Në një seancë plenare të mbushur me tensione, bojkot të opozitës dhe retorikë të ashpër politike, Kuvendi i Shqipërisë hapi sot siparin e diskutimeve për Projektbuxhetin e vitit 2027 dhe Paketën Fiskale që e shoqëron atë. E cilësuar nga Kryeministri Edi Rama si një kthesë historike që e çon për herë të parë arkën e shtetit mbi kufirin e 10 miliardë eurove, kjo paketë pritet të hyjë në fuqi më 1 janar 2027. Por, përtej shifrave rekord që dominuan fjalimin e kreut të qeverisë, leximi i thelluar i dokumenteve financiare zbulon një ekuacion kompleks: qeveria po tenton të zbusë pakënaqësinë për çmimet e larta dhe pensionet e ulëta, duke rishpërndarë barrën tatimore mbi biznesin, pagat e larta dhe konsumin e produkteve jashtë shportës.
Iluzioni i “10 miliardë eurove” dhe matematika e arkës së shtetit
Sipas projektligjit të depozituar nga Ministria e Financave, shpenzimet totale buxhetore për vitin 2027 arrijnë në 976.1 miliardë lekë, ndërsa të ardhurat projektohen në 907.9 miliardë lekë, duke lënë një deficit prej rreth 68 miliardë lekësh dhe duke synuar një rritje ekonomike prej 3.9%. Borxhi publik parashikohet të ulet lehtësisht në 52.4% të PBB-së (nga 52.5% në vitin 2026), megjithëse në vlerë nominale rritet për shkak të emetimit të Eurobondit.
Në rrafshin politik, kapja e tavanit të 10 miliardë eurove u shit si dëshmi e fuqizimit ekonomik. Megjithatë, në rrafshin financiar, ekonomistët vërejnë se kjo shifër është në një masë të madhe produkt i forcimit të lekut ndaj euros në kursin e këmbimit, si dhe i efektit të inflacionit të viteve të fundit që ka fryrë automatikisht të ardhurat nga TVSH-ja. Me fjalë të tjera, arka e shtetit është më e madhe në euro, por kjo nuk përkthehet automatikisht në rritje të barabartë të fuqisë prodhuese të vendit.
Loja e TVSH-së (6% vs 21%): Kush fiton dhe kush paguan faturën?
Shtylla kryesore e propagandës qeveritare për “uljen e kostos së jetesës” është ulja e TVSH-së nga 20% në 6% për 54 kategori artikujsh ushqimorë të shportës bazë — duke nisur nga buka, mielli, orizi e makaronat, te qumështi, vezët, mishi, peshku, frutat, perimet, vaji, sheqeri dhe ushqimet për foshnjat. Qeveria llogarit se kjo masë lë rreth 150 milionë euro në vit në xhepat e familjeve.
Por kjo lehtësi nuk është falas. Për të kompensuar humbjen në arkë, Paketa Fiskale 2027 rrit normën standarde të TVSH-së nga 20% në 21% për çdo produkt dhe shërbim tjetër jashtë listës së shportës, dhe çon TVSH-në në 10% për hotelet me 5 yje dhe agroturizmin.
Këtu lind edhe dyshimi më i madh i ekspertëve të tregut: në një ekonomi me shkallë të lartë informaliteti dhe zinxhirë të brishtë kontrolli, a do ta ulin realisht tregtarët çmimin në raft me 14 pikë përqindjeje? Vetë kryeministri Rama pranoi indirekt këtë rrezik kur kërcënoi tregtarët nga foltorja e Kuvendit të mos e “fusin në xhep” uljen e TVSH-së. Ndërkohë, rrjetet e supermarketeve kanë paralajmëruar konfuzion teknik për ndarjen e rreth 10 mijë artikujve në kasa fiskale, çka rrezikon që rritja e TVSH-së në 21% për produktet e tjera të amortizojë përfitimin e familjeve. Për më tepër, heqja e taksës së qarkullimit nga karburantet mbetet e varur nga luhatjet e bursave ndërkombëtare dhe efektiviteti i mekanizmave të monitorimit të çmimeve.
Ngushtimi i lakut fiskal për biznesin dhe shtresën e mesme të lartë
Ndërsa zbut taksat për ushqimet bazë, paketa e vitit 2027 godet fort kapitalin, sipërmarrjen e vogël dhe të ardhurat e larta:
Biznesi i vogël nën presion: Ulja e pragut të regjistrimit për TVSH-në nga 10 milionë në 5 milionë lekë xhiro vjetore fut mijëra biznese të vogla dhe profesionistë të lirë në skemën e TVSH-së, duke rritur kostot e tyre administrative dhe fiskale.
