AktualitetBote

Zbardhen prapaskenat e darkës Trump-Xi në Shtëpinë e Bardhë, emrat që u ulën në të njëjtën tryezë

Një mbrëmje simbolike në Shtëpinë e Bardhë bashkoi presidentin amerikan Donald Trump dhe homologun e tij kinez Xi Jinping, në përmbyllje të një dite bisedimesh për të ardhmen e marrëdhënieve SHBA-Kinë.

Contents

Të dy udhëheqësit shkëmbyen mesazhe për bashkëpunim, stabilitet dhe nevojën për të shmangur përplasjet mes dy fuqive të mëdha. Trump deklaroi se marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Pekinit “nuk kanë qenë kurrë më mirë”, ndërsa Xi Jinping u bëri thirrje të dy vendeve të gjejnë “një mënyrë të re që vendet e mëdha të bashkëjetojnë”.

Darka shtetërore në nder të presidentit kinez mblodhi më shumë se 100 të ftuar dhe u shndërrua në një skenë ku përveç diplomacisë u shfaq edhe pesha ekonomike dhe teknologjike e Shteteve të Bashkuara. Në të njëjtën tryezë u ulën disa prej emrave më të njohur të Silicon Valley dhe Wall Street, mes tyre Jensen Huang i Nvidia-s, Lisa Su e AMD-së, Tim Cook i Apple, Sam Altman i OpenAI, Mark Zuckerberg, Jeff Bezos, Elon Musk dhe Sundar Pichai. Reuters konfirmoi listën e gjerë të të ftuarve, e cila përfshinte drejtues të kompanive kryesore amerikane të teknologjisë dhe financës.

- Publicitet -

Pritje me tapet të kuq në Shtëpinë e Bardhë

Donald Trump priti Xi Jinping në Shtëpinë e Bardhë për darkën shtetërore, momenti më simbolik i një dite të mbushur me takime dhe ceremoni.

Presidentit kinez iu rezervua një pritje me tapet të kuq, ndërsa Trump dhe Xi, së bashku me bashkëshortet e tyre, u shfaqën para kamerave dhe shtrënguan duart përpara se të hynin në Shtëpinë e Bardhë.

Vizita u zhvillua në një moment kur marrëdhëniet mes dy fuqive vazhdojnë të karakterizohen njëkohësisht nga përpjekjet për të ruajtur komunikimin dhe nga konkurrenca në tregti, teknologji, inteligjencë artificiale dhe çështjen e Tajvanit.

Darka shërbeu kështu edhe si një mundësi për të përcjellë një imazh të marrëdhënieve më të qëndrueshme, ndërsa çështjet më të vështira të marrëdhënieve dypalëshe mbeten ende në tryezën e negociatave.

Xi: “Le të gjejmë një mënyrë të re që vendet e mëdha të bashkëjetojnë”

Duke folur para të ftuarve në darkë, Xi Jinping theksoi se Shtetet e Bashkuara dhe Kina mund të gjejnë terren të përbashkët dhe u bëri thirrje të dyja palëve të veprojnë me përgjegjësi.

“Synimet e Shteteve të Bashkuara dhe Kinës mund të përforcojnë njëra-tjetrën dhe të dyja palët duhet të veprojnë me përgjegjësi”, tha presidenti kinez.

Xi kërkoi që të dyja vendet të eksplorojnë “një qasje të re ndaj mënyrës se si bashkëjetojnë vendet e mëdha” dhe foli për nevojën e ndërtimit të një marrëdhënieje të karakterizuar nga “stabiliteti strategjik”.

Duke iu referuar bisedimeve me Trump, presidenti kinez tha se dy udhëheqësit kishin pasur “shkëmbime të sinqerta dhe të thella pikëpamjesh”, të cilat, sipas tij, kishin forcuar mirëkuptimin mes dy vendeve.

Në fjalimin e tij, Xi zgjodhi gjithashtu të kujtonte momente të historisë së përbashkët amerikano-kineze. Ai iu referua bashkëpunimit të dy vendeve gjatë Luftës së Dytë Botërore kundër Japonisë, si dhe diplomacisë së “ping-pongut”, e cila ndihmoi në hapjen e rrugës drejt afrimit SHBA-Kinë gjatë presidencës së Richard Nixon.

Xi e përfundoi fjalimin me një dolli për shëndetin e Donald dhe Melania Trump dhe për përparimin e vazhdueshëm të marrëdhënieve dypalëshe.

Trump: “Nuk kemi bërë kurrë kaq mirë më parë”

Donald Trump mbajti një ton veçanërisht pozitiv gjatë darkës, duke falënderuar Xi Jinping për vizitën në Shtetet e Bashkuara.

“Nuk e kemi pasur kurrë kaq mirë më parë”, tha Trump, duke iu referuar marrëdhënieve mes dy vendeve.

Fjalimi i presidentit amerikan kishte një karakter më të afërt me një darkë shtetërore sesa me një deklaratë formale politike. Trump iu referua rëndësisë historike të marrëdhënieve mes Uashingtonit dhe Pekinit dhe potencialit për bashkëpunim.

Në një moment spontan, ai iu referua edhe hapësirës së re të eventeve në Shtëpinë e Bardhë, e cila është ende në ndërtim, duke i ftuar të pranishmit ta vizitonin.

“Kushdo që dëshiron të ecë nëpër një kantier ndërtimi të pastër dhe të shndritshëm, është një nder ta bëjë këtë”, tha Trump.

Në fund të mbrëmjes, presidenti amerikan i dhuroi Xi Jinping një skulpturë të një shqiponje tullace, simbolit kombëtar të Shteteve të Bashkuara, duke thënë se ajo përfaqësonte “shpirtin e lirë dhe në ngritje të Amerikës”.

Në të njëjtën tryezë, elita e teknologjisë amerikane

Përtej ceremonisë diplomatike, darka kishte edhe një dimension të fortë ekonomik dhe teknologjik.

Mes të ftuarve ishin drejtuesit e kompanive që ndodhen në qendër të garës globale për inteligjencën artificiale, çipat e avancuar dhe teknologjitë e gjeneratës së re.

Jensen Huang i Nvidia-s, Lisa Su e AMD-së dhe Sam Altman i OpenAI ishin ndër figurat kryesore të teknologjisë. Në listë ishin gjithashtu Tim Cook i Apple, Mark Zuckerberg i Meta-s, Sundar Pichai i Alphabet dhe Google, Satya Nadella i Microsoft, Jeff Bezos i Amazon dhe Elon Musk.

Në këtë kuptim, imazhi i darkës ishte simbolik: kompanitë që janë në qendër të revolucionit teknologjik u ulën në të njëjtën tryezë me udhëheqësit e dy ekonomive më të mëdha të botës, në një kohë kur inteligjenca artificiale po shndërrohet në një nga fushat kryesore të konkurrencës ekonomike dhe gjeopolitike.

Në listën e të ftuarve ishin edhe drejtues të fuqishëm të sektorit financiar dhe të biznesit, mes tyre Jamie Dimon i JPMorgan Chase, Jane Fraser e Citigroup, Steven Schwartzman i Blackstone, David Solomon i Goldman Sachs, Michael Miebach i Mastercard, Larry Fink i BlackRock dhe Michael Dell i Dell Technologies.

Armëpushimi tregtar zgjatet, por negociatat vazhdojnë

Në sfondin e ceremonisë në Shtëpinë e Bardhë, Shtetet e Bashkuara dhe Kina kanë rënë dakord për zgjatjen e armëpushimit tregtar, por pa zgjidhur çështjet më të vështira të marrëdhënieve ekonomike.

Sekretari i Thesarit i SHBA-së, Scott Bessent, tha se të dyja palët kishin rënë dakord të zgjasnin me dy muaj një marrëveshje tregtare që i dha fund luftës tregtare të vitit të kaluar. Reuters raportoi se zgjatja synon t’u japë Uashingtonit dhe Pekinit më shumë kohë për negociatat mbi çështjet ekonomike.

Zgjatja nuk nënkupton një marrëveshje përfundimtare. Çështje si tarifat, blerjet kineze, furnizimi me metale të rralla dhe kufizimet teknologjike mbeten pjesë e negociatave.

Për kompanitë, kjo do të thotë se tarifat mbeten për momentin në nivele më të ulëta, por kuadri i marrëdhënieve tregtare vazhdon të varet nga negociatat politike mes dy vendeve.

Reuters e përshkroi marrëveshjen si një zgjatje të përkohshme, ndërsa bisedimet për një marrëveshje më të gjerë vazhdojnë.

Tajvani, një tjetër pikë e ndjeshme

Në bisedimet me Trump, Xi Jinping ngriti edhe çështjen e Tajvanit.

Sipas agjencisë zyrtare kineze të lajmeve, Xi shprehu shpresën që Shtetet e Bashkuara ta “trajtojnë çështjen e Tajvanit me kujdes”. Pekini ka kërkuar prej kohësh që Uashingtoni të kundërshtojë pavarësinë e ishullit.

Çështja mbetet një prej pikave më të ndjeshme në marrëdhëniet SHBA-Kinë. Uashingtoni ka ruajtur politikën e tij ekzistuese ndaj Tajvanit, ndërsa Pekini e konsideron ishullin pjesë të territorit të tij.

Para vizitës, Reuters raportoi se Xi pritej të kërkonte nga Trump edhe kufizimin e shitjeve amerikane të armëve për Tajvanin, ndërsa Uashingtoni vazhdon të mbajë qëndrimin se politika e tij ndaj ishullit nuk ka ndryshuar.

“Kurthi i Tukididit”

Në fjalimin e tij, Xi iu referua edhe një herë “Kurthit të Tukididit”, konceptit të përdorur në marrëdhëniet ndërkombëtare për të përshkruar rrezikun e përplasjes mes një fuqie në ngritje dhe një fuqie të konsoliduar.

Xi tha se ky rrezik mund të kapërcehet dhe argumentoi se Shtetet e Bashkuara dhe Kina kanë interesa të përbashkëta që mund të shërbejnë si bazë për bashkëpunim.

Ai nënvizoi se të dyja palët kanë diçka për të fituar nga bashkëpunimi dhe diçka për të humbur nga përballja. Në këtë kuadër, presidenti kinez bëri thirrje për dialog të rregullt ushtarak dhe mekanizma më të fortë për parandalimin e krizave.

Referenca ndaj “Kurthit të Tukididit” vjen në një kohë kur rivaliteti mes dy vendeve shtrihet përtej tregtisë, duke përfshirë teknologjinë, inteligjencën artificiale, sigurinë dhe çështjet ushtarake. Reuters e renditi këtë referencë të Xi mes treguesve të tensioneve që vazhdojnë të ekzistojnë pavarësisht toneve pozitive të vizitës.

Trump, nga ana e tij, iu referua historisë së përbashkët të të dy vendeve për të nxjerrë në pah mundësinë e bashkëpunimit dhe përmendi aleancën amerikano-kineze gjatë luftës kundër Japonisë.

Inteligjenca artificiale, fusha e re e rivalitetit

Pas imazhit të ceremonisë dhe darkës shtetërore qëndron një prej çështjeve më të rëndësishme për të ardhmen e marrëdhënieve mes dy fuqive: inteligjenca artificiale.

Shtetet e Bashkuara dhe Kina po garojnë për zhvillimin e modeleve më të avancuara të inteligjencës artificiale, infrastrukturës së nevojshme dhe çipave që i fuqizojnë këto sisteme.

Gjatë takimit, të dy udhëheqësit folën për nevojën e dialogut mbi inteligjencën artificiale dhe menaxhimin e rreziqeve që lidhen me këtë teknologji.

Xi Jinping tha se të dy vendet mund të shkëmbejnë pikëpamje mbi përfitimet dhe rreziqet e inteligjencës artificiale, ndërsa theksoi nevojën që zhvillimi i saj të mbetet nën kontrollin njerëzor.

Në anën tjetër, gara teknologjike mes dy vendeve po bëhet gjithnjë e më strategjike. Kompanitë amerikane janë në krye të zhvillimit të shumë prej teknologjive të avancuara të IA-së, ndërsa kompanitë kineze po investojnë masivisht në kërkim, infrastrukturë dhe modele vendase. Reuters e identifikoi inteligjencën artificiale si një prej temave qendrore të samitit Trump-Xi.

Një darkë diplomatike, por edhe një demonstrim i fuqisë teknologjike

Darka në Shtëpinë e Bardhë ishte një shfaqje e fuqisë ekonomike dhe teknologjike amerikane, por njëkohësisht nxori në pah kontradiktat që vazhdojnë të ekzistojnë në marrëdhëniet Uashington-Pekin.

