Temperaturat tejkaluan 50 gradë, korriku i vitit 2025 ishte i treti më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë

Pavarësisht një ndërprerjeje në serinë e rekordeve të nxehtësisë, korriku i vitit 2025 u rendit i treti për temperaturat më të larta të regjistruara ndonjëherë gjatë çdo muaji përkatës në Tokë, ndërsa ndryshimet klimatike vazhdojnë, tha sot Observatori Evropian i Kopernikut.

“Dy vjet pas qershorit më të nxehtë të regjistruar ndonjëherë, seria e fundit e rekordeve globale të temperaturës ka mbaruar – për momentin. Por kjo nuk do të thotë që ndryshimet klimatike janë ndalur”, tha Carlo Buondebo, Drejtor i Shërbimit të Ndryshimeve Klimatike të Kopernikut (C3S).

Ashtu si qershori, edhe korriku shënoi një rënie të lehtë. Ishte mesatarisht 1.25° Celsius më i ngrohtë se çdo korrik në epokën para-industriale (1850-1900), pak nën objektivin prej 1.5° Celsius të vendosur në Marrëveshjen e Parisit, i cili është tejkaluar pothuajse çdo muaj gjatë dy viteve të fundit.

Megjithatë, ishte ndër tre korrikët më të ngrohtë të regjistruar ndonjëherë. Rritja mesatare e temperaturës, megjithëse mund të duket e vogël, është e mjaftueshme, siç kanë treguar shkencëtarët, për të shkaktuar stuhi, valë të nxehti, thatësira dhe fenomene të tjera ekstreme meteorologjike, gjithnjë e më vdekjeprurëse dhe shkatërruese.

Temperaturat në korrik tejkaluan 50° Celsius jo vetëm në Gjirin Persik dhe Irak, por edhe në Turqi për herë të parë; shirat e rrëmbyeshëm vranë qindra njerëz në Kinë dhe Pakistan; zjarret dogjën mijëra hektarë bimësi, kryesisht në Kanada. Në Spanjë, më shumë se një mijë vdekje iu atribuan nga një institut publik nxehtësisë në korrik, një numër që u rrit me rreth 50% krahasuar me vitin 2024.

Vazhdon të ekzistojë një gjendje emergjence, vuri në dukje Buondebo, ndërsa bota vazhdon të djegë më shumë naftë, më shumë qymyr dhe më shumë gaz. Djegia e lëndëve djegëse fosile çliron CO2 në atmosferë. “Nëse nuk i stabilizojmë shpejt përqendrimet e gazrave serrë në atmosferë, duhet të presim jo vetëm rekorde të reja të temperaturës, por edhe ndikime përkeqësuese, dhe duhet të përgatitemi.”

Temperaturat mesatare llogariten bazuar në miliarda matje nga satelitët dhe stacionet meteorologjike në tokë dhe në det. Të dhënat historike të observatorit Koperniku filluan të mblidhen në vitin 1940.

Muajin e kaluar, 11 vende ose rajone regjistruan korrikun e tyre më të ngrohtë që nga të paktën viti 1970, shtatë në Azi (Kina, Japonia, Koreja e Veriut, Taxhikistani, Butani, Brunei, Malajzia), sipas llogaritjeve të Agence France-Presse bazuar në këto të dhëna. Pa thyer rekordet e mëparshme të verës, pjesa më e madhe e Evropës, veçanërisht vendet nordike, përjetuan muaj vere me temperatura mbi, ose shumë mbi, nivelet normale.

Kësaj iu shtua thatësira rekord në vendet evropiane dhe vendet mesdhetare midis 1 dhe 10 korrikut, e paprecedentë që nga fillimi i vëzhgimeve të specieve në vitin 2012, sipas një analize të AFP bazuar në të dhënat e disponueshme nga Observatori Evropian i Thatësirës (EDO).

Në të kundërt, temperaturat ishin nën normalen për sezonin në Amerikën e Veriut dhe të Jugut, Indi, pjesë të Australisë dhe Afrikës, si dhe në Antarktidë. Në sipërfaqen e oqeanit, korriku i vitit 2025 ishte gjithashtu i treti më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë. Megjithatë, rekordet u thyen në disa vende: në Norvegji, në disa pjesë të Detit të Veriut, nga Atlantiku i Veriut deri në Francën perëndimore dhe Britaninë.

Muajin e kaluar, shtrirja e akullit detar Arktik ishte 10% nën mesataren, e dyta më e keqja në 47 vjet vëzhgimesh satelitore, duke barazuar në thelb vitet 2012 dhe 2021. Në Antarktidë, shtrirja e akullit detar u rendit e treta më e ulët e çdo korriku të regjistruar ndonjëherë.

j.l./ dita