Në një artikull të posaçëm të BBC Travel, rrjeti prestigjioz britanik sjell në qendër të vëmendjes një aspekt të veçantë të kulturës shqiptare: rolin e pazëvendësueshëm të gjysheve në ruajtjen dhe transmetimin e traditave kulinare.
Sipas BBC-së, gjyshet shqiptare mbeten “arkivat e gjalla” të recetave shekullore, duke vijuar t’u mësojnë brezave të rinj artin e gatimit tradicional, metodat e vjetra dhe shijet që kanë kaluar nga një brez në tjetrin.
Artikulli nënvizon se, ndonëse koha ka ndryshuar ritmin e jetesës dhe mënyrën e të ushqyerit, shumë familje shqiptare vazhdojnë të mbështeten te urtësia dhe mjeshtëria e gjysheve për të ruajtur identitetin e tyre kulturor. Nga gatimet festive, te recetat e zonave të veçanta dhe te mënyrat tradicionale të përpunimit të produkteve, gjyshet përshkruhen si një ura të gjalla lidhëse mes së shkuarës dhe së tashmes.
Për BBC-në, ky fenomen është një histori suksesi kulture: një vend i vogël, por me një trashëgimi të pasur, që nuk humbet në kohë falë përkushtimit të grave të moshuara që vazhdojnë të gatuajnë “si dikur”, duke e bërë kuzhinën shqiptare pjesë të identitetit kolektiv të vendit.
Po, BBC Travel ka shkruar per gjyshet shqiptare qe bejne cudira me gatimet e tyre tradicionale, qe me shume se per shijen e mrekullueshme, jane gatime qe beheshin ne kushtet e mbijeteses, per te mbushur barkun dhe per te mbajtur.
Por keto shkrime, jane nje pike ne oqeanin e shkrimeve te pafundme, qe mediat britanike bejne per “cunat e Londres”; per kriminalitetin shqiptar; per trafikantet e qenieve njerezore dhe te droges; per shtepite e barit dhe luksin arrogant te hajduteve shqiptare…
Shkkruajne per nje fenomen te shemtuar, me protagoniste shqiptaret, te ketyre viteve te fundit… te kohes se qeverisjes se socialisteve.
Nje gazete serioze duhej te botonte shkrime te tilla, per te ndergjegjesuar dhe per ta bere objet te debatit publik kete fenomen qe na turperon si shqiptare.
Debat qe ne fokus te kishte arsyet e ketij shperthimi kriminaliteti, qe ka lidhje me trafikun e droges, sidomos.
Pse?- Duhej te ishte pyetja. Pse ky fenomen? Qe me pas te dilet tek shkaqet e tij.
Por ju nuk e beni, sepse dihet se kush eshte shkaku: eksperimenti qe nisi regjimi socialist i Rames, me kanabizimin e vendit…
U mesuan shqiptaret me fitimin e shpejte; dhe nuk po kane te ndalur me; nga kanabisi kaluan tek drogerat e renda; nga hashashi tek kokaina dhe heroina; keshtu do te vente kjo pune; dihej qe ne fillim.
Por, ju heshtni. Heshtni se jeni bashkpunetore ne ngritjen e ketij narkoregjimi.