Kapitali dhe pagat e larta: Tatimi mbi dividendin gati dyfishohet (nga 8% në 15%), tatimi mbi fitimin e korporatave shkon në 17%, ndërsa për pagat mbi 700 mijë lekë në muaj (mbi 8.04 milionë lekë në vit) futet një fashë e re progresive prej 30–32%. Njëkohësisht, shtyrja e pragut të tatimit 23% në 300 mijë lekë synon të zbusë reagimin e shtresës së mesme.
Taksat e reja të pasurisë: Qeveria hap një front të ri tatimor duke vendosur taksa për apartamentet bosh, vilat në bregdet, makinat e luksit dhe ekonominë digjitale — një lëvizje që synon të godasë spekulimin në tregun e pasurive të paluajtshme, por që kërkon kapacitete të larta administrimi për të mos mbetur vetëm në letër.
Buxheti social: Pensionet, pagat e policisë dhe shpenzimet sektoriale
Në anën e shpenzimeve, Buxheti 2027 ka një profil të qartë social dhe elektoral, ku spikat fondi prej 279.7 miliardë lekësh për Mbrojtjen Sociale:
Pensionet dhe familja: Qeveria ndan 20 miliardë lekë për dyfishimin e bonusit mujor të pensioneve nga janari 2027 (3,600 lekë/muaj për pensionet e plota urbane deri në 40 mijë lekë; 1,600 lekë për të pjesshmet; 2,000 lekë për rurale), afron indeksimin në muajin prill (1.35 miliardë lekë) dhe krijon një fond special prej 13 miliardë lekësh në Bankën e Shqipërisë. Gjithashtu, 27.2 miliardë lekë shkojnë për ndihmën ekonomike dhe personat me aftësi të kufizuara, ndërsa bonusi i bebeve shndërrohet në pagesë mujore (5,000–10,000 lekë) deri në moshën 5 vjeç.
Siguria dhe Mbrojtja: Nga 1 janari, pagat e Policisë së Shtetit rriten me 20,000 deri në 23,600 lekë për rolin bazë/inspektorët dhe 15,000 lekë për gradat e larta (buxheti i Ministrisë së Brendshme arrin në 40 miliardë lekë). Mbrojtja kap 76.7 miliardë lekë (2.35% e PBB-së), duke përmbushur objektivat e NATO-s.
Infrastruktura, Arsimi dhe Shëndetësia: Investimet publike kapin shifrën 201.5 miliardë lekë, të përqendruara te zgjerimi i autostradës Tiranë–Durrës, akset Elbasan–Lekaj e Berat–Ballaban, hekurudhat (Tiranë–Rinas–Durrës dhe Vorë–Hani i Hotit), ujësjellësit (14.6 mld lekë) dhe fondet e zhvillimit urban përmes FSHZH-së (27.2 mld lekë), përfshirë 14.1 mld lekë të pritshme nga Plani i Rritjes së BE-së. Arsimi merr 93.6 miliardë lekë (tekste dhe transport falas, 9 mld lekë për universitetet), ndërsa Shëndetësia 89.3 miliardë lekë (+1 mld lekë për barnat, 20 spitale/qendra të rehabilituara).
Pika e dobët e buxhetit: Bujqësia e lënë në hije dhe paralajmërimi i Bankës së Shqipërisë
Pavarësisht paketës sociale, pika më e dobët e këtij buxheti mbetet mungesa e një vizioni transformues për prodhimin vendas. Me vetëm 18 miliardë lekë të dedikuara për Bujqësinë (nga të cilat 5.3 mld lekë për skemat direkte dhe 3 mld lekë për kompensimin e TVSH-së), ekspertët e ekonomisë vërejnë se Shqipëria nuk po adreson shkakun rrënjësor të shtrenjtimit të ushqimeve: varësinë kronike nga importet.
Edhe Banka e Shqipërisë, ndonëse e vlerëson kuadrin makroekonomik përgjithësisht të besueshëm, ka lëshuar një paralajmërim të qartë: rritja e vazhdueshme e shpenzimeve sociale përmes bonuseve të herëpashershme nuk zgjidh problemin afatgjatë të qëndrueshmërisë së skemës së pensioneve, ndërsa ekzistojnë rreziqe reale që mund të kërkojnë masa korrigjuese nëse të ardhurat e parashikuara nuk realizohen. Ndërkohë, FMN-ja dhe Banka Botërore mbeten më skeptike se qeveria, duke parashikuar ritme më të ngadalta rritjeje sesa projeksioni zyrtar prej 3.9%.
j.l./ dita

Shikoni skenarin, dikus provok mender opoziten, ngrihen Nul Noka ze foltoren, kalon miratimi buxheti ne 5 minuta.