Me kalimin e moshës, disa pjesë të trupit mund të zvogëlohen ose tkurren për shkak të proceseve natyrale të plakjes. Ja disa prej tyre:
1. *Truri* – Fillon të tkurret gradualisht pas moshës 30–40 vjeç, sidomos korteksi dhe hipokampusi. Kjo ndikon në kujtesë dhe përqendrim.
2. *Muskujt* – Humbet masa muskulore (sarkopenia), veçanërisht pas të 50-ave, nëse nuk ka aktivitet fizik të rregullt.
3. *Kockat* – Bëhen më të holla e më të brishta për shkak të humbjes së densitetit, sidomos te gratë pas menopauzës.
4. *Lëkura* – Humb elasticitet dhe trashësi, duke e bërë më të hollë e të varur.
5. *Disqet ndërvertebrorë* – Humbin lëng dhe ngjeshen, gjë që ndikon në uljen e gjatësisë trupore.
6. *Gjinjtë dhe indet dhjamore* – Mund të zvogëlohen ose të bien për shkak të ndryshimeve hormonale.
7. *Testikujt te meshkujt* – Mund të zvogëlohen pak me moshën dhe prodhimi i testosteronit bie.
8. *Organet e brendshme* – Mëlçia, veshkat dhe zemra mund të pësojnë rënie të lehtë në përmasa dhe funksion.
Ndryshimet varen nga gjenetika, stili i jetesës, dieta dhe aktiviteti fizik.
Çfarë aktiviteti fizik duhet kryer?
Për moshën mbi 60 vjeç, aktiviteti fizik duhet të jetë i rregullt, i moderuar dhe i përshtatur me gjendjen shëndetësore. Ja disa lloje të rekomanduara:
*1. Ecje e shpejtë* – 30–45 minuta, 5 herë në javë. Ndihmon në qarkullimin e gjakut, balancën dhe forcimin kardiovaskular.
*2. Ushtrime force (me pesha të lehta ose elastike)* – 2–3 herë në javë për të ruajtur masën muskulore dhe dendësinë kockore.
*3. Ushtrime për fleksibilitet dhe shtrirje* – Yoga e butë, ushtrime për shpinën, qafën dhe nyjet, për të ruajtur lëvizshmërinë.
*4. Ushtrime për balancë* – si qëndrimi në një këmbë, ngjitja e shkallëve, ose ushtrime Tai Chi për të reduktuar rrezikun e rrëzimeve.
*5. Not ose biçikletë* – për ata që kanë probleme me nyjet apo duan aktivitet pa ngarkesë në gjymtyrë.
E rëndësishme: gjithmonë kontroll mjekësor përpara nisjes dhe ushtrimet të bëhen gradualisht.
Këto aktivitete e parandalojnë zvogëlimin apo thjesht e vonojnë atë?
Aktiviteti fizik *nuk e ndalon plotësisht zvogëlimin natyror që ndodh me moshën*, por:
– *E ngadalëson ndjeshëm* procesin e humbjes së masës muskulore, dendësisë kockore dhe elasticitetit.
– *Parandalon dobësimin e ekuilibrit* dhe rënien e metabolizmit.
– *Ruajtja e lëvizshmërisë dhe qëndrimit* ndihmon që trupit të mos i bie formës apo shtatit.
Pra, *nuk e ndalon biologjinë*, por *i zgjat cilësinë funksionale të trupit* dhe mban më gjatë një nivel të mirë energjie, pamjeje dhe pavarësie.

Faleminderit per artikujt e shendetit se shteti na ka lene shendene dhe nuk pyet fare per moshat e pensionit .Asistenca sociale eshte ne nivelin zero edhe per personat e vetmuar.Ndihma per personat me demence eshte ne nivelin zero dhe medikamentet per kete kategori jane reduktuar ne nivelin me te ulet cilesor. Zoti ua kthefte tek vetja kete semundje ketyre qeveritareve shpirt kazem.