Donald Trump e filloi bisedën e tij me Vladimir Putinin me një kërkesë të thjeshtë: një armëpushim 30-ditor në tokë, det dhe ajër, për të cilin Ukraina tashmë ka rënë dakord, si një masë fillestare për të ecur drejt paqes.
Në vend të kësaj, ajo që presidenti amerikan mori nga Putini ishin pyetje, gjysmë-oferta dhe lëshime të kufizuara – dhe, mbi të gjitha, një kërkesë e jashtëzakonshme nga lideri rus për të dobësuar Ukrainën, duke e bërë qesharake çdo marrëveshje paqeje.
“Kushti kyç” për zgjidhjen e konfliktit, tha Kremlini në një deklaratë pas telefonatës, duhet të jetë “ndalimi i plotë i ndihmës ushtarake të huaj dhe dhënia e informacionit të inteligjencës për Kievin”.
Kjo do të thotë ndalimi i mbështetjes ushtarake jo vetëm nga SHBA, por edhe nga të gjithë mbështetësit e huaj të Ukrainës, përfshirë Britaninë, Francën dhe të gjithë ata që po planifikojnë një “forcë sigurie” pas konfliktit për t’i garantuar Ukrainës mbrojtje afatgjatë, duke e lejuar të hapë portet dhe aeroportet e saj dhe të sigurojë furnizimin me shërbime bazë.
Kjo është një pozitë që Ukraina nuk mund ta pranojë aspak. Kievi ka kaluar tre vjet duke luftuar kundër Rusisë, duke pësuar dhjetëra mijëra viktima dhe duke parandaluar me sukses një pushtim të plotë të vendit – megjithëse me humbjen e rreth një të pestës së territorit të tij, të cilin e pranon se nuk mund ta rimarrë me forcë.
Kërkesa është aq e guximshme, saqë është e vështirë të besohet se Putini është plotësisht serioz. “Duket sikur rusët po projektojnë dëshirat e tyre,” tha Matthew` Savill, një analist në institutin “Royal United Services Institute”, duke përshkruar pozicionin e Kremlinit si “të papajtueshëm” me planin e sigurisë të udhëhequr nga Evropa.
Ende nuk është e qartë se sa fort Trump e shtyu përpara propozimin e plotë për armëpushimin 30-ditor, i cili ishte negociuar një javë më parë me Ukrainën nga Sekretari i tij i Shtetit, Marco Rubio. Lord Ricketts, një ish-këshilltar i sigurisë kombëtare në Mbretërinë e Bashkuar, tha: “Duhet të dimë si reagoi Trump ndaj kësaj. Por mund të supozojmë vetëm se u krijua për të siguruar një refuzim nga Zelenskyy, duke e hequr presionin nga Putini.”
Liderët kryesorë evropianë nuk u dukën shumë të impresionuar. Udhëheqësit e Francës dhe Gjermanisë, gjatë një konference për shtyp, ripohuan mbështetjen e tyre të vazhdueshme për Ukrainën. “Ne do të vazhdojmë të mbështesim ushtrinë ukrainase në luftën e saj të rezistencës,” tha presidenti francez, Emmanuel Macron, duke folur pranë kancelarit gjerman, Olaf Scholz.
Ajo që Trump arriti të merrte ishte diçka shumë më modeste se një armëpushim i plotë: një angazhim i menjëhershëm nga Putini për të ndaluar bombardimin e infrastrukturës energjetike të Ukrainës, nëse Kievi do të “përmbahej në mënyrë të ndërsjellë” nga sulmet e ngjashme.
Gjatë tre viteve të fundit, Rusia ka bombarduar vazhdimisht centralet e energjisë të Ukrainës, deri në pikën ku ka mbetur shumë pak prodhim energjie që nuk është bërthamor – shumë i rrezikshëm edhe për forcat e Moskës për ta sulmuar. Ukraina, ndërkohë, po kërkohet të ndalojë një fushatë destabilizuese të sulmeve ndaj rafinerive në territorin rus, e cila ka ende potencial të vazhdojë – megjithatë, çdo ulje e intensitetit të luftimeve është e mirëpritur.
Orysia Lutsevych, një eksperte për Ukrainën në “Chatham House”, shtoi se me ardhjen e pranverës, Kievi nuk përfiton shumë nga një ndalesë 30-ditore e sulmeve energjetike. Ajo e përshkroi ofertën e Putinit si “një lloj gjesti vullneti të mirë për të mbajtur Trumpin të interesuar dhe për të fituar një çmim më të madh: braktisjen e Ukrainës nga SHBA”.
Megjithatë, Shtëpia e Bardhë tha se të dyja palët do të fillonin “negociata teknike mbi zbatimin e një armëpushimi detar”. Vetë Trump shtoi se kjo erdhi “me mirëkuptimin se do të punojmë shpejt për të arritur një armëpushim të plotë”, megjithëse ky aspekt i fundit u errësua nga Rusia.
Në vend të kësaj, Kremlini theksoi se Ukraina do të mbetej jashtë bisedimeve. “Liderët konfirmuan synimin e tyre për të vazhduar përpjekjet për të arritur një zgjidhje për Ukrainën në mënyrë bilaterale,” negociata që gjithashtu i rikthen legjitimitetin një vendi agresor, krimet e luftës të të cilit e kanë lënë të izoluar dhe të sanksionuar nga Perëndimi.
Pozitivja është se bisedimet po vazhdojnë, por shqetësimi është se Rusia mund t’i përdorë ato për të përçarë SHBA-në nga Evropa. Ndërkohë, Trump dhe Putin gjithashtu ranë dakord të organizojnë ndeshje hokeji mbi akull mes lojtarëve nga ligat amerikane dhe ruse. Prapëseprapë, pak të paktën, nuk ndalet këtu./ The Guardian.