Nga njëra anë, të dyja qeveritë po përpiqen të mbajnë të hapura kanalet e komunikimit dhe të zgjasin armëpushimin tregtar. Nga ana tjetër, konkurrenca për teknologjinë, çipat dhe inteligjencën artificiale vazhdon.

Prania e emrave më të rëndësishëm të Silicon Valley dhe Wall Street i dha darkës edhe një dimension ekonomik. Jensen Huang, Sam Altman, Mark Zuckerberg, Jeff Bezos, Elon Musk, Tim Cook, Sundar Pichai dhe drejtues të tjerë të kompanive të mëdha amerikane u ulën në të njëjtën tryezë me udhëheqësit politikë të Uashingtonit dhe Pekinit.

Lista e të ftuarve e publikuar nga Shtëpia e Bardhë përfshinte gjithashtu drejtues të institucioneve amerikane, figura të administratës Trump, gjyqtarë të Gjykatës së Lartë dhe drejtues të kompanive të mëdha të industrisë, financës, energjisë dhe shëndetësisë.

Në këtë kuptim, darka nuk ishte vetëm një moment ceremonial. Ajo u zhvillua në një periudhë kur kompanitë amerikane të teknologjisë janë pjesë e drejtpërdrejtë e debatit mbi politikat e eksportit, çipat e avancuar dhe konkurrencën me Kinën.

Arabella Kushner, një tjetër moment simbolik

Mes të ftuarve ishte edhe 15-vjeçarja Arabella Kushner, vajza e Ivanka Trump dhe Jared Kushner.

Arabella u vendos në rreshtat e parë të të ftuarve dhe prania e saj tërhoqi vëmendje edhe për shkak të lidhjes së saj të veçantë me kulturën kineze. Ajo ka mësuar mandarinisht që në moshë të vogël dhe më parë ka pasur një moment të njohur publik me Xi Jinping.

Në vitin 2017, gjatë vizitës së Donald Trump në Pekin, presidenti amerikan i kishte treguar Xi Jinping një video të Arabellës, e cila atëherë ishte ende fëmijë, duke kënduar dhe recituar poezi kineze në gjuhën mandarine.

Xi kishte vlerësuar atëherë aftësitë e saj në gjuhën kineze.

Në darkën e Shtëpisë së Bardhë, Arabella ishte pranë nënës së saj, Ivanka Trump, zëvendëspresidentit J.D. Vance dhe bashkëshortes së tij, Usha Vance, ndërsa delegacioni kinez mbërriti në Shtëpinë e Bardhë.

Prania e saj i dha ceremonisë edhe një element simbolik, duke rikthyer një lidhje të krijuar vite më parë mes familjes Trump dhe presidentit kinez.

Edhe menuja e darkës ishte konceptuar për të pasur një element lidhës mes dy kulturave.

Sipas zyrës së Zonjës së Parë Melania Trump, vakti përmbante tre pjata me përbërës amerikanë dhe ndikime delikate kineze.

Darka nisi me një dolli me “Blanc de Noir” të Schramsberg, e lidhur me “Dollinë për Paqe” historike të shkëmbyer nga presidenti amerikan Richard Nixon dhe kryeministri kinez Zhou Enlai në Pekin në vitin 1972.

Pjata e parë përfshinte velute me kungull të verdhë dhe frikase me kërpudha të egra, të shoqëruara me pançetë krokante dhe vaj qepësh të njoma.

Më pas u shërbye levrek i mbuluar me susam, i shoqëruar me bok choy të gatuar ngadalë, patëllxhan të pjekur dhe një salcë jeshile.

Për ëmbëlsirë, menuja përfshinte krem brûlée me vanilje dhe komposto qershie të thartë, të vendosur mbi frangipane arrash dhe të shoqëruar me akullore me mjaltë nga Shtëpia e Bardhë.

Kush ishte në darkën e Trump për Xi Jinping?

Në mesin e të ftuarve ishin figura të administratës amerikane, delegacioni kinez, familjarë të presidentit Trump dhe drejtuesit e kompanive më të mëdha amerikane.

Udhëheqës dhe zyrtarë amerikanë

Presidenti Donald Trump, Zonja e Parë Melania Trump, presidenti kinez Xi Jinping dhe Peng Liyuan.

