënën në veri të Podgoricës, kryeqytetit, duke detyruar disa familje të largoheshin nga shtëpitë e tyre, raportoi televizioni kombëtar RTCG.
Në Kroaci, një zjarr pyjor shkatërroi afërsisht 300 hektarë në rajonin e Jesenicës, pranë portit të Splitit, në jug.
ATA
U pervelofshi!