Tragjedia me 47 viktima në natën e Vitit të Ri në Crans-Montana në Zvicër nuk ishte vetëm çështje fati, por edhe çështje kimie dhe fizike e materialeve. Dëshmitë e të mbijetuarve, që përshkruajnë një zjarr “të shpejtë” që “mbushi” ajrin në më pak se 60 sekonda, i çojnë hetuesit në një drejtim: përbërjen e tavanit të bodrumit.
Shkëndijat nga fishekzjarrët mund të kenë shkaktuar një reaksion zinxhir në një mbulesë shumë të ndezshme, duke e shndërruar pistën në një furrë.
Cilat janë rregulloret e sigurisë në Zvicër?
Në zemër të gjetjeve teknike është shkuma poliuretani e përdorur për izolimin e zhurmave. Nëse nuk trajtohet me aditivë rezistentë ndaj flakës, ky material plastik jo vetëm që digjet jashtëzakonisht shpejt, por gjithashtu i nënshtrohet një procesi lëngëzimi: të ashtuquajturit “pikë djegëse”. Ata që ishin të pranishëm përshkruan një “shi” të vërtetë zjarri që binte nga lart, duke e bërë të pamundur ikjen dhe duke ndezur menjëherë rrobat sintetike të të pranishmëve.
Përveç nxehtësisë, vrasësi tjetër i madh ishte tymi. Djegia e poliuretanit çliron monoksid karboni dhe cianur hidrogjeni, një gaz që mund t’i lërë personat pa ndjenja pas vetëm dy ose tre frymëmarrjesh. Në një mjedis bodrumi me ventilim të kufizuar, përqendrimi i këtyre tymrave i shndërroi rrugët e ikjes në korridore vdekjeprurëse dhe pa rrugëdalje.
Rregulloret zvicerane të sigurisë (AICAA/VKF) janë kategorike në lidhje me klasifikimin e materialeve për hapësirat publike nëntokësore. Strukturat duhet të jenë të veshura me materiale të certifikuara si RF1 ose RF2, që do të thotë se ato nuk janë të djegshme ose kanë rrezik minimal zjarri. Hetimi tani do të përcaktojë nëse panelet akustike të instaluara i plotësonin këto standarde apo nëse ato thjesht mbushnin shkumë, pa rezistencë ndaj zjarrit.
j.l./ dita