Në darkë morën pjesë gjithashtu zëvendëspresidenti J.D. Vance dhe Zonja e Dytë Usha Vance, Sekretari i Shtetit Marco Rubio, shefja e Shtabit të Shtëpisë së Bardhë Susie Wiles, ambasadori amerikan në Kinë David Perdue, Sekretari i Thesarit Scott Bessent, Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth dhe Përfaqësuesi i Tregtisë së SHBA-së, Jamieson Greer.

Në listën e zyrtarëve ishin gjithashtu kryetari i Dhomës së Përfaqësuesve Mike Johnson, Sekretari i Tregtisë Howard Lutnick, kryetari i Rezervës Federale, Kevin Warsh, drejtori i CIA-s John Ratcliffe, i dërguari special për Lindjen e Mesme Steve Witkoff, këshilltari i Sigurisë Kombëtare Stephen Miller, Sekretari i Energjisë Chris Wright, Sekretari i Shëndetësisë Robert F. Kennedy Jr., Sekretarja e Arsimit Linda McMahon, Sekretari i Brendshëm Doug Burgum dhe Sekretari i Transportit Sean Duffy.

Në listën e të ftuarve ishin edhe kryetari i Gjykatës së Lartë, John Roberts, si dhe gjyqtarët Amy Coney Barrett dhe Brett Kavanaugh.

Delegacioni kinez

Nga pala kineze morën pjesë Cai Qi, anëtar i Komitetit të Përhershëm të Byrosë Politike dhe shef i stafit të Xi Jinping, ministri i Jashtëm Wang Yi, zëvendëskryeministri He Lifeng, Zeng Sanzhi, kryetar i Komisionit Kombëtar të Zhvillimit dhe Reformës, ministri i Tregtisë Wang Wentao, zëvendësministri ekzekutiv i Punëve të Jashtme Ma Zhaoxu dhe ambasadori kinez në Shtetet e Bashkuara, Xie Feng.

Familja Trump

Në darkë ishin edhe Ivanka Trump, Eric Trump dhe bashkëshortja e tij Lara Trump, Tiffany Trump dhe bashkëshorti i saj Michael Boulos, si dhe Arabella Kushner.

Drejtuesit e teknologjisë

Mes emrave më të njohur të Silicon Valley ishin Jensen Huang i Nvidia-s, Lisa Su e AMD-së, Tim Cook i Apple, Sam Altman i OpenAI, Greg Brockman, Mark Zuckerberg, Elon Musk, Jeff Bezos, Sundar Pichai, Satya Nadella dhe Sergey Brin.

Në listë ishin gjithashtu drejtues të Zoom, Boeing dhe institucioneve të tjera të rëndësishme të teknologjisë dhe industrisë amerikane.

Wall Street dhe biznesi

Darka mblodhi edhe emra të fuqishëm të financës dhe biznesit amerikan, mes tyre Larry Fink i BlackRock, Steven Schwartzman i Blackstone, Jamie Dimon i JPMorgan Chase, Michael Dell i Dell Technologies, Mary Barra e General Motors, David Solomon i Goldman Sachs, Jane Fraser e Citigroup, Darren Woods i Exxon Mobil, Albert Bourla i Pfizer, Bernard Arnault i LVMH, Ryan McInerney i Visa-s dhe Michael Miebach i Mastercard.

Lista e gjerë e të ftuarve tregoi edhe dimensionin ekonomik të vizitës së Xi Jinping në Uashington, në një kohë kur marrëdhëniet mes dy vendeve ndikojnë drejtpërdrejt në tregtinë globale, zinxhirët e furnizimit dhe zhvillimin e teknologjive të reja.

Në fund, darka në Shtëpinë e Bardhë përcolli dy mesazhe që bashkëjetuan gjatë gjithë vizitës: dëshirën e Uashingtonit dhe Pekinit për të shmangur një përshkallëzim të marrëdhënieve dhe vazhdimin e konkurrencës së fortë mes tyre në tregti, teknologji, inteligjencë artificiale dhe siguri.

Ceremonia solli pamjen e një marrëdhënieje më të ngrohtë mes Trump dhe Xi, por çështjet që ndajnë dy fuqitë mbeten ende pjesë e negociatave dhe të rivalitetit të tyre strategjik.

j.l./ dita

Shpërndaje këtë artikull