Është ndarë sot më 5 tetor çmimi Nobel për Mjekësinë, teksa fitues janë shpallur tre shkencëtarë.
Ata janë Karl Deisseroth, Peter Hegemann dhe Georg Nagel.
Çmimi Nobel në Fiziologji ose Mjekësi për vitin 2026 u është dhënë tre shkencëtarëve, Karl Deisseroth, Peter Hegemann dhe Georg Nagel, për punën e tyre mbi kanalet jonike të aktivizuara nga drita dhe zhvillimin e optogjenetikës.
Hegemann dhe Nagel zbuluan një proteinë të njohur si kanalrodopsinë, e cila mund të aktivizohet nga drita dhe të ndikojë në aktivitetin e qelizave nervore. Më pas, Karl Deisseroth e shndërroi këtë zbulim në një mjet që lejon kontrollin e qelizave nervore përmes dritës, duke hapur një rrugë të re në studimin e trurit dhe funksionimit të sistemit nervor.
Sipas Komitetit Nobel, kjo punë ka hedhur themelet për një epokë të re në neuroshkencë. Optogjenetika u ka mundësuar studiuesve të kontrollojnë me saktësi aktivitetin e neuroneve dhe të studiojnë sesi funksionojnë rrjetet nervore që lidhen me kujtesën, ndjenjat dhe sjelljen.
Zbulimet e tre shkencëtarëve kanë ndryshuar mënyrën sesi studiuesit mund të hetojnë funksionimin e trurit. Duke përdorur proteina të ndjeshme ndaj dritës, shkencëtarët mund të aktivizojnë ose çaktivizojnë neurone të caktuara dhe të vëzhgojnë pasojat e këtij ndryshimi. Kjo ka krijuar mundësi të reja për të kuptuar më mirë mekanizmat biologjikë që qëndrojnë pas proceseve komplekse të trurit.
Çmimi për Deisseroth, Hegemann dhe Nagel vlerëson kështu një zbulim themelor që ka ndikuar në zhvillimin e neuroshkencës moderne dhe ka ofruar mjete të reja për studimin e lidhjes mes aktivitetit të trurit, kujtesës, emocioneve dhe sjelljes.
j.l./ dita